I SA 2580/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg E. C., A.K., I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego w sprawie nieruchomości warszawskiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2003 roku, nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. K., I. K. łącznie kwotę 300 (trzysta) złotych oraz na rzecz E.C. kwotę 30 (trzydzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2580/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku pełnomocnika A.K., I. K. oraz E. C., zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1961 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], utrzymało w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. W uzasadnieniu podało, że z zaświadczenia Wydziału Hipotecznego Sądu Okręgowego w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1945 r. wynika, że nieruchomość gruntowa położona w W., oznaczona nr hip. [...], stanowiła własność S. K. Wnioskiem z dnia 10 lutego 1949 r. S. K. zwrócił się do Zarządu Miejskiego w W. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do wymienionej działki. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] listopada 1961 r. (znak [...]) Prezydium Rady Narodowej w W. odmówiło ustanowienia na rzecz S. K. prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości gruntowej po stwierdzeniu, iż "na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego, teren nieruchomości [...] przy ul. [...], przeznaczony został pod użyteczność publiczną". Jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez Prezydenta W., była nieruchomość gruntowa położona w W., przy ul. [...], oznaczona nr hip. [...], wchodzi obecnie w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowiącej obecnie własność miasta W. Wnioskiem z dnia 28 grudnia 2000 r. adwokat J. P., pełnomocnik A. K. i I.K., następczyń prawnych byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości gruntowej, wystąpiła o stwierdzenie nieważności wspomnianego orzeczenia administracyjnego, gdyż organ nie podał na jakim planie zagospodarowania przestrzennego oparto rozstrzygnięcie, czym uniemożliwiono sprawdzenie, czy taki plan istniał i został zatwierdzony, oraz jaka była jego treść. Jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawczynie, pozostałymi następcami prawnymi byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości gruntowej są: K. J., E. C., M. G., A. F. oraz L. J. W tym stanie faktycznym Kolegium Odwoławcze wydało decyzję, nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., którą odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1961 r. (znak [...]) o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Następnie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynęły wnioski adwokat J.P., pełnomocnika A.K. i I.K. oraz E.C. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. We wniosku podniesiono, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. jest wadliwa, ponieważ odmowa stwierdzenia nieważności wnioskowanego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1961 r. (znak [...]) nie znajduje – zdaniem wnioskodawcy – podstaw prawnych i nie znajduje poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. We wniosku adwokata J.P. podniesiono, że materiał dowodowy nie jest pełny, zaś wobec braku planu obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia – zdaniem wnioskodawczyń – należało orzec w oparciu o plan przedwojenny. Zdaniem natomiast E.C, skoro wniosek złożono w 1949 r. złamaniem prawa było rozpoznanie go w 1961 r. przy zmienionym już planie zagospodarowania przestrzennego. We wnioskach podkreślono, że kwestionowane orzeczenie Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1961 r. (znak [...]) było wydane z rażącym naruszeniem prawa, zaś samo postępowanie obciążone było licznymi wadami. W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w dniu wydania badanego orzeczenia administracyjnego dla przedmiotowej nieruchomości gruntowej obowiązywał plan zatwierdzony uchwałą Prezydium Rządu PRL z dnia [...] lipca 1956 r. Jak wynika ze znajdującego się w aktach niniejszej sprawy fragmentu wymienionego planu, przedmiotowa nieruchomość gruntowa znajdowała się w sferze przeznaczonej pod parki i zieleńce. Przytoczone powyżej okoliczności nie dają zatem podstaw do uznania, iż orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1961 r. (znak [...]), odmawiające przyznania S.K. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...], zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zawiązku z art. 7 ust 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, oczywistym jest bowiem, że teren przeznaczony pod parki i zieleńce w pełni można uznać za oddany pod użyteczność publiczną. W związku z powyższym należy zgodzić się z poglądem zaprezentowanym w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1961 r. (znak [...]). Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2003 r. złożył pełnomocnik A. K. i I. K. adwokat J. P., oraz E. C. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) przez uznanie, na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy (nie uwierzytelnionych kserokopii fragmentów planu zatwierdzonego uchwałą Prezydium Rządu PRL z dnia [...] lipca 1956 r.), że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2003 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1961 r. odmawiającej dotychczasowemu właścicielowi przyznania własności czasowej do nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] jest prawidłowa, mimo braku uwierzytelnionych dokumentów oraz jakichkolwiek danych, że plan na którym się oparto był zgodnie z obowiązującymi przepisami uchwalony i ogłoszony, czyli miał moc obowiązującą, w związku z czym brak było podstaw do przyjęcia, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, oraz naruszenia przepisów art. 7, 76, 77 kpa, poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący dowodów, nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pomimo tego ustalenie, że był to plan obowiązujący w dacie wydania decyzji przez Prezydium Rady Narodowej W. Zwrócili uwagę, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Kolegium wskazali, że w dacie wydania orzeczenia przez Prezydium Rady Narodowej W. brak było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a w związku z tym organ powinien odnieść się do planów przedwojennych z którymi nie kolidowało korzystanie przez właścicieli z gruntu i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2003 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnie z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje wadliwością decyzji. Odmawiając prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...] Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Gospodarki Terenowej (decyzja z dnia [...] listopada 1961 r., nr [....]) powołało się na przeznaczenie tej nieruchomości na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego pod użyteczność publiczną. Nie wskazało jednocześnie przez jaki organ i kiedy plan ten został uchwalony, ani też daty jego ogłoszenia. Stwierdzić trzeba, że powyższy wywód, stanowiący jedyną argumentację uzasadnienia odmowy uwzględnienia wniosku byłego właściciela, jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia prawa. Obowiązkiem organu rozpoznającego wniosek dekretowy jest przede wszystkim dokonanie szczegółowej analizy treści planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie odnoszącym się do przedmiotowej nieruchomości. Z takiej analizy, popartej odpowiednim materiałem dokumentacyjnym, można dopiero wywieść istnienie negatywnej przesłanki przyznania prawa użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze prowadząc postępowanie nadzorcze dotyczące opisanej nieruchomości, stanowiącej dziś mienie komunalne, dołączyło do akt sprawy kserokopie fragmentów planu obejmującego teren, na którym położona jest powyższa nieruchomość. Według tych kserokopii teren objęty postępowaniem przeznaczony został na parki i zieleńce. Kserokopie te opatrzone są odręczną adnotacją "plan zatwierdzony uchwałą Prezydium Rządu PRL z [...] lipca 1956 r." Brak jest na nich potwierdzenia za zgodność z oryginałem, nie ma żadnych informacji z jakich map, czy planów pochodzą, brak jest również uchwały Prezydium Rządu PRL z dnia [...] lipca 1956 r., na którą wskazuje adnotacja odręczna. Pomimo istotnych braków opisanych wyżej dokumentów, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że był to plan obowiązujący w dacie wydania decyzji przez Prezydium Rady Narodowej W. odmawiający przyznania własności czasowej. Oceniając materiał dowodowy zebrany przez Kolegium, Sąd uznał, że dokumenty na podstawie których oparto orzeczenia z dnia [...] lutego 2003 r. i z dnia [...] października 2003 r. są niekompletne i nie wynika z nich nawet jaki to był plan, krajowy, regionalny, czy miejscowy. Zatem nie mogły stanowić podstawy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. Bez wyjaśnienia powyższych wątpliwości wydana decyzja posiada cechy dowolności, przez co narusza przepisy prawa procesowego art. 7, 77 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynika sprawy, a przecież celem postępowania administracyjnego jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Wobec konieczności uzupełnienia postępowania w celu pełnego wyjaśnienia sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.