I SA 2668/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2004 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] października 2003r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania M. D., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2003r. nr [...], odmawiającą przyznania M. D. dodatku mieszkaniowego. M. D. złożył wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego w dniu [...] lipca 2003 roku, co oznacza, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), do ustalenia dochodu, od którego zależy uprawnienie do otrzymania dodatku mieszkaniowego, należało brać pod uwagę dochód uzyskany przez wszystkich członków gospodarstwa domowego w miesiącach: kwiecień, maj i czerwiec 2003 roku. Z ustaleń dokonanych w oparciu o złożone wyjaśnienia i dokumenty oraz oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że ubiegający się o świadczenie prowadzi 7-osobowe gospodarstwo domowe. Łączne dochody gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego wynosiły [...] zł. Średni miesięczny dochód gospodarstwa wynosi [...] zł, a więc na jednego członka rodziny przypada kwota [...] zł, co nie przekracza 110% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Jednakże w wyniku przeprowadzonego przez urząd we własnym zakresie wywiadu środowiskowego ustalono, że wykazane dochody nie są odzwierciedleniem rzeczywistej sytuacji materialnej rodziny, która to sytuacja jest inna niż to wynika z oświadczenia o stanie majątkowym. Ustalono, że ubiegający się o przyznanie dodatku mieszkaniowego są właścicielami samochodu osobowego marki [...] oraz rozpoczęli w 2003 r. budowę domu jednorodzinnego. Zachodzi więc dysproporcja między wykazanymi niskimi dochodami, a stanem faktycznym. Ponadto ustalono, że nie zostały wykazane w deklaracji o dochodach dochody uzyskiwane z tytułu przyznanego stypendium dla córki K., które otrzymuje ona z Gimnazjum w W., jak też nie wykazał dochodów z tytułu renty wyrównawczej w wysokości [...] zł miesięcznie, wypłacanej przez Przedsiębiorstwo Remontowo Montażowe "[...] " S.A. w upadłości w R. Dochody te powinny być wykazane przez M. D., ponieważ mają one wpływ na ustalenie ogólnego dochodu na członka rodziny. Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. D. podnosząc, iż decyzja jest dla niego krzywdząca. Konsekwentnie wnosił o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Odwołujący się podał, że w chwili obecnej jego rodzina znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. Uzyskiwane dochody nie zabezpieczają nawet minimum socjalnego. Od lipca bieżącego roku nie otrzymuje on zasiłku dla bezrobotnych. Również od lipca córka nie otrzymuje stypendium edukacyjnego. Od września 2003r. natomiast utracił prawo do zasiłku rodzinnego na jedną z córek. Wyjaśnił również, że córka K. D. otrzymywała stypendium edukacyjne z Fundacji Kościelnej "[...]". Pieniądze na ten cel pochodziły ze składek charytatywnych. Szkoła wyłącznie pośredniczyła w przekazywaniu pieniędzy. Żeby córka mogła otrzymywać stypendium trzeba było najpierw ponieść wydatki związane z procesem nauczania. Podkreślił przy tym, iż nie wiedział, że stypendium córki stanowi dochód. Natomiast renta wypłacana przez Przedsiębiorstwo Remontowo-Montażowe [...] w upadłości dochodem nie jest. Jest odszkodowaniem za utratę zdrowia zasądzonym na podstawie prawa cywilnego. Świadczenie to zwolnione jest z podatku dochodowego zaś on przeznacza je na leczenie i lekarstwa. Samochód osobowy Daewoo [...] jest wygraną w 2000r. w hipermarkecie [...] w R. Samochód ten jest niezbędny rodzinie na dojazdy do lekarzy, gdyż M. D. jest po operacji kręgosłupa, a ponadto ma dziecko z orzeczonym stopniem niepełnosprawności. Odwołujący się przyznał także, iż w 2003 roku rozpoczął budowę domu jednorodzinnego. W chwili obecnej jednak nie prowadzi żadnych prac. To co do tej pory zrobił to efekt oszczędzania przez 25 lat małżeństwa na książeczkach mieszkaniowych żony i dzieci, które następnie zlikwidował uzyskując stosowne premie. Na podjęcie decyzji o budowie domu wpłynął fakt urodzenia się piątego dziecka i pogorszenia przez to warunków mieszkaniowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. rozpoznając sprawę jako organ II instancji wskazało, że zgodnie z art.7 ust.3 powołanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych organ może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznanie pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w niniejszej sprawie taka sytuacja ma miejsce, ponieważ wykazany przez M. D. dochód rażąco odbiega od faktycznej sytuacji materialnej rodziny. Świadczy o tym rozpoczęcie w bieżącym roku budowy domu jednorodzinnego. Nie ma przy tym znaczenia, że dla finansowania budowy zlikwidował książeczki mieszkaniowe żony i dzieci. Nie wykazał też wszystkich uzyskiwanych dochodów tj. renty z Przedsiębiorstwa Remontowo-Montażowego [...] w upadłości oraz pobieranego przez córkę stypendium edukacyjnego. Otrzymywana renta jest dochodem więc powinna być wykazana w złożonej deklaracji. Dochodem jest też, w myśl art.3 ust.3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, stypendium edukacyjne, niezależnie od tego przez kogo jest wypłacane i z jakich funduszy pochodzi. Fakt posiadania przez odwołującego się samochodu, nawet jeśli jest on wygraną w hipermarkecie, nie ma wpływu na ocenę sytuacji materialnej. Jednakże koszty związane z jego utrzymaniem (ubezpieczenie, benzyna) obciążają budżet domowy rodziny. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M. D. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu przedstawiając trudną sytuację materialną i zdrowotną swojej rodziny zarzucił, iż decyzja jest dla niego krzywdząca. Wskazywał, że jest ona niezgodna z ustawą o dodatkach mieszkaniowych, nie odnosi się do przedłożonych dokumentów o zarobkach i stanie zdrowia jego oraz jego córki. Nic nie mówi też o tym czy świadczenie skarżący utracił dożywotnio. Dodał również, że aktualnie z powodu braku pieniędzy nie prowadzi budowy domu jednorodzinnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W uzasadnieniu podało, że M. D. wniosek o przyznanie świadczenia złożył w dniu 29 lipca 2003r. Przy rozpatrywaniu wniosku brane były więc pod uwagę wyłącznie dochody z miesiąca kwietnia, maja i czerwca 2003r. Dołączone przez skarżącego kserokopie dokumentów o wysokości zasiłku rodzinnego oraz renty wyrównawczej a także o utracie przez niego prawa do zasiłku dla bezrobotnych dotyczą miesiąca lipca, sierpnia i września, a więc okresu późniejszego, który nie mógł być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy należy mieć przede wszystkim na względzie to, iż zasadniczym celem ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest wsparcie osób, które znajdują się w trudnej sytuacji i nie są w stanie pokryć bieżących wydatków na zajmowane mieszkanie. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm. ) stanowi, że dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty. Z kolei ust. 3 powołanego artykułu mówi, iż organ administracji może odmówić przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca dysproporcja między niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji o dochodach, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nieuzasadniająca przyznania pomocy finansowej na wydatki mieszkaniowe. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja ma miejsce. Skarżący bowiem składając w dniu 29 lipca 2003r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego podał dochód, który nie ujmował wszystkich składników o jakich mowa w przepisie art. 3 ust. 3 powołanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Według art. 3 ust. 3 analizowanej ustawy o dodatkach mieszkaniowych dochodem są wszelkie przychody, od których odlicza się lub do których nie wlicza się ściśle określonych należności. Podstawowe znaczenie określenia "wszelkie przychody" obejmuje to, co zostało uzyskane faktycznie. Inne znaczenie tego określenia wymagałoby specjalnej wskazówki interpretacyjnej w samej ustawie. Nie można określenia "przychody", które stanowią podstawę do obliczenia dochodu na potrzeby przyznania dodatku mieszkaniowego, wiązać z przychodem i dochodem w rozumieniu przepisów o podatkach lub o świadczeniach z ubezpieczenia społecznego, ponieważ ustawa o dodatkach mieszkaniowych w tym zakresie nie odsyła do innych ustaw. Należy przy tym zwrócić uwagę, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie mieści się systemie nawet szeroko rozumianego prawa podatkowego. Należy przy tym uwzględnić, że chodzi o takie przychody (dochody), które mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących należności za lokal mieszkalny. Z całą pewnością otrzymywana, w dacie składania wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego i ustalania dochodu, renta z Przedsiębiorstwa Remontowo-Montażowego [...] w upadłości oraz pobierane przez córkę stypendium edukacyjne, wbrew stanowisku skarżącego, stanowi dochód rodziny, który może być wydatkowany min. na pokrycie bieżących należności za zajmowany lokal mieszkalny. Innym aspektem niniejszej sprawy jest to, że skarżący rozpoczął budowę domu jednorodzinnego w 2003r. Nie ma przy tym znaczenia, że finansowanie inwestycji pokrywane jest ze zlikwidowanych książeczek mieszkaniowych żony i dzieci. Środki, które w ten sposób uzyskał i tak nie będą wystarczające na sfinansowanie kosztów budowy obiektu, jednakże świadczą o tym, iż dysponował on pewnymi kwotami środków pieniężnych. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.