I SA 2652/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia del. NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) Sędziowie del. NSA Anna Lech WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2652/03 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. zmieniającą decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r. dotyczącą okresu przyznania świadczenia A. D. w formie renty socjalnej. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] z dnia [...] marca 2003 r. uchyliło uprzednio wydaną decyzję organu I instancji nr [...] z dnia [...] września 2002 r., zmieniającą identyczne rozstrzygnięcie jak zaskarżona decyzja w dniu [...] kwietnia 2003 r. wyłącznie z powodu uchybień formalnych, to jest, iż organ I instancji nie w pełni wyjaśnił, a decyzja nie posiadała właściwego uzasadnienia – Kolegium nie kwestionowało merytorycznego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji uwzględnił wskazania Kolegium i wydał decyzję prawidłową pod względem merytorycznym i nie zawierającą uchybień formalnych w szczególności prawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Ustawa o pomocy społecznej przewidywała dla osoby samotnej uprawnionej do renty socjalnej a tymczasowo aresztowanej lub odbywającej karę pozbawienia wolności wypłatę 30 % uprzednio przyznanego świadczenia. A. D. w dacie tymczasowego aresztowania prowadził dwuosobowe gospodarstwo domowe z małoletnim synem X. i w tej sytuacji w żaden sposób nie mógł być uznany za osobę samotną, której przysługiwałoby prawo uzyskiwania w zakładzie karnym 30 % renty socjalnej. A. D. wbrew prawu – art. 45 ustawy o pomocy społecznej – nie powiadomił ośrodka pomocy społecznej o zmianie swojej sytuacji życiowej i dochodowej – a taką zmianą było przebywanie w areszcie śledczym. W tej sytuacji organ I instancji uprawniony był z mocy art. 34 ust. 1 i 4a ustawy o pomocy społecznej do uznania pobranych świadczeń za okres przebywania w areszcie śledczym za świadczenie nienależnie pobrane a podlegające zwrotowi. Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. D. wnosząc o uznanie, że pobrane świadczenie w okresie od [...] marca 2002 r. do [...] czerwca 2002 r. nie było świadczeniem nienależnie pobranym oraz o zwrot niesłusznie zabranego świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymało swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i zgodnie z powołaną wyżej ustawą o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie posiadają kompetencji do wydania bądź zmiany decyzji administracyjnych. Dlatego też zgłoszone w skardze wnioski nie mogłyby zostać uwzględnione. Dokonując zaś oceny legalności zaskarżonej decyzji w ramach swoich kompetencji Sąd uznał, że rażąco narusza ona prawo, co skutkuje stwierdzenie jej nieważności. Bezsporne w sprawie jest, iż decyzja organu I instancji została wydana [...] kwietnia 2003 r. i jak wynika z pisma skarżącego doręczona w dniu [...] kwietnia 2003 r. Od daty tej płynął więc termin do wniesienia odwołania do organu II instancji tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. A. D. jednakże w ustawowym terminie nie złożył odwołania, ale skierował skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które zostało odrzucone postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. W dniu [...] lipca 2003 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęło odwołanie A. D. od decyzji Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] kwietnia 2003 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosku tego nie rozpoznało i nie przywróciło terminu do wniesienia odwołania, natomiast rozpoznało odwołanie i wydało zaskarżoną decyzję. Tak więc Kolegium rozpoznało odwołanie od decyzji ostatecznej. Bezsporne bowiem jest, iż skarżący nie dochował 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania i decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Bez przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, czego żądał w swoim wniosku skarżący, organ nie mógł rozpoznać odwołania. Rozpoznanie odwołania od decyzji ostatecznej i wydanie zaskarżonej decyzji stanowi rażące naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Z tego też względu Sąd na zasadzie art. 134 oraz art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.