I SA 2587/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie AWSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2004 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania o uwłaszczenie Kopalni [...] [...] nieruchomością Skarbu Państwa oddala skargę I SA 2587/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2002 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania [...] Przedsiębiorstwa [...] w K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [....] odmawiającą wznowienia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia Kopalni [...] "[...]" działkami położonymi w M. W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 1994 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., przez Kopalnię [...] "[...]", na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.), prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu Skarbu Państwa położonego w M, obejmującego działki o łącznej powierzchni [...] m2. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2001 r., uzupełnionym pismem z dnia 27 sierpnia 2001 r., [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. wniosło o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją Wojewody [...], wskazując na przepis art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa i powołując się na umowę z dnia 5 listopada 1990 r. oraz poczynione na nieruchomości nakłady inwestycyjne, a także na decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego pól osadowych (b. pole V). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania w przedmiocie uwłaszczenia Kopalni [...] "[...]" przedmiotowymi działkami, wobec braku interesu prawnego wnioskującego Przedsiębiorstwa. Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. odwołało się [...]Przedsiębiorstwo [...] w K. podnosząc, że w dniu 5 grudnia 1990 r. posiadało przedmiotowy grunt w zarządzie i budowało na nim swoje obiekty. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie uwzględnił odwołania. Organ ustalił, że w stosunku do działek objętych decyzją uwłaszczeniową Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1994 r. istniało prawo zarządu wynikające z decyzji Prezydenta Miasta M. z dnia [...] czerwca 1982 r. nr [...] oraz decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w M. z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...], ustanowione na rzecz odpowiednio: Przedsiębiorstwa Materiałów [...] Przemysłu [...] w K. oraz [...] Kopalń [...] i Kolejowego Transportu [...] w K. (późniejsza nazwa przedsiębiorstwa). W wyniku podziału przedsiębiorstw zgrupowanych we Wspólnocie Węgla [...], w tym w/w [...], (zarządzenie nr [...] Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] listopada 1988 r.) utworzone zostało Przedsiębiorstwo Materiałów [...] w K., w skład którego weszła m. in. Kopalnia [...] "[...]". W wyniku podziału tego przedsiębiorstwa (zarządzenie nr [...] Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] marca 1990 r.) utworzonych zostało 8 nowych przedsiębiorstw, w tym przedsiębiorstwo Kopalnia [...] "[...]" w S. istniejące w dniu 5 grudnia 1990 r. Z tego wynika, że prawo zarządu mogło przysługiwać tylko przedsiębiorstwom powstałym w rezultacie podziału Przedsiębiorstwa Materiałów [...] w K., które posiadało prawo zarządu przedmiotową nieruchomością. Powyższe zmiany organizacyjne nie miały związku z [...] Przedsiębiorstwem [...] w K. Umowa z dnia [...] listopada 1990 r., na którą powołuje się to Przedsiębiorstwo, zawarta z Kopalnią [...] "[...]", dotyczy przekazania działki o pow. [...] m2 , (która nie była objęta decyzją uwłaszczeniową z dnia [...] lutego 1994 r.). Z dalszych postanowień umowy wynika, że drugi etap przekazania pozostałych gruntów pola V (w którego skład wchodzą działki ujęte w powyższej decyzji uwłaszczeniowej), nastąpi po przeprowadzeniu zmian w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta M. i po uzyskaniu decyzji lokalizacyjnej. Do dnia [...] grudnia 1990 r. nie nastąpiło przekazanie pozostałych gruntów pola V, co oznacza, że odwołujące się Przedsiębiorstwo nie uzyskało do nich prawa zarządu; nie posiadało również innych praw rzeczowych do przedmiotowego gruntu. Tym samym [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. nie ma interesu prawnego legitymującego do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Interesu tego nie uzasadnia fakt poniesienia nakładów na nieruchomość ani uzyskanie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny. Powyższe okoliczności wskazują jedynie na interes faktyczny, nie objęty dyspozycją art. 28 kpa. W tym stanie rzeczy decyzja Wojewody [...] o odmowie wznowienia postępowania jest uzasadniona. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło [...] Przedsiębiorstwo [...] w K., zarzucając rażące naruszenie art. 145 § 1 w związku z art. 28 kpa przez przyjęcie, że Przedsiębiorstwo nie posiada statusu strony w przedmiotowej sprawie, w związku z czym wniosło o uchylenie zaskarżonych decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organy nie uwzględniły, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości decyzja uwłaszczeniowa mogła być wydana, o ile nie naruszała praw osób trzecich. Już z tego przepisu wynikało, że stroną postępowania winien być również skarżący, bowiem ponosił koszty związane z adaptacją wyrobiska na potrzeby pól osadowych. Nie wzięto także pod uwagę, że wolą stron umowy z dnia 5 listopada 1990 r. było przekazanie całego pola nr [...]. Spełnione były także warunki wymagane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 1985 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu oddawania w zarząd ... (Dz. U. Nr 45, poz. 240) co do uzyskania zezwolenia terenowego organu administracji państwowej oraz spisania stosownej umowy między zainteresowanymi stronami. Zgodnie z powyższymi okolicznościami skarżący miał nie tylko prawo brać udział w postępowaniu uwłaszczeniowym, ale także żądać uwłaszczenia na swoją rzecz. Z tych powodów zaskarżone decyzje powinny być uchylone. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. nie naruszają prawa. Należy podkreślić, że stosownie do treści art. 147 § 1 kpa prawo żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją służy stronie. Zgodnie zaś z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygniętej sprawie, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Należy odróżnić interes prawny znajdujący oparcie w konkretnej normie prawa materialnego od interesu faktycznego polegającego na tym, że określony podmiot jest zainteresowany wynikiem postępowania ze względu na swój interes ekonomiczny. Skarżące [...] Przedsiębiorstwo [...] w K. nie posiadało interesu prawnego w postępowaniu, dotyczącym uwłaszczenia nieruchomością Skarbu Państwa, do której w dniu [...] grudnia 1990 r. nie przysługiwał mu tytuł prawny. Treść umowy z dnia [...] listopada 1990 r., na którą powołuje się Przedsiębiorstwo, zawartej z Kopalnią [...] "[...]", nie pozwala na przyjęcie, iż na jej podstawie doszło do nabycia przez skarżącego tytułu prawnego do przedmiotowego gruntu. Nie ma w tej kwestii znaczenia, iż przy jej zawarciu zostały spełnione wymogi przepisów odnoszących się do zasad i trybu przekazywania nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi. To oznacza, że skarżący nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o uwłaszczeniu Kopalni [...]"[...]" przedmiotową nieruchomością. W istocie [...] Przedsiębiorstwo [....] w K. ma w niniejszej sprawie interes faktyczny, bowiem dąży do uzyskania tytułu prawnego do gruntu, na który poniosło nakłady inwestycyjne. Cel ten jednak nie może być osiągnięty w drodze wzruszenia ostatecznej decyzji o uwłaszczeniu innego przedsiębiorstwa, wydanej w postępowaniu, w którym skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony. W powyższej sytuacji należało uznać, iż zarówno Wojewoda [...] odmawiając wznowienia postępowania jak i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymując w mocy decyzję organu I instancji dokonali prawidłowej oceny złożonego przez Przedsiębiorstwo wniosku i prawidłowo zastosowali obowiązujące w tej mierze przepisy prawa. Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż jego interes prawny może wynikać z samego brzmienia przepisu art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W przepisie tym jest mowa o ochronie praw osób trzecich, a zatem należy przede wszystkim wykazać, iż istnieje prawo zasługujące na ochronę. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania, nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, iż [...]Przedsiębiorstwu [...] w K. przysługiwało jakiekolwiek prawo rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.