I SA 2608/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Janina Antosiewicz A. WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej L. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu I SA 2608/02 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2001 r., znak: [...] na podstawie art. 104 kpa oraz art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) stwierdził przejście na rzecz Zgromadzenia [...] prawa własności nieruchomości położonej w L., przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako: -dz.nr [...],[...],[...], poz. 0,0451 ha, Gmina Miejska L., KW [...]. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w świetle zebranych w przedmiotowej sprawie materiałów, a w szczególności wobec w pełni udokumentowanego władania nieruchomością przez Zgromadzenie [...], wypełniona została dyspozycja przepisu art. 60 ust. 1 pkt 5 ww ustawy, zgodnie z którą, nieruchomości lub ich części, pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa, na podstawie decyzji wojewody ich własnością, jeżeli znajdują się na nich obiekty sakralne. Postanowieniem z dnia 8 maja 2002 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydanym na podstawie art. 134 kpa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu podał, że ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że skarżona decyzja została odebrana przez Urząd Gminy L. w dniu 20 lutego 2002 r., o czym świadczy odręcznie postawiona data przez osobę odbierającą przesyłkę poleconą, a także datownik. Wniesienie odwołania z uchybieniem czternastodniowego terminu ma ten skutek, że decyzja stała się ostateczna. W takiej sytuacji rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta L., zarzucając naruszenie prawa, bowiem zdaniem skarżącego odwołanie zostało wniesione w terminie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] lipca 2002r.., znak: [...] wydanym na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) uwzględnił w całości skargę Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2002 r., mocą którego stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. nr [...] i uchylił skarżone postanowienie. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny po cofnięciu w dniu 31 lipca 2002 r. skargi przez Gminę Miejską L. postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2002 r., sygn. akt: I SA 1433/02 umorzył postępowanie sądowe. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] września 2002 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Gminy L. od decyzji Wojewody [...] z dnia 31 października 2001 r., którą stwierdzono przejście na rzecz Zgromadzenia [...] - prawa własności nieruchomości położonej w L. - stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Zgromadzenie [...] we Wrocławiu wystąpiły z wnioskiem z dnia 24 lutego 2001 r., o stwierdzenie na podstawie art. 60, ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 29, poz. 154 ze zm.) przejścia własności gruntu o powierzchni 451 m2 stanowiącego działkę nr ewid. 738, KW 5488, położoną w L. przy ul. [...]. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2001 r. wydaną na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 przywołanej powyżej ustawy - o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdził przejście nieruchomości przy ul. [...] w L. na własność wnioskującego zgromadzenia zakonnego. Zdaniem organu poczynione ustalenia w sprawie stanowiły dostateczną podstawę do wydania decyzji stwierdzającej przejście prawa własności wyżej wymienionej nieruchomości na rzecz Zgromadzenia [...]. Stanowisko Gminy, iż brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia przejścia własności nieruchomości na rzecz Sióstr [...] na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej, zdaniem organu odwoławczego nie jest zasadne. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uważa, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest w pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, zbadanie dopuszczalności wniesionego środka zaskarżenia w świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ponieważ organ pierwszej instancji nie uznał Gminy Miejskiej L. za stronę postępowania administracyjnego, to z tego powodu nie brała ona udziału w postępowaniu. Stwierdzenie organu odwoławczego, że "dokonane doręczenie osobie, która uważa, że powinna uczestniczyć w zakończonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony odpisu ostatecznej decyzji administracyjnej nie pozbawia tej decyzji cech ostateczności, zaś odwołanie jest środkiem przysługującym wyłącznie w stosunku do decyzji nieostatecznych. Strona pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji ma możliwość złożenia odwołania, z tym, że termin jego wniesienia liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu." Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r., znak: [...] doręczona została do Urzędu Gminy L. w dnu 20 lutego 2002r. Natomiast do Kancelarii Ogólnej Urzędu Miejskiego Gminy Miejskiej L., dopiero po telefonicznej interwencji w Urzędzie Gminy L. w dniu 22 lutego 2002 r. Odwołanie Gmina Miejska L. wniosła zgodnie z art. 129 kpa. Wojewoda [...] w piśmie przewodnim załączonym do odwołania, stwierdził, że odwołanie wpłynęło w terminie. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Gmina Miejska L. wnosząc o uchylenie ww postanowienia, jako niezgodnego z prawem, oraz uznanie, że Gmina Miejska L. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z zachowaniem czternastodniowego terminu, zgodnie ż art. 129 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w skarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, są rozpoznawane przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 129 § 2 kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania, jest zachowanie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.. Termin czternastodniowy liczy się od dnia doręczenia decyzji stronie, a przez doręczenie decyzji należy rozumieć doręczenie w sposób unormowany w art. 39-40 kpa. Należy zatem stwierdzić, że skoro decyzja Wojewody [...] została doręczona Gminie Miejskiej L. w dniu 22 lutego 2002 r., to termin do wniesienia odwołania od ww decyzji biegnie od tego dnia i upływał w dniu 8 marca 2002 r. W tym też dniu Gmina Miejska L. wniosła odwołanie, o czym świadczy data stempla pocztowego. Niewątpliwie uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Nie można jednak mówić o uchybieniu terminu, przez stronę w przypadku, kiedy strona wniosła odwołanie z zachowaniem 1 ustawowego terminu. Brak jest również potwierdzenia argumentu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, że Gmina Miejska L. nie była przez Wojewodę [...] traktowana jako strona postępowania administracyjnego w sprawie, bowiem jednoznacznie wynika z rozdzielnika znajdującego się na końcu decyzji, że przedmiotowa decyzja winna być jej doręczona. Doręczenie decyzji Wojewody [...] w dniu 22 lutego 2002 r. ma ten skutek, że dla Gminy Miejskiej L. termin do wniesienia odwołania biegnie od tego dnia, a zatem organ winien wniesione odwołanie rozpatrzeć merytorycznie i w tym zakresie wydać orzeczenie. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.