I SA 2551/02
WyrokWSA w Warszawie2004-09-24
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Cezary Pryca, Anna Tarnowska – Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mienie Skarbu Państwa, będące w trwałym zarządzie Urzędu Wojewódzkiego i służące zaspokajaniu potrzeb socjalnych pracowników, podlega przekazaniu na własność Województwa na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdzając, że organy obu instancji nie wykazały, do realizacji czyich zadań służy przedmiotowa nieruchomość. Kluczowe jest, aby mienie służyło realizacji zadań województwa w sposób aktualny, a organy nie wyjaśniły tej kwestii w sposób niebudzący wątpliwości, naruszając tym samym przepisy art. 7 i 77 kpa.Stan faktyczny
Wojewoda odmówił przekazania na własność Województwa mienia Skarbu Państwa (nieruchomości zabudowanej ośrodkiem wypoczynkowym), argumentując, że służy ono zaspokajaniu potrzeb socjalnych pracowników i nie podlega przekazaniu na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Województwo wniosło skargę, zarzucając naruszenie art. 49 ustawy o samorządzie województwa i art. 60 ust. 1 przepisów wprowadzających reformę administracyjną, twierdząc, że nieruchomość stanowi składnik mienia podlegającego przejęciu z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, a także stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Cezary Pryca AWSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] Wojewody [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA 2551/02
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa ( Dz. U. Nr 142, poz. 1590) odmówił przekazania nieodpłatnie na własność Województwa [...] mienia Skarbu Państwa obejmującego nieruchomość położoną w [...], w jedn. ewidencyjnej gm. [...], obr. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki: nr [...] o pow. [...] ha oraz nr [...] o pow. [...] ha, objętą KW nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w M., zabudowaną budynkiem Ośrodka Wypoczynkowo - Szkoleniowego "[...]", budynkiem składu opału, hydrofornią, budynkiem (w stanie surowym) - przeznaczonym pod kuchnie, jadalnie, pokoje wczasowe, domkami campingowymi oraz budynkiem kawiarni. W uzasadnieniu organ podniósł, że przedmiotowa nieruchomość, pozostając w trwałym zarządzie [...] Urzędu Wojewódzkiego w K., służąc aktualnie zaspokajaniu potrzeb socjalnych pracowników [...] w K. - nie podlega przekazaniu Województwu [...] trybie art. 49 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa. Zgodnie bowiem z treścią art. 49 ww. ustawy przekazaniu podlega mienie Skarbu Państwa oraz mienie Skarbu Państwa będące we władaniu państwowych osób prawnych, które służy aktualnie wykonywaniu zadań województwa, określonych w szczególności w art. 14 cyt. wyżej ustawy.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2002 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...] od decyzji Wojewody [...] na podstawie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. związku z 138 § 1 ust.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego rozpatrując odwołanie oraz okoliczności sprawy Minister Skarbu Państwa stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1993 r. została przekazana odpłatnie w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K. W związku ze zmianą przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją dnia [...] grudnia 1997 r. oraz decyzją z dnia [...] maja 1999 r. zmienił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1993 r. przekazując nieodpłatnie w trwały zarząd przedmiotową nieruchomość na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K., a następnie na rzecz [...] Urzędu Wojewódzkiego w K.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniosło Województwo [...] Urząd Marszałkowski Województwa [...]. Zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa, oraz art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Zdaniem strony skarżącej przedmiotowa nieruchomość stanowi składnik mienia Skarbu Państwa, który podlega przejęciu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez samorząd województwa, gdyż obok zadań i pracowników, stanowi "element" przejęcia gwarantowanego samorządowi województwa. Ponadto podniósł, że Województwo [...] przejęło część zadań, które dotychczas były prowadzone przez administrację rządową, a tym samym przejął dużą część pracowników, którzy wpłacali składki na Fundusz Świadczeń Socjalnych i tym samym przyczyniali się do utrzymania ośrodka.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, m.in., że postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się na wniosek skarżącego w trybie art.,. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa i stwierdził, że zarzut naruszenia tego przepisu jest bezzasadny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegała - w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Kontrola legalność zaskarżonej decyzji, do czego Sąd uprawniony jest na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że nieruchomość położona w [...], w której skład wchodzą działki ewidencyjne nr; [...] oraz [...] o łącznej powierzchni [...]ha, zabudowana budynkiem Ośrodka Wypoczynkowo-Szkoleniowego "[...]" stanowi własność Skarbu Państwa. Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] grudnia 1993r. została przekazana odpłatnie w zarząd na czas nieoznaczony na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K. Zakładu Działalności Socjalnej oraz decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] została przekazana w zarząd nieodpłatnie.
Zaskarżona decyzja Ministra Skarbu Państwa, jak też decyzja organu pierwszej instancji zostały oparte na przepisie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. - o samorządzie województwa ( Dz. U. Nr 91, poz. 576 ze zm.).Stosownie do treści art. 48 ustawy o samorządzie województwa wskazana w art. 49 instytucja stanowi jeden ze sposobów nabycia mienia przez województwo. Nabycie własności i innych praw majątkowych przez województwo może nastąpić na drodze cywilnoprawnej bądź w inny sposób określony w ustawach, w tym także przez nabycie praw majątkowych z mocy prawa - uwłaszczenie lub też w wyniku przekazania mienia Skarbu Państwa na mocy decyzji administracyjnej.
Przepis art., 49 cytowanej wyżej ustawy stanowi, że "przekazanie województwu mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych, służącego realizacji zadań województwa, w szczególności określonych w art. 14 ustawy na podstawie decyzji wojewody zostaje przekazane województwu jako jednostce samorządu terytorialnego. Na podkreślenie zasługuje fakt, iż inny charakter ma nabycie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) i inny charakter ma nabycie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art. 49 ustawy o samorządzie województwa. W pierwszym ze wskazanych przypadków mamy do czynienia z nabyciem mienia następującego z dniem 1 stycznia 1999 r., natomiast w drugim - nabycie mienia następuje z dniem, w którym decyzja o jego przekazaniu staje się ostateczna. Oznacza to, że decyzja w pierwszym przypadku ma charakter deklaratoryjny, a w drugim przypadku jest to decyzja o charakterze konstytutywnym. W obydwu przypadkach konieczne jest, aby zachodziły wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące nabycie mienia dla wydania pozytywnej decyzji.
Z cytowanego artykułu ( art. 49) wynika, ze aby mienie zostało przekazane województwu muszą równocześnie występować wszystkie trzy przesłanki., po pierwsze -musi być to mienie Skarbu Państwa, po drugie - musi być we władaniu państwowych osób prawnych i po trzecie - musi służyć do realizacji zadań województwa. Jedną z tych przesłanek jest konieczność władania mieniem Skarbu Państwa. W wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 206/01 (OSNP 24/2003/585 Sąd Najwyższy dokonał wykładni ustawowego pojęcia "władania". W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Najwyższy podniósł, że władanie może dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które daje władającemu ,możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli chodzi tutaj o takie formy władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierają w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Niewątpliwie do takich form wykonywania władztwa należy zaliczyć sprawowanie zarządu czy też trwałego zarządu nieruchomością. Ponadto musi, być to mienie Skarbu Państwa służące realizacji zadań województwa, w tym także zadań określonych w art. 14 ustawy o samorządzie województwa.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że organy obu instancji nie wykazały do realizacji czyich zadań służy przedmiotowa nieruchomość. Należy podkreślić, że realizacja zadań województwa musi być związana z konkretnym celem realizowanym przez województwo w ramach jego uprawnień - i to aktualnie, a nie w przyszłości.
W tej sytuacji uznać należy, że organy obu instancji rozpoznając sprawę nie wyjaśniły tej kwestii w sposób nie budzący wątpliwości, co w tym stanie rzeczy istotne jest do rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym został naruszony przepis art. 7 i 77 kpa
Wyżej wskazane uchybienia przepisom postępowania administracyjnego nie pozostają bez wpływu na wynik sprawy i z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło