I SA 2607/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27sierpnia 2004 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w K. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2002 r. numer [...], 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2607/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy G.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że na podstawie aktu własności ziemi z [...] września 1973 roku numer [...] wydanego przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K., S. S. uzyskał tytuł własności do nieruchomości położonej we wsi G. o łącznej powierzchni [...] hektara, składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Na wniosek Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., decyzją z dnia [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnik Gminy w G., działając na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na potrzeby Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. z przeznaczeniem pod budowę kopalni "J." szeregu nieruchomości położonych we wsi G., w tym części nieruchomości stanowiącej własność S. S., a składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz zobowiązał Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w K. do wypłaty S. S. ustalonego odszkodowania. Decyzją z dnia [...] czerwca 1995 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów ustawy z 29 września 1990 roku o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 79/90, poz.464 ze zmianami) stwierdził, że z dniem 19 września 1990 roku Przedsiębiorstwo Państwowe Kopalnie Odkrywkowe Surowców Drogowych w K. nabyło prawo użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa o łącznej powierzchni [...] hektara, w tym prawo użytkowania działek gruntu położonych we wsi G. i oznaczonych numerami [...] i [...]. W piśmie z dnia 11 maja 1999 roku Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. poinformował, że po dokonaniu szczegółowej analizy akt Prokuratury Rejonowej w K. sygnatura [...], akt administracyjnych Urzędu Wojewódzkiego w K. numer [...], akt Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K. numer [...] oraz dokumentów Banku Spółdzielczego w G., dokumentów Dyrekcji Przedsiębiorstwa Państwowego Kopalni [...] w K., nie znalazł podstaw do kwestionowania stanowiska zajętego przez Prokuraturę Rejonową w K.. W dniu 15 grudnia 2000 roku były dyrektor K[...] w K. złożył pisemne oświadczenie dotyczące postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy w G.. W dniu 6 marca 2001 roku były Naczelnik Gminy w G. złożył pisemne oświadczenie dotyczące postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z dnia [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy w G.. W dniu 3 stycznia 2002 roku S. S. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy w G. w części dotyczącej działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...]. W dniu [...] marca 2002 roku odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem S. S.. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy w G. w części dotyczącej wywłaszczenia działek gruntu oznaczonych numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] września 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2002 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] września 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. S.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że organ administracji publicznej nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności wskazał, iż nie był zawiadomiony o toczącym się postępowaniu administracyjnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji. Ponadto należy stwierdzić, że z zasadą prawdy obiektywnej w ścisłym związku pozostaje także zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ocena wiarygodności i mocy dowodowej według własnej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania o wartości dowodowej poszczególnych dowodów i ich wpływie na ustalenie stanu faktycznego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wyłączenia w postępowaniu nadzorczym ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a więc zasady te znajdują zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Oczywistym jest, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy określona decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ w postępowaniu nadzorczym nie jest władny do rozpatrywania sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. (vide wyrok NSA z 22.05.1987 r IV S.A. 1062/86, ONSA 1/87 poz.35, wyrok NSA z 14.08.1987 r IV S.A. 393/87, ONSA 1/90 poz.1). Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania nadzorczego była ostateczna decyzja z [...] sierpnia 1982 roku numer [...] Naczelnika Gminy G. dotycząca wywłaszczenia szeregu nieruchomości położonych w G., w tym także nieruchomości oznaczonej jako działki numer [...] i [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, a stanowiącej przedmiot własności S. S.. Z wymienionej wyżej decyzji wynika, że wywłaszczenie nastąpiło na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę kopalni "J.". Poza sporem pozostaje okoliczność, że inwestycja w postaci budowy kopalni "J." została zrealizowana. Ostateczna decyzja wywłaszczeniowa Naczelnika Gminy G. wydana została w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami). Z tych względów postępowanie nadzorcze miało dać odpowiedź na pytanie, czy w trakcie postępowania wywłaszczeniowego organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego w sposób dający podstawę do uznania, iż zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. W oparciu o zgromadzony w aktach sprawy materiał dokumentacyjny stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uznania, iż organ administracji publicznej wyczerpał wszystkie możliwości poszukiwania akt postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydana została decyzja objęta kontrolą w postępowaniu nadzorczym. W szczególności wskazać należy na treść pisma Prokuratury Okręgowej w K. 11 maja 1999 roku, z którego wynika, że organ ten dysponował aktami Urzędu Wojewódzkiego w K. oraz aktami Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K., a także dokumentami Banku Spółdzielczego w G., dokumentami Dyrekcji Przedsiębiorstwa Państwowego Kopalni [...] w K., dotyczącymi wypłacenia wywłaszczonym rolnikom odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt. Koniecznym więc jest ustalenie, czy Prokuratura Okręgowa w K. bądź Prokuratura Rejonowa w K. dysponuje tymi aktami bądź kserokopiami akt, ewentualnie organy te winny umożliwić ustalenie miejsca i podmiotu, do którego zostały przekazane. Ponadto w aktach sprawy znajdują się pisma i informacje wskazujące na to, że postępowanie wywłaszczeniowe było prowadzone przez służby geodezyjno-inwestycyjne Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w K.. Z akt sprawy nie wynika, aby zostały zbadane zasoby archiwalne tegoż podmiotu bądź jego następcy prawnego. Wreszcie z akt sprawy nie wynika, czy badane były zasoby archiwalne w Urzędzie Gminy w G.. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271) orzekł jak w sentencji wyroku.