I SA 2599/03
WyrokWSA w Warszawie2004-03-02
Skład orzekający: Cezary Pryca, Izabella Kulig-Maciszewska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej powoduje bezprzedmiotowość wznowionego postępowania administracyjnego dotyczącego tej samej decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej powoduje bezprzedmiotowość wznowionego postępowania administracyjnego dotyczącego tej decyzji, ponieważ decyzja, której nieważność stwierdzono, przestaje istnieć w obrocie prawnym ze skutkiem wstecznym. W takiej sytuacji organ administracji publicznej zasadnie uchyla decyzję organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne dotyczące wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Przedsiębiorstwa "M." S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylającą decyzję Wojewody L. i umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Wcześniej wydano decyzję uwłaszczeniową, która następnie była przedmiotem postępowań o wznowienie i stwierdzenie nieważności. Strona skarżąca podnosiła, że nabyła majątek w dobrej wierze i poniosła nakłady.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "M." S.A. w L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania uwłaszczeniowego oddala skargę
I S.A. 2599/03
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości decyzję z dnia [...] listopada 1999 roku numer [...] Wojewody L. i umorzył postępowanie administracyjne w I instancji dotyczące wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewoda L., działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 79, poz. 464 ze zmianami) stwierdził, że Przedsiębiorstwo [...] M., nabyło z dniem [...] grudnia 1990 roku prawo użytkowania wieczystego do [...] działek gruntu szczegółowo opisanych w treści decyzji, położonych w L. przy ulicy [...] o łącznej powierzchni [...] hektarów [...] arów [...] metrów kwadratowych, dla których to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...] oraz stwierdził, iż wskazane wyżej przedsiębiorstwo nabyło nieodpłatnie własność budynków i urządzeń znajdujących się na działkach gruntu objętych treścią tej decyzji.
Aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1973 roku E. M., B. M., D. M. i K. M., działając w trybie określonym w art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. 10/74, poz. 64 ze zmianami) sprzedali Skarbowi Państwa zabudowaną nieruchomość położona w L. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych.
W dniu 30 marca 1990 roku byli współwłaściciele zabudowanej nieruchomości objętej treścią aktu notarialnego z [...] kwietnia 1973 roku wystąpili o zwrot nieruchomości.
Aktem notarialnym z dnia [...] maja 1992 roku numer Rep. Nr. [...] została utworzona spółka akcyjna pod firmą Przedsiębiorstwo [...] M. Spółka Akcyjna w L..
Aktem notarialnym z dnia [...] września 1992 roku numer Rep. Nr. [...] Skarb Państwa oddał na okres [...] lat do odpłatnego używania i pobierania pożytków Przedsiębiorstwu [...] M. S.A w L. zespół składników [...] i [...].
W dniu 9 września 1996 roku E. M., D. M., B. M. i K. M. wystąpili z wnioskiem o uchylenie decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...] w części opisanej w punktach 15 i 16 decyzji, a obejmujących działki gruntu oznaczone numerami [...] i [...].
Postanowieniem z dnia [...] listopada 1996 roku, powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt.5 k.p.a., Wojewoda [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 1997 roku numer [...] Wojewoda L. uchylił ostateczną decyzję z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...] i stwierdził, że Przedsiębiorstwo [...] M. z dniem [...] grudnia 1990 roku nabyło prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w L. przy ulicy [...], składającego się z 24 działek szczegółowo opisanych w treści decyzji o ogólnej powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla których to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw.[...] oraz stwierdził, że wyżej wymienione przedsiębiorstwo nabyło nieodpłatnie własność budynków i urządzeń znajdujących się na działkach gruntu objętych treścią decyzji, a także odmówił stwierdzenia, że Przedsiębiorstwo [...] M. z dniem [...] grudnia 1990 roku nabyło prawo użytkowania wieczystego działek gruntu położonych w L. przy ulicy [...], oznaczonych numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla których to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...].
Decyzją z dnia [...] stycznia 1999 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję z [...] czerwca 1997 roku numer [...] Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił uchylenia decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...].
W dniu 13 grudnia 1999 roku E. M. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...] oraz w tej samej dacie złożył odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 1999 roku numer [...] Wojewody [...].
W dniu 23 listopada 2000 roku Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...].
Decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...].
Decyzją z dnia [...] maja 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Decyzją z dnia [...] marca 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast (działając jako organ odwoławczy) uchylił w całości decyzję z dnia [...] listopada 1999 roku numer [...] Wojewody [...] i umorzył postępowanie w I instancji dotyczące wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.
Na decyzję z dnia [...] marca 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Przedsiębiorstwo [...] M. Spółka Akcyjna w L. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że majątek objęty treścią decyzji uwłaszczeniowej nabyła w dobrej wierze, a następnie podjęła czynności prywatyzacyjne i dokonała na spornej nieruchomości szereg nakładów finansowych i rzeczowych, oraz wskazała, że otrzymała mienie objęte decyzją uwłaszczeniową do odpłatnego korzystania na okres [...] lat.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoja argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że podejmując zaskarżoną decyzję, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast działał w ramach wznowionego postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] maja 1992 roku. Ponadto wydając zaskarżoną decyzję Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podejmował ją na skutek odwołania wniesionego od decyzji z [...] listopada 1999 roku numer [...] Wojewody [...], mocą której organ I instancji odmówił uchylenia decyzji z [...] maja 1992 roku Wojewody [...]. Istotne jest również i to, że w dacie rozpatrywania odwołania, funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja z [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...].
W orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, iż wznowienie postępowania administracyjnego nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w stosunku do której nastąpiło wznowienie postępowania. W przypadku zbiegu przesłanek dwóch trybów nadzwyczajnej weryfikacji decyzji administracyjnej pierwszeństwo otrzymuje ten tryb, którego zastosowanie może spowodować donioślejsze dla sprawy następstwa prawne. Poza sporem pozostaje okoliczność, że stwierdzenie nieważności powoduje najdalej idące skutki prawne, bowiem kasacyjny charakter takiej decyzji powoduje, że decyzja, której nieważność stwierdzono, przestaje istnieć w obrocie prawnym ze skutkiem wstecznym. ( vide wyrok NSA z 9.08.1990 IV S.A. 543/90 OSP 5/90/120, wyrok NSA z 19.11.1992 r S.A./Kr 914/92, PS1994 nr.7-8, poz.159).
Oczywistym jest, że w sytuacji, gdy stwierdzono nieważność decyzji administracyjnej, kontynuowanie postępowania wznowieniowego staje się bezprzedmiotowe, bowiem przestał istnieć przedmiot tegoż postępowania (decyzja administracyjna) i to ze skutkiem ex tunc.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że zasadnie organ administracji publicznej uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne dotyczące wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło