I SA 2631/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg M.C., K.S., H.B., MZ., W.Z., M.Z. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 roku, nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz M.C., K.S., H.B, M.Z., W.Z., M.Z. łącznie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2631/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...].08.2003 r. nr [...] zawiesił postępowanie w sprawie oceny legalności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].08.1999 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego organu, którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].09.1953 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], oznaczonej jako parcela nr [...] oraz przy ul. [...] i [...], oznaczonej jako parcela nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...].08.2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skoro decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].03.2001 r. i z dnia [...].12.2002 r., oceniające legalność wywłaszczenia innych nieruchomości objętych orzeczeniem Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].09.1953 r., będącym także przedmiotem prowadzonego postępowania nadzorczego, zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, to organ centralny uznał, że rozpatrzenie przez ten Sąd skarg na te decyzje stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Od oceny prawnej wyrażonej przez Sąd zależy bowiem, zdaniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, byt prawny decyzji zawierających już ocenę legalności orzeczenia z dnia [...].09.1953 r., tyle tylko że w odniesieniu do innych nieruchomości. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek radcy prawnego M.P., pełnomocnika M.C., K.S., H.B., M.Z., W.Z. i M.Z. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, postanowieniem z dnia [...].10.2003 r., utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...].08.2003 r. podtrzymując swój dotychczasowy pogląd. Na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].10.2003 r. nr [...] skargę złożyła radca prawny M.P., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...].08.2003 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zaskarżanemu postanowieniu pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach ze skarg na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzające nieważność orzeczenia wywłaszczeniowego z dnia [...].09.1953 r., jakie zapadną wobec innych nieruchomości, stanowią zagadnienie wstępne w rozumieniu tego artykułu. Zdaniem skarżących organ nadzoru powinien we własnym zakresie ocenić legalność wydanego przez siebie rozstrzygnięcia, a nie oczekiwać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w innych sprawach uznając, że stanowisko to stanowi kwestię prejudycjalną. W niniejszej sprawie taka konieczność rozstrzygnięcia kwestii prejudycjalnej zdaniem skarżących nie zachodzi. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 21.11.2003r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jest uzasadniona. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].10.2003 r. oraz poprzedzającym je postanowieniem z dnia [...].08.2003 r. naruszył przepisy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ze skutkiem dla rozstrzygnięcia sprawy. Z zagadnieniem wstępnym, w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., mamy do czynienia wówczas, gdy istnieje konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się niezbędna do rozstrzygnięcia w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w danej kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, lecz o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego przez inny organ lub sąd. Obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. W rozpatrywanej sprawie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, że od oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny zależy byt prawny decyzji tego organu zawierających już ocenę legalności orzeczenia z dnia [...].09.1953 r., w części dotyczącej innych nieruchomości i stanowi to zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z powyższym poglądem organu centralnego nie można się zgodzić. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą sąd i organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia jedynie w sprawie, w której to orzeczenie wydano. Ponieważ zaskarżone do sądu decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dotyczą oceny legalności wywłaszczenia innych nieruchomości objętych orzeczeniem Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...].09.1953 r., których nie dotyczy przedmiotowe postępowanie, ewentualna ocena prawna Sądu w tych sprawach nie będzie miała charakteru wiążącego w tej sprawie. Rozstrzygnięcie Sądu w tych sprawach nie może więc stanowić zagadnienia wstępnego rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającego zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.