I SA 2556/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg J. B., M. N., H. W., J. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA 2556/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r., utrzymał tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia [...] kwietnia 1992 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w W. odmówił przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], nr hip. [...], stanowiącego własność T. N. Po wszczęciu postępowania nadzorczego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r. Od wyżej wymienionej decyzji wpłynęło odwołanie spadkobierców dawnego właściciela, którzy zarzucają, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., powołując się na nie istniejący, a opracowany plan zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy wniosek właściciela gruntu lub jego następcy prawnego, będącego w posiadaniu gruntu o przyznanie prawa własności czasowej powinien być uwzględniony – "gmina uwzględni wniosek" – jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela "da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania". Odmowa przyznania tego prawa mogła nastąpić tylko wówczas, gdy korzystanie z gruntu przez właścicieli nie dało się pogodzić z przeznaczeniem nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 1992 r. odmowa przyznania żądanego prawa nastąpiła z uwagi na przeznaczenie nieruchomości, w opracowywanym przez Biuro Odbudowy [...] planie, pod zabudowę użyteczności publicznej. W postępowaniu przeprowadzonym w trybie nadzoru przez organ wojewódzki ustalono, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji obowiązywał Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Narodowej W., opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej W. nr [...], poz. [...] z dnia [...] listopada 1983 r. Z planu tego wynika, iż funkcja przedmiotowej nieruchomości jest opisana w mianowniku UA oznaczającym usługi i administrację. Wprawdzie w decyzji powołano się na opracowywany plan Biura Odbudowy [...], w którym to przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod użyteczność publiczną, to w dacie wydania decyzji tj. w dniu [...] kwietnia 1992 r. obowiązywał także Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego W., z którego wynika, iż teren ten należy do zespołu CA -1 - Plac [...] i jest częścią [...] (w latach 1949-1954 - obiekt Ministerstwa Finansów, obecnie nadal obiekt Ministerstwa Finansów), a przeznaczenie w wyżej wymienionym planie, tj. usługi i administracja mieszczą się w pojęciu użyteczności publicznej. Jak stwierdził organ wojewódzki, mimo, iż zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie wskazywała dokładnego oznaczenia planu, na podstawie którego nastąpiła odmowa przyznania prawa własności czasowej to w istocie była przesłanka, w postaci zrealizowanego planu zagospodarowania przestrzennego, uniemożliwiająca dotychczasowym właścicielom korzystanie z przedmiotowego gruntu. Tym samym odmowa przyznania praw do przedmiotowej nieruchomości w świetle ustaleń ówcześnie obowiązującego planu nie narusza w sposób rażący przepisu art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Decyzja z dnia [...] kwietnia 1992 r. nie jest obarczona wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, skoro grunt był przeznaczony pod usługi i administrację. Dlatego też organ drugiej instancji przyjął zasadność rozstrzygnięcia Wojewody. Skargę do Naczelnego Sąd Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli spadkobiercy dawnego właściciela wnosząc o uchylenie obu decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, 80, 107 § 2 kpa i art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej podane. Nieruchomość [...] przy ul. [...], której dotyczą zaskarżone decyzje stanowiła własność F. N.. Spadek po F. N. nabyły dzieci T. N., J. C. i W. P. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] stycznia 1962 r., sygn. akt [...]). Spadek po T. N. zmarłym w 1962 r. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] marca 1963 r., sygn. akt [...] nabyła J. N. Spadek po W. P. nabył F. N., zaś po jego śmierci spadek nabyli D. N., H. W., J. N. i M. A. N. (postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] grudnia 1995 r., sygn. akt [...]). Spadek po Janinie J. G. nabyła z mocy postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] kwietnia 1998 r., sygn. akt [...] Z. U., zaś spadek po Z. U. nabył J. U. (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 1985 r., sygn. akt [...]). Spadek po D. N. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 1998 r., sygn. akt [...] nabyli M. N., M. W. z domu N. i J. W. Tak więc spadkobiercami właściciela nieruchomości [...] stali się J. B. z domu N., J. U., M. N., H. W., J. W. Osobom tym przysługuje prawo strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przedmiotowej nieruchomości [...]. Decyzja nr [...] odmawiająca przyznania prawa własności czasowej dawnemu właścicielowi była doręczona dwojgu spadkobiercom T. N., tj. J. B. i J. U. Organ wszczynając postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie przyznania własności czasowej do gruntu zobowiązany był ustalić krąg spadkobierców dawnego właściciela i powiadomić wszystkich o toczącym się postępowaniu. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych organ ograniczył się tylko do powiadomienia pełnomocnika czworga spadkobierców będących skarżącymi w postępowaniu sądowym, pomijając natomiast J. U., uczestniczącego w postępowaniu zakończonym decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1992 r. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej dawnemu właścicielowi, zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji zostało przeprowadzone bez udziału Jacha Ulatowskiego, a zatem nie uczestniczył on w postępowaniu, a także nie doręczono mu decyzji obu organów. Skoro zatem strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, naruszona została przez organ zasada ogólna gwarantująca czynny udział strony w postępowaniu i możliwość obrony swych interesów. Stanowi to przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa i jest podstawą do uchylenia decyzji. Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje ibu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stwierdzenie takich wad proceduralnych zwalnia Sąd od oceny zarzutów zawartych w skardze. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.