I SA 2574/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2002 r., nr [...], 2. stwierdza, że decyzje wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu. I SA 2574/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu odwołania M. B. decyzją z [...] września 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2002 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w G. z [...] sierpnia 1982 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położone we wsi G., oznaczonej jako działka nr [...] oraz o ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu podniósł, że co prawda próby odnalezienia całości akt wywłaszczeniowych nie przyniosły rezultaty, ale przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe pozwala przyjąć, że decyzja Naczelnika Gminy w G. z [...] sierpnia 1982 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i doręczona wszystkim stronom postępowania administracyjnego. Nie ma więc podstaw do stwierdzenia jej nieważności. Powołano się przy tym na dowód z przesłuchania strony, dowody z przesłuchania świadków S. C. i J. G., oświadczenie T. N., byłego Naczelnika Gminy w G. oraz oświadczenie T. M., byłego Dyrektora KOSD w K.. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w G. z [...] sierpnia 1982 r., nr [...] i przywrócenie jej prawa własności. Podniosła w szczególności, że nie brała udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym. Stwierdziła również, że powołani przez Wojewodę [...] również nie brali bezpośredniego udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym toczącym się w jej sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, zgodnie z art. 86 kpa organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu. Oznacza to, że stronę przesłuchiwaną w tym trybie należy uprzednio pouczyć o prawie odmowy zeznań i odpowiedzi na pytania oraz o odpowiedzialności za fałszywe zeznania (art. 83 § 3 kpa). Jak wynika z protokołu rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 12 czerwca 2002 r. organ I instancji nie dopełnił tego obowiązku. Po drugie, w administracyjnych aktach sprawy przedłożonych Sądowi nie ma protokołów z przesłuchania świadków S. C. i J. G., co uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości przeprowadzenia tych dowodów. Skoro Sąd dokonuje badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w oparciu m. in. o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego, to powyższy brak nakazuje przyjąć niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie, w jakim organy powołują się na zeznania tych świadków. Po trzecie, znajdujące się w administracyjnych aktach sprawy oświadczenie T. N., byłego Naczelnika Gminy w G. oraz oświadczenie T. M., byłego Dyrektora KOSD w K. są w istocie rzeczy dokumentami prywatnymi. Zatem moc dowodowa tych dokumentów pozwala jedynie na stwierdzenie, że osoby, które je podpisały tak twierdzą. Danie im wiary w sytuacji, gdy brak jest całości akt wywłaszczeniowych, a przesłuchiwana strona twierdzi coś całkowicie odmiennego stanowi naruszenie art. 80 kpa nakazującego organowi administracji publicznej podejmowanie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Powyższy przepis nakazuje organowi m. in. wyjaśnienie wszystkich sprzeczności, jakie występują w zebranym materiale dowodowym, a tego organy orzekające w niniejszej sprawie nie uczyniły. Wszystkie omówione wyżej uchybienia stanowią naruszenia przepisów kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).