I SA 2602/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-27
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Lenart, Sędzia NSA Anna Lech, asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru o stwierdzeniu nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, podlega uchyleniu?Ratio decidendi
Decyzja organu nadzoru wydana z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu, określonej w art. 10 § 1 kpa, stanowi rażące naruszenie przepisów postępowania. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym jest przesłanką wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Wnioskodawcy wystąpili o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z 1977 r. dotyczącej przydziału lokalu mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja z 1977 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wnioskodawcy zaskarżyli decyzję SKO, podnosząc zarzuty wadliwości i rażącego naruszenia prawa. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg W.M. i M.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2003 roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W.M. i M.M. kwotę po 10 (dziesięć) złotych na rzecz każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], którą odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...], uchylającej w całości z urzędu własną decyzję z dnia [...] grudnia 1976 r., nr [...], oraz utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1976 r., nr [...], w sprawie przydziału H. i Z.M. oraz E.M., S.M. i K.M. lokalu mieszkalnego nr [...] i [...] położonego przy ul. [...] w W.
Decyzja z dnia [...] września 1976 r. została wydana na podstawie art. 31 ust. 3 i art. 51 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe.
Odwołanie od tej decyzji złożyli W.M. i Z.M..
Decyzją z dnia [...] grudnia 1976 r. nr [...] Prezydent Miasta W. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymał dotychczasowy stan zamieszkania w lokalu.
Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...] Prezydent W. uchylił w całości z urzędu decyzję własną z dnia [...] grudnia 1976 r., nr [...], oraz utrzymał w mocy decyzję Kierownika Wydziału Spraw Lokalowych Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1976 r., nr [...].
Wnioskiem z dnia 11 września 2002 r. WM. działający w imieniu własnym oraz P.M. i M.M. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...].
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności powyższej decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1977 r. Uznało, że przedmiotowa decyzja została wydano w oparciu i zgodnie obowiązującymi wówczas przepisami, wobec czego nie posiada cech rażącego naruszenia prawa.
W.M. działający w imieniu własnym oraz P.M. i M.M. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2003 r.
W skargach do Naczelnego Sądu Administracyjnego W.M. działający w imieniu własnym oraz P.M. i M.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że jest ona wadliwa, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zaś samo postępowanie było obciążone licznymi wadami.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005 r. pełnomocnik Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. przyłączył się do skarg i wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271 ze zm.), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
W niniejszej sprawie skargi są uzasadnione, chociaż z innych przyczyn niż w nich wskazano. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W rozpoznawanej sprawie objęta kontrolą organu nadzoru decyzja z dnia [...] kwietnia 1977 r. uchylająca w całości z urzędu decyzję z dnia [...] grudnia 1976 r. oraz utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] września 1976 r. o przydziale lokalu mieszkalnego, skierowana jest do Z. i H. M. W toku postępowania nadzorczego dotyczącego tej decyzji winni oni brać udział w charakterze strony, gdyż niewątpliwie wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Z akt postępowania nadzorczego wynika, że nie byli oni stroną tego postępowania, nie byli powiadomieni o czynnościach przeprowadzonych w tym postępowaniu, jak również nie zostały im doręczone decyzje zapadłe w wyniku tego postępowania. Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. W przedmiotowym postępowaniu nadzorczym decyzje zapadły z naruszeniem tej zasady procesowej. Pozbawienie strony udziału w postępowaniu administracyjnym stanowi przesłankę wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa. Już tylko to uchybienie przepisom postępowania uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej. Zbędne zatem było rozważanie zasadności zarzutów zawartych w skargach.
Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru zapewni czynny udział w postępowaniu adresatom kontrolowanej decyzji tj. Z.M. i H. M. Na rozprawie przed Sądem w dniu 27 stycznia 2005 r. skarżący W.M. oświadczył, że według jego wiedzy Z.M. nie żyje, jednak informacja ta nie została potwierdzona stosownymi dokumentami. Wobec tego organ ustali, czy faktycznie Z.M. nie żyje i gdyby ta okoliczność się potwierdziła, to postępowanie nadzorcze organ przeprowadzi z udziałem następców prawnych Z.M.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło