I SA 2576/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r. [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2576/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia Sądu Grodzkiego w W. z dnia 19 listopada 1948 roku wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] składała się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] m² i [...] o powierzchni [...] m² i stanowiła przedmiot współwłasności B. i S małżonków M.. Nieruchomość położona w W. przy ulicy S. i objęta wykazem hipotecznym numer [...] została objęta działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. 50, poz.279). W dniu 26 stycznia 1949 roku S. M. złożyła wniosek w trybie art.7 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1953 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło dotychczasowym właścicielom B. i S. małżonkom M/ przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w W. przy ulicy [...], objętej wykazem hipotecznym numer [...] i orzekło, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] grudnia 1990 roku wydanego w sprawie sygnatura [...], spadek po B. M. zmarłym [...] września 1948 roku nabyła żona S. M. z wyłączeniem udziału spadkodawcy w majątku wspólnym oraz dzieci spadkodawcy C. M. i W. W. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] października 1990 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po S. B. z domu M., zmarłej [...] maja 1979 roku nabyły dzieci C. M. i W. W. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] listopada 1987 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po C. M. zmarłym [...] lipca 1987 roku nabyła żona J. M. oraz dzieci D. S., G. M. i W. M. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] sierpnia 1991 roku wydanego w sprawie sygnatura [...] spadek po W. W. zmarłej [...] czerwca 1983 roku nabył mąż R. W. i syn J. W. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w K. z [...] lutego 1993 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po R. W. zmarłym w dniu [...] grudnia 1992 roku nabył syn J. W. W dniu 6 marca 1998 roku W. M. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1953 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Z treści pisma z dnia 22 czerwca 1998 roku Urzędu Dzielnicy W. wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] 3 objęta wykazem hipotecznym numer [...] działka [...], obecnie wchodzi w skład działki gruntu oznaczonej numerem [...] będącej własnością Gminy W. oraz w skład działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...], stanowiących własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1953 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. w części dotyczącej działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] stanowiącymi obecnie własność Skarbu Państwa. W dniu 22 września 2000 roku G. M. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] czerwca 2000 roku numer [...]. Po wznowieniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił uchylenia decyzji z [...] czerwca 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzją z [...] sierpnia 2002 roku numer [....] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzją z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] września 1953 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. w odniesieniu do części gruntu stanowiącego własność komunalną. Decyzją z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] maja 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Na decyzję z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła G. M. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że odmowa przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonego w W. przy ulicy [...] oparta została na nieobowiązującym, w dacie wydania decyzji, planie zagospodarowania przestrzennego gruntu, a tym samym decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2003 roku numer [...]. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że współwłaścicielami nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] i objętej treścią wykazu hipotecznego [...], byli B. i S. małżonkowie M. Natomiast z akt sprawy wynika, że spadek po B. M. zmarłym [...] września 1948 roku nabyła jego żona S. M., z wyłączeniem udziału spadkodawcy w majątku wspólnym oraz jego dzieci C. M. i W. W. Z kolei spadek pozostały po S. B. z domu M. zmarłej w dniu [...] maja 1979 roku nabyły dzieci C. M. i W. W. Następnie spadek pozostały po C. M, zmarłym [...] lipca 1987 roku, nabyła jego żona J. M. oraz dzieci D. S., G. M. i W. M. Wreszcie spadek pozostały po W. W. zmarłej [...] czerwca 1983 roku nabył jej mąż R. W. i syn J. W. Ponadto spadek pozostały po R. W. zmarłym [...] grudnia 1992 roku nabył syn J. W. W tym miejscu należy podkreślić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją prawną umożliwiającą wyeliminowanie z obrotu prawnego, ze skutkiem ex tunc, decyzji administracyjnej dotkniętej najcięższymi wadami wymienionymi w art.156 § 1 punkt 1-7 k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest formą nadzoru, postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, mającym na celu wyjaśnienie czy decyzja poddana kontroli w tym trybie posiada jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a., a w przypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie, ustalenie czy nie zachodzi którakolwiek z przesłanek negatywnych, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach wytyczonych przez przepis art.156 § 1 k.p.a. i nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak jest to możliwe w zwykłym postępowaniu odwoławczym. Tak więc przedmiotem tego postępowania jest jedynie wyjaśnienie czy wystąpiły w sprawie przesłanki nieważności. Stosownie do treści art.157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Pamiętać jednak należy, że nadzwyczajny charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie daje podstaw do wykluczenia stosowania w tym postępowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a zwłaszcza zasady, o której mowa w art.10 §1 k.p.a. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu prawa organy administracji publicznej obowiązane są do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania wraz z możliwością wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2003 roku numer [...], nie zostały doręczone J. M. Z akt sprawy nie wynika aby J. M. ustanowiła pełnomocnika do reprezentowania jej osoby w tym postępowaniu bądź aby ustanowiła pełnomocnika do doręczeń. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że J. M. nabyła spadek po C. M., a więc posiada przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. i jest uprawniona do występowania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Podkreślić także należy, że z akt sprawy nie wynika aby J. M. zmarła oraz brak jest ustaleń jakie osoby ewentualnie nabyły spadek po J. M. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. b, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.