I SA 2664/03
WyrokWSA w Warszawie2005-04-01
Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, WSA Monika Nowicka, Asesor WSA Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Spółdzielnia, która nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, może skutecznie domagać się wznowienia postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego tej nieruchomości?Ratio decidendi
Spółdzielnia, która nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości, nie posiada interesu prawnego do żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego. Interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego, musi wynikać z przepisów prawa materialnego ustanawiających konkretne prawa lub obowiązki. Skoro skarżąca nie legitymowała się żadnym tytułem prawnym do spornej nieruchomości, jej skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 PPSA.Stan faktyczny
Spółdzielnia w likwidacji wniosła o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego nieruchomości, twierdząc, że stanowi ona jej własność, ponieważ budynek na niej posadowiony został wybudowany ze środków Spółdzielni. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że Spółdzielnia nie wykazała posiadania interesu prawnego, gdyż nie posiadała tytułu prawnego do nieruchomości. Decyzje te zostały zaskarżone do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Monika Nowicka /spr./ Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] "[...]" w C. w likwidacji na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.
I SA 2664/03
UZASADNIENIE
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia [...] "[...]" w likwidacji w C. wnosiła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmawiającą wznowienia postępowania uwłaszczeniowego Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Energetyki Cieplnej w C. nieruchomością położoną w C. przy ulicy [...], stanowiącą działki o nr [...], [...] i [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji a sprowadzające się do poglądu, iż skarżąca nie posiadała w sprawie interesu prawnego.
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, które weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się - na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie przez organ materiału dowodowego Wojewoda [...] – działając na zasadzie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm. ) – decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1999 r. przez Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w C. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w C. przy ulicy [...], oznaczonego jako działki nr [...], [...] i [...], o łącznej powierzchni [...] ha oraz nieodpłatnie nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. nr [...].
Wnioskiem z dnia [...] września 2000 r. Spółdzielnia [...] "[...]" w C. wystąpiła o wznowienie w/w postępowania uwłaszczeniowego a następnie wniosek swój cofnęła, co skutkowało umorzeniem postępowania wywołanego w/w wnioskiem ( decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2000 r nr [...]).
Pismem z dnia [...] lutego 2003 r. Spółdzielnia [...] "[...]" w likwidacji wniosła ponownie o wznowienie opisanego na wstępie postępowania uwłaszczeniowego, zgłaszając roszczenie do działki o nr [...] i wskazując - jako podstawę wniosku – przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. odmówiono wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.
W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia podniesiono, że zgodnie z przepisem art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu albo na wniosek strony, za którą uważa się osobę mającą w sprawie interes prawny.
Organ ustalił przy tym, że w dniu 5 grudnia 1990 r. właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa a uwłaszczonemu Przedsiębiorstwu przysługiwało prawo zarządu. Istnienie tego prawa potwierdzała decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...].
Wnioskodawczyni starała się wprawdzie o nabycie praw do działki o nr [...], jednakże do tej pory nie wykazała się tytułem prawnorzeczowym do w/w gruntu. Spółdzielnia przedstawiła jedynie dowody świadczące o poniesieniu nakładów inwestycyjnych na wybudowanie budynku, którego część jest położona na wspomnianej działce, co – zdaniem organu – przesądzało jedynie o jej interesie faktycznym a nie dowodziło istnienia interesu prawnego.
Również żądanie by w postępowaniu wznowieniowym dokonać podziału geodezyjnego działki nr [...], który uwzględniłby "stan faktyczny, prawny i uzasadnione interesy stron" organ nie uwzględnił, stojąc na stanowisku, że w postępowaniu uwłaszczeniowym nie dokonuje się podziału geodezyjnego nieruchomości, gdyż ocenia się jedynie kwestie prawne a nie faktyczne lub uznaniowe.
Wskazano także, że kwestia usytuowania budynku, do którego rości sobie pretensje Spółdzielnia, była znana organowi orzekającemu o uwłaszczeniu i okoliczność ta pozostała bez wpływu na treść orzeczenia.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółdzielnia twierdziła, że wspomniany budynek - w dacie wydania decyzji uwłaszczeniowej - był już posadowiony i stanowił on jej własność a zatem decyzja uwłaszczeniowa została wydana błędnie a działania Spółdzielni mają na celu umożliwienie realizacji jej roszczeń.
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie zauważając przy tym, ze Spółdzielnia [...] "[...]" nie posiada żadnego tytułu do działki nr [...] ani do budynku, który w części na tej działce jest usytuowany. Tym samym nie legitymuje się interesem prawnym do występowania z wnioskiem o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego.
Powyższa decyzja stała się z kolei przedmiotem skargi Spółdzielni do Sądu, w której skarżąca stała na stanowisku, że przysługuje jej prawo własności budynku umiejscowionego w części na działce nr [...] a ponadto - powołując się na wspomniany przepis art. 200 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami - podnosiła, że uwłaszczenie nie może naruszać praw osób trzecich.
Skarga zawierała także argumenty , iż przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej przedmiotowa działka winna ulec podziałowi i jedynie jej część powinna być przedmiotem uwłaszczenia Przedsiębiorstwa.
Jednocześnie skarżąca przyznała, że ma nieuregulowany tytuł prawny do działek o numerach [...], [...], [...], [...] i co do części działki [...] na której stoi budynek przychodni rehabilitacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała oddaleniu.
Zgodnie z przepisem art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania administracyjnego może nastąpić z urzędu lub na żądanie strony. Przy czym za stronę należy rozumieć podmiot spełniający wymagania przewidziane przepisem art. 28 k.p.a.
Powyższe oznacza, że z wnioskiem o wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania administracyjnego może wystąpić jedynie ten czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że jedynie interes prawny – w odróżnieniu od interesu faktycznego - tworzy legitymację procesową dla konkretnego podmiotu.
Interes prawny zaś – zgodnie z dominującym i utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiającego konkretne prawa lub obowiązki.
W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółdzielnia w likwidacji, choć twierdziła, że usytuowany na części działki nr [...] budynek stanowi jej własność, nie przedstawiła żadnego dowodu, który by tę okoliczność potwierdzał. Nie wskazano także z czego takie prawo miałoby wynikać. Skarżąca wyprowadzała ten pogląd jedynie powołując się na fakt, że budynek został wybudowany ze środków własnych Spółdzielni.
Również przepis art. 200 ust. 4 ustawy o gospodarce gruntami, stwierdzający, że nabycie własności oraz prawa użytkowania wieczystego, o którym mowa w ust. 1 i 2, tegoż artykułu, nie może naruszać praw osób trzecich, nie stwarza dla skarżącej konkretnych praw a stanowi jedynie ograniczenie w stosunku do podmiotu uwłaszczanego.
W niniejszej zaś sprawie uwłaszczenie pozostaje bez wpływu na sferę prawną skarżącej ponieważ, jak sama przyznała - w stosunku m. in. do działki o numerze [...] ma nieuregulowany stan prawny, zatem w zarówno w dacie składania wniosku o wznowienie postępowania jak i w dacie wydawania w tej sprawie decyzji, skarżącej nie przysługiwał żaden tytuł prawny do spornej nieruchomości.
Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i w związku z tym, z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło