I SA 2582/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-15
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Anna Łukaszewska-Macioch, Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję administracyjną na podstawie art. 155 k.p.a. w sytuacji, gdy obecny właściciel nieruchomości nie wyraża na to zgody?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 k.p.a., jeśli obecny właściciel nieruchomości, który nabył prawo na mocy tej decyzji, nie wyraża na to zgody. Brak zgody strony uniemożliwia uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej w tym trybie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku A. K. (następnie A. C.) o uchylenie decyzji z 1972 r., która odmawiała przyznania prawa własności czasowej do gruntu i stwierdzała przejście budynków na własność Skarbu Państwa. Organ administracji rozpatrzył wniosek na podstawie art. 155 k.p.a., jednak Gmina W., jako obecny właściciel nieruchomości, nie wyraziła zgody na uchylenie decyzji ostatecznej. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, który utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej oddala skargę
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku A. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...], którą odmówiono uchylenia w trybie art. 155 kpa decyzji Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] lipca 1972 r. nr [...] odmawiającą dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], oznaczenie nr hipoteczne "O.".
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast rozpoznając sprawę podał, że decyzją Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r. utrzymano w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 1972 r. odmawiające dotychczasowemu właścicielowi A. C. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. [...], nr hipoteczny "O." oraz stwierdzające, że wszystkie budynki znajdujące się na przedmiotowym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
W dniu 22 lutego 1996 r. A. C., wystąpił do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o uchylenie decyzji Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., na podstawie art. 154 § 1 kpa i art. 155 kpa wskazując na brak podstaw prawnych i faktycznych zaskarżonej decyzji.
W dniu 18 maja 1996 r. do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynęło pismo A. C., w którym podtrzymała żądanie uchylenia przedmiotowej decyzji załączając jednocześnie akt notarialny z dnia [...] lutego 1995 r., z którego wynika ( § 3 ) , że w drodze darowizny, wszystkie prawa i roszczenia do nieruchomości położonej przy ul. [...] przeniesione zostają przez A. C. na rzecz A. C..
Zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, była decyzją ostateczną, na mocy której Skarb Państwa przejął własność budynków położonych na gruncie przedmiotowej nieruchomości więc sprawę należy rozpatrywać w trybie przepisu art. 155 kpa. Przepis ten warunkuje zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej od zgody stron oraz gdy przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast dla uchylenia zaskarżonej decyzji niezbędna jest zgoda strony.
Pismem z dnia 24 września 1999 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zwrócił się do Zarządu Gminy W. z prośbą o zajęcie stanowiska przez stronę, co do zgody, bądź jej braku, na uchylenie decyzji będącej przedmiotem mniejszego postępowania, zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni. Obecny właściciel przedmiotowej nieruchomości Gmina W., pismem z dnia 8 grudnia 1999 r. nie wyraziła zgody na uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1972 r. Brak zgody strony uniemożliwił uchylenie zaskarżonej decyzji.
W dniu 6 lipca 2001 r. A. K. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa podnosząc, iż wywłaszczenie dekretem z dnia 26 października 1945 r. (Dz. U. Nr 50 poz. 279 ), nastąpiło z naruszeniem prawa do własności nabytej zgodnie z prawem przed dniem 1 września 1939 r., co stawia pod znakiem zapytania jego legalność oraz, że zwrot przedmiotowej nieruchomości zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jest możliwy, bowiem jest ona dotychczas nie zagospodarowana.
Ponownie rozpatrując sprawę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast wskazał, że
zgodnie z art. 155 kpa decyzja ostateczna, którą w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Organ zwrócił się w piśmie z dnia 24 września 1999 r. do Zarządu Gminy W. z prośbą o zajęcie stanowiska przez stronę, co do zgody, bądź jej braku, na uchylenie decyzji będącej przedmiotem tego postępowania, zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni. Zarząd Gminy W., która jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, w piśmie z dnia 8 grudnia 1999 r. nie wyraził zgody na uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1972 r.
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła A. K. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazała, że organ administracji niezasadnie odmówił jej przywrócenia prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Oparł się w tym względzie na odmowie Zarządu Gminy W..
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
A. C. składając dnia 22 lutego 1996r w Ministerstwie Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wniosek wyraźnie podawał, że domagał się uchylenia decyzji Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z dnia [...] lipca 1972 r. odmawiającą dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], oznaczenie nr hipoteczne "O.". Wniosek ten nie precyzował podstawy prawnej żądania. W związku z tym, organ administracji mógł go rozpoznać w oparciu o art. 154 § 1 kpa lub art. 155 kpa. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja była decyzją ostateczną, na mocy której Skarb Państwa stał się właścicielem budynków posadowionych na przedmiotowej nieruchomości, sprawa została rozpatrzona na podstawie przepisu art. 155 kpa.
Zgodnie z treścią art. 155 kpa decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. W niniejszej sprawie taką decyzją jest decyzja Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] września 1972 r., na mocy której Gmina W. ( aktualnie) stała się właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Organ zwrócił się w piśmie z dnia 24 września 1999 r. do Zarządu Gminy W. z prośbą o zajęcie stanowiska przez stronę, co do zgody, bądź jej braku, na uchylenie decyzji będącej przedmiotem tego postępowania, zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni. Zarząd Gminy W., jako właściciel przedmiotowej nieruchomości, w piśmie z dnia 8 grudnia 1999 r. nie wyraził zgody na uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] września 1972 r.
W tym stanie faktycznym organ administracji mógł rozpoznać w/w wniosek tylko w trybie przepisu art. 155 kpa, a ten wymaga zgody obecnego właściciela nieruchomości, której nie uzyskano.
Na marginesie należy zauważyć, że wyżej opisany wniosek powinien być tak zredagowany, aby organ administracji nie musiał domniemywać o co w istocie wnioskodawcy chodzi i czego się on domaga.
Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło