I SA 2627/01
WyrokWSA w Warszawie2004-02-05
Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Maria Wiśniewska, Joanna Runge-Lissowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej jest dopuszczalne, gdy jej wykonanie wywołało nieodwracalne skutki prawne, w szczególności w postaci przekształcenia podmiotu, na rzecz którego prawo zostało ustanowione, w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ organ administracji pominął analizę skutków prawnych wywołanych decyzją uwłaszczeniową, w szczególności przekształcenie podmiotu w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 156 § 2 kpa, wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych stoi na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności decyzji, co powinno zostać rozważone w postępowaniu nadzorczym.Stan faktyczny
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Kieleckiego z 1993 r. w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomości. Skarżąca Spółka Akcyjna wniosła skargę, argumentując, że spełnione zostały przesłanki do uwłaszczenia i na nieruchomości wzniesiono budynek. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po wejściu w życie przepisów wprowadzających Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA (del.) Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie NSA (del.): Maria Wiśniewska Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. S.A. w Warszawie 270,-zł (dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 2627/01
U z a s a d n i e n i e
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...].08.2001 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].06.2001 r. nr [...]stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...].07.1993 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia P. w W. nieruchomością położoną w O., oznaczoną jako działka nr [...]. W uzasadnieniu decyzji Prezes podał, iż decyzja o uwłaszczeniu narusza prawo, gdyż z akt sprawy wynika, że podstawą ujawnienia w księdze wieczystej nr KW [...] prawa własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości było orzeczenie Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z dnia [...].04.1962 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przejęcia przedsiębiorstwa B. P., S.oraz M. P. S. S., J. S. i S-ka w O., jednakże Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją z dnia [...].06.1999 r. nr [...] - utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...].08.1999 r. o takim samym numerze - stwierdził nieważność tego orzeczenia z tego względu, iż uprzednio została stwierdzona nieważność orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...].07.1948 r. o przejęciu tego przedsiębiorstwa na własność Państwa decyzją Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...].12.1996 r. nr [...], co do której Minister Gospodarki decyzją z dnia [...].09.1998 r. nr [...] nie stwierdził, iż została wydana z naruszeniem prawa. W takiej sytuacji nie zaistniały przesłanki do uwłaszczenia, a decyzja uwłaszczeniowa jest tylko deklaratoryjna.
Skargę na decyzję Prezesa wniósł P. Spółka Akcyjna w W., domagając się jej uchylenia z tego względu, że przedmiotową nieruchomość P. otrzymał w zarząd decyzją z dnia [...].05.1990 r. i na dzień 5.12.1990 r. była spełniona ustawowa przesłanka uwłaszczenia, którą deklaratoryjna decyzja potwierdzała, a nadto na nieruchomości został wzniesiony budynek biurowy, którego wartość znacznie przekracza cenę gruntu.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
I SA 2627/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądu administracyjne według przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Bezspornym w sprawie jest, iż wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych, na mocy których Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości, nie została spełniona jedna z przesłanek przewidzianych art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.). Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje bowiem skutek ex tunc i wobec tego Skarb Państwa nie był właścicielem nieruchomości w O., a co za tym idzie nie mógł przekazać jej w użytkowanie wieczyste. Decyzja uwłaszczeniowa Wojewody Kieleckiego z dnia [...].07.1993 r. zawiera wadę, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, rażąco narusza art. 2 ustawy z 1990 r., bowiem wymaga on aby nieruchomość, co do której ma zostać ustanowione prawo wieczystego użytkowania była własnością Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie określonej jednostki, a warunki te muszą być spełnione łącznie.
Jednak w postępowaniu nadzorczym, aby można je było uznać za prawidłowe, musi być rozważone nie tylko czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1, ale czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w § 2 tego artykułu. Przy wadzie jaką dotknięta jest decyzja Wojewody Kieleckiego - rażące naruszenie prawa okolicznością tą jest wywołanie nieodwracalnych skutków prawnych. Zgodnie z art. 156 § 2 kpa wystąpienie nieodwracalnych skutków prawnych stoi na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności decyzji.
W niniejszej sprawie rażące naruszenie prawa zostało przez organ wykazane, jednak zupełnie pominął on skutki prawne wywołane decyzją uwłaszczeniową. Podmiot, na rzecz którego prawo to zostało ustanowione uległ przekształceniu w jednoosobową Spółkę Akcyjną Skarbu Państwa i wobec tego konieczne było
I SA 2627/01
wyjaśnienie, czy taka zmiana podmiotowa wywołała czy też nie skutek, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa. Okoliczność ta jest istotna w sprawie zależy bowiem od niej rozstrzygnięcie, którym może być albo stwierdzenie nieważności decyzji, jeśli przekształcenie było bez znaczenia prawnego, albo stwierdzenie na podstawie art. 158 § 2 kpa, że decyzja uwłaszczeniowa została wydana z naruszeniem prawa, gdyby okazało się, że skutki takie nastąpiły.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło