I SA 2672/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) A WSA Anna Tarnowska Mieliwodzka Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego I SA 2672/03 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2001 r., nr [...], w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] listopada 1966 r. w przedmiocie wywłaszczenia na rzecz Państwa parceli [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 położonych w gm. B. stanowiących własność A. i Z. małżonków K.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja była wydana z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94), a wniosek S. M. o ponowne rozpoznanie sprawy nie zawiera zarzutów stanowiących nowe okoliczności w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2001 r., lecz jest w istocie powtórzeniem zarzutów podniesionych uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego. Organ wskazał, że brak jest podstaw wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. kwalifikujących decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1966 r. do stwierdzenia nieważności. Nieruchomość została wywłaszczona na cele publiczne – budowę szkoły podstawowej w B., zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej dla wykonania zadań gospodarczych przez Okręgową Dyrekcję Inwestycji Miejskich w K.. Wobec negatywnych rokowań z właścicielami o dobrowolne zbycie nieruchomości, zawiadomieniem z dnia [...] października 1966 r. zostało wszczęte, postępowanie wywłaszczeniowe, a w dniu [...] października 1966 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowa. Wysokość odszkodowania określono w oparciu o opinię biegłego z dnia [...] sierpnia 1966 r. Decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. M.. W uzasadnieniu skargi podniósł, że decyzja rażąco narusza prawo, gdyż odmawia stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wskazał także, że część nieruchomości została wykorzystana na cele niezgodne z decyzją wywłaszczeniową, a odszkodowanie było symboliczne i nie podjęte przez właścicieli. Wywłaszczeniem objęto grunty II klasy, chronione prawem. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] listopada 1966 r. w całości lub w części, o stwierdzenie że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpoznania. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę z dnia 23 listopada 2001 r. wniósł o jej oddalenie (k. [...]) wskazując, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikało, aby orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Zdaniem organu brak jest przesłanek wynikających z art. 156 § 1 pkt 2 kpa uzasadniających stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego, a złożona skarga nie powołuje żadnych nowych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia Wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r. w sprawie I SA 204/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że w związku z treścią wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia [...] kwietnia 1997 r. sygn. [...] C [...], w którym sąd uzgodnił treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym i nakazał wykreślić sporne działki z dotychczasowej księgi wieczystej i urządzić dla nich nową księgę wieczystą i jako właściciela wpisać Skarb Państwa na mocy decyzji wywłaszczeniowej z [...] XI 1966 r., skarżący w dacie sporządzania aktu notarialnego z dnia [...] września 1990 r. o przekazaniu gospodarstwa rolnego nie stał się właścicielem spornych działek. Wobec tego nie ma on interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa do działania w postępowaniu nadzorczym, gdyż nie ma tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. Pismem z dnia 19 września 2003 r. skarżący S. M. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2003 r. Podniósł, że w wyniku braku zawiadomienia o rozprawie był pozbawiony możliwości obrony swoich praw, gdyż wysłane zawiadomienie o rozprawie nie zostało mu doręczone. Wskazał także, że niezasadnie Naczelny Sąd Administracyjny odmówił mu przymiotu strony. Skarżący jest bowiem spadkobiercą Z. K., oraz nabył prawo własności nieruchomości od A. K. – na mocy aktu notarialnego z dnia [...] września 1990 r. Jako sukcesorowi uniwersalnemu przysługują mu wszelkie prawa i obowiązki majątkowe swoich poprzedników prawnych, w tym prawo domagania się stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej. Wniósł o uchylenie wyroku z dnia 28.V.03 r. Rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania Sąd przeprowadził dowód z informacji Urzędu Pocztowego O., dostarczającego przesłanki (k. [...]). Z informacji tej wynikało, że S. M. nie posiada skrzynki pocztowej odbiorczej, a informacje o przesyłce listonosz umieścił na bramie, gdyż do domu nie było dostępu. Postanowieniem z dnia 28 maja 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wznowił postępowanie sądowe zakończone wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r. (k-97). Rozpoznając sprawę ze skargi o wznowieniu postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Jak wynika z treści załączonego do skargi o wznowienie postępowania, odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] stycznia 1987 r. ([...] Ns [...]) S. M. jest spadkobiercą współwłaścicielki wywłaszczonej nieruchomości – Z. K.. Nabywając prawo do spadku wszedł on w ogół praw i obowiązków, jakie należały do spadkodawcy. Dlatego zdaniem Sądu, rozpoznającego sprawę ze skargi o wznowienie postępowania sądowego, S. M. ma interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa i przysługuje mu przymiot strony. Orzeczenie Sądu Okręgowego w B. w sprawie [...] C [...] miałoby wpływ na ocenę interesu prawnego skarżącego, tylko wówczas, gdyby skarżący wywodził swoje następstwo prawne jedynie z umowy cywilnoprawnej z dnia [...] września 1990 r. w przedmiocie nabycia nieruchomości. Jednakże skarżący jest spadkobiercą właściciela. Skoro wywłaszczony właściciel miałby prawo występować z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, to uprawnienia takie przysługują także jego spadkobiercom. Dlatego Sąd uznał, że S. M. przysługują prawa strony zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i przed sądem. Jednakże analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2001 r. jest niezasadna. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 kpa (na który to przepis powołuje się skarżący) organ administracji stwierdza nieważności decyzji, jeśli została ona wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie i doktrynie za rażące naruszenie prawa rozumie się takie naruszenie obowiązujących przepisów (materialnych lub proceduralnych), których skutkiem jest konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w tej decyzji wad o dużym ciężarze gatunkowym. Skarżący w skardze a następnie w piśmie z dnia 6 września 2004 r. wskazuje, że decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] listopada 1966 r. rażąco naruszyła przepisy art. 3 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94) (k 108-111). Art. 2 ust. 1 wyżej powołanej ustawy stanowi, że wywłaszczenie mogło nastąpić jedynie na rzecz Państwa. Jak wynika z treści decyzji wywłaszczeniowej Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] listopada 1966 r. nieruchomość została wywłaszczona na rzecz Państwa – pod budowę szkoły podstawowej w B. (K. [...] akt archiwalnych PWRN w K. – [...]). Z treści decyzji wynika także, że inwestycja budowlana realizowana była zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia [...] lutego 1965 r., nr [...] wydaną przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O.. W tej sytuacji nie sposób przyjąć, że wydana decyzja rażąco naruszyła przepis art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94). Szkoła podstawowa została na spornym terenie wybudowana i funkcjonuje od 1968 r. Jeżeli w trakcie realizacji decyzji miały miejsce ewentualne naruszenia prawa (np. zajęcie innej powierzchni terenu niż wynikało to z planów lub potrzeb inwestycji czy decyzji) to te nieprawidłowości (o ile faktycznie miały one miejsce) i tak nie mogą mieć wpływu na ocenę prawidłowości wydanej decyzji. Jak wynika bowiem z treści decyzji wywłaszczeniowej wywłaszczenie miało miejsce nie na rzecz określonych osób fizycznych, lecz na rzecz Państwa. Zarzut skarżącego odnośnie nierzetelnego wykonania lub sfałszowania dokumentów geodezyjnych nie został podzielony przez Prokuraturę Rejonową w O. (postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia z dnia [...] sierpnia 1999 r., i z dnia [...] września 1999 r.), a także Sąd Rejonowy w O. (postanowienie z dnia [...] kwietnia 2001 r. [...] KO [...]). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje także, że w toku postępowania wywłaszczeniowego nie doszło do naruszeń prawa. Właściciele nieruchomości zostali prawidłowo powiadomieni o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, o terminie rozprawy wywłaszczeniowej. Wysokość odszkodowania ustalono w oparciu o opinię biegłych. Okoliczność, że przez wiele lat właściciele nie odebrali kwoty odszkodowania nie ma wpływu na ocenę legalności decyzji. Zarzut skarżącego, że część nieruchomości została wykorzystana na inny cel, niż wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, nie daje podstaw do uznania, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący może dochodzić ewentualnych roszczeń z tego tytułu (o ile są one zasadne) w odrębnym postępowaniu. Mając na uwadze wszystkie wyżej omówione okoliczności Sąd uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2001 r. jest wadliwa i dlatego z mocy art. 282 § 2 ppsa orzekł jak w wyroku.