I SA 2587/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędzia NSA Anna Lech, asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego jest zgodna z prawem, jeśli strony pierwotnej decyzji o przydziale lokalu nie brały udziału w postępowaniu nadzorczym?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego została uchylona, ponieważ organ nadzoru naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, nie zapewniając udziału adresatom pierwotnej decyzji o przydziale lokalu. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy własną decyzję umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. o przydziale lokalu mieszkalnego. Wnioskodawcy domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r., jednak SKO umorzyło postępowanie, uznając brak podstaw prawnych do badania prawidłowości decyzji pierwszej instancji. Skarżący podnosili, że decyzja SKO jest niezasadna i niezgodna z prawem, a organ dopuścił się uchybień formalnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego kolegium, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg W.M. i M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W.M. i M.M. kwotę po 30 (trzydzieści) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1976 r., nr [...], w sprawie przydziału H. i Z.M. oraz E.M., S.M. i K.M. lokalu mieszkalnego nr [...] i [...] położonego przy ul. [...] w W. Decyzja z dnia [...] września 1976 r. została wydana na podstawie art. 31 ust. 3 i art. 51 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe. Odwołanie od tej decyzji złożyli W.M. i Z.M.. Decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...] Prezydent Miasta W. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymał dotychczasowy stan zamieszkania w lokalu. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...] Prezydent Miasta W. uchylił w całości z urzędu decyzję własną z dnia [...] grudnia 1976 r., nr [...] oraz utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1976 r., nr [...]. Wnioskiem z dnia 11 września 2002 r. W. M. działający w imieniu własnym oraz P. M. i M. M. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1976 r., nr [...]. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], umorzyło postępowanie w sprawie. Uznało, że brak jest podstaw prawnych do badania prawidłowości decyzji pierwszej instancji, która następnie została utrzymana w mocy - wobec czego postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. W. M. działający w imieniu własnym oraz P. M. i M. M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. M. działający w imieniu własnym oraz P. M. i M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że jest ona niezasadna i niezgodna z prawem, zaś w toku postępowania organ dopuścił się szeregu uchybień formalnych. W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. W niniejszej sprawie skargi są uzasadnione, chociaż z innych przyczyn niż w nich wskazano. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie objęta kontrolą organu nadzoru decyzja o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia [...] września 1976 r. skierowana jest do Z. i H. M. W toku postępowania nadzorczego dotyczącego tej decyzji winni oni brać udział w charakterze strony, gdyż niewątpliwie wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Z akt postępowania nadzorczego wynika, że nie byli oni stroną tego postępowania, nie byli powiadomieni o czynnościach przeprowadzonych w tym postępowaniu, jak również nie zostały im doręczone decyzje zapadłe w wyniku tego postępowania. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. W przedmiotowym postępowaniu nadzorczym decyzje zapadły z naruszeniem tej zasady procesowej. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Już tylko to uchybienie przepisom postępowania uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zbędne zatem było rozważanie zasadności zarzutów zawartych w skargach. Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru zapewni czynny udział w postępowaniu adresatom kontrolowanej decyzji tj. Z.M. i H.M. Na rozprawie przed Sądem w dniu 27 stycznia 2005 r. skarżący W. M. oświadczył, że według jego wiedzy Z. M. nie żyje, jednak informacja ta nie została potwierdzona stosownymi dokumentami. Wobec tego organ ustali, czy faktycznie Z. M. nie żyje i gdyby ta okoliczność się potwierdziła, to postępowanie nadzorcze organ przeprowadzi z udziałem następców prawnych Z.M. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło