I SA 2678/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. P. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę I SA 2678/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku B. P. i Z. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania odszkodowania na podstawie art. 160 kpa, utrzymał to postanowienie w mocy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ podał, że Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa, po rozpatrzeniu wniosku Z. R., B. P. i Z. R. decyzją z dnia [...] lipca 1994 r. nr [...] stwierdził, że orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 1951 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], w części dotyczącej lokali nr [...], [...], [...], [...] i [...] oraz udziałów przypadających na te lokale w częściach wspólnych budynku i jego urządzeń, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, zostało wydane z naruszeniem prawa, natomiast co do pozostałej części tego orzeczenia, jak również utrzymującej je w mocy decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] listopada 1951 r. stwierdził ich nieważność. Z. R. w dniu [...] stycznia 1995 r. złożył wniosek o przyznanie odszkodowania za szkodę w postaci sprzedanych lokali w budynku położonym przy ul. [...], powstałą w związku z wydaniem cyt. wyżej decyzji o odmowie przyznania prawa własności czasowej. Decyzją z dnia [...] lipca 1996 r. nr [...] Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa odmówił przyznania odszkodowania. Wnioskiem z dnia 27 lipca 1997 r. o przyznanie odszkodowania za sprzedane przez Skarb Państwa lokale nr [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...] zwrócili się B. P. i Z. R. Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone na wniosek stron postanowieniem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 1997 r. nr [...] do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się wówczas przed Sądem Wojewódzkim w Warszawie z powództwa Z. R. o odszkodowanie. Stosownie do wniosku stron zawieszone postępowanie administracyjne zostało podjęte w celu uniknięcia skutku przewidzianego w art. 98 § 2 kpa. W dniu 20 kwietnia 2001 r. B. P. i Z. R. przedłożyli Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2001 r. [...] zmieniający wyrok Sądu Apelacyjnego w W. przez oddalenie apelacji Skarbu Państwa od wyroku wstępnego Sądu Wojewódzkiego w W. orzekającego o prawie Z. R. do odszkodowania. Wnioskodawcy przedstawili także operat szacunkowy z określenia wartości rynkowej sprzedanych lokali. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, iż wyrok jaki zapadnie w sprawie z powództwa Z. R. będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku B. P. i Z. R., wobec tego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. zawiesił postępowanie w tej sprawie. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli B. P. i Z. R., którzy zakwestionowali pogląd, jakoby rozstrzygnięcie przez sąd powszechny wysokości odszkodowania należnego innemu spadkobiercy uprawnionemu do odszkodowania za sprzedane lokale, stanowiło zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący powołali się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach zawieszenia postępowania administracyjnego, które - ich zdaniem - poglądu takiego nie potwierdza. Rozpoznając powyższy wniosek Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, iż w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w W. toczącym się z powództwa Z. R. został powołany biegły sądowy, który sporządził wycenę wartości rynkowej przedmiotowych lokali. Skoro jednak postępowanie to nie zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem Sądu, a dotyczy ono tego samego przedmiotu – wartości rzeczywistej szkody z tytułu sprzedania lokali nr [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...], jak również tego samego dowodu w sprawie – wyceny wartości rynkowej lokali, to zachodzi sytuacja określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa uzasadniająca zawieszenie postępowania administracyjnego toczącego się w tej samej przedmiotowo sprawie z wniosku B. P. i Z. R. Na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli B. P. i Z. R. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] podnosząc, iż rozstrzygnięcie przez sąd powszechny wysokości odszkodowania należnego innemu spadkobiercy uprawnionemu do odszkodowania za sprzedane lokale, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Skarżący powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 1983 r. I SA 481/83 (ONSA 1983 nr 2,poz. 65), w którego uzasadnieniu zawarto tezę, iż "w myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji państwowej zawiesza postępowanie jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe" oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1996 r. SA/Wr 2022/95 ("Fiscus" 1996 nr 9, s. 30), w którym stwierdzono: "Termin zagadnienie wstępne", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, oznacza takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, natomiast właściwy jest inny organ lub sąd". Tymczasem Prezes Urzędu Mieszkalnictwa jest nie tylko organem właściwym w sprawie rozstrzygnięcia co do wniosku skarżących ale i do tego rozstrzygnięcia zobowiązanym, niezależnie od wyroku, jaki zapadnie w sprawie z powództwa Z. R. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Nie ulega wątpliwości, że zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa to okoliczność, od której uwarunkowane jest merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie będącej przedmiotem postępowania, a która ze swej istoty należy do właściwości innego organu lub sądu. Podejmując postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego organ musi ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (B. Adamiak/J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz Warszawa 1996 s. 419). W niniejszej sprawie ocena organu co do związku między ustaleniem przez sąd powszechny rozmiarów rzeczywistej szkody powstałej wskutek sprzedaży lokali w budynku przy ul. [...] a wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku B. P. i Z. R., nie narusza przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Za taką oceną przemawia to, że oba postępowania – sądowe i administracyjne dotyczą tego samego przedmiotu – ustalenia odszkodowania za sprzedane lokale nr [...], [...], [...], [...] i [...] w budynku przy ul. [...], a do tego po stronie podmiotowej występują ci sami spadkobiercy A. R: Z. R., B. P. i Z. R., dziedziczący w częściach ułamkowych prawa majątkowe po byłej właścicielce nieruchomości. W takiej sytuacji ustalenie przez sąd powszechny wysokości odszkodowania za sprzedane przez Skarb Państwa lokale będzie miało znaczenie prejudycjalne dla wyniku sprawy administracyjnej, bowiem w postępowaniu sądowym zapadnie rozstrzygnięcie co do rozmiarów rzeczywistej szkody powstałej w tym samym przedmiocie, którego dotyczy żądanie skarżących. Można zgodzić się z twierdzeniem skarżących, że organ administracji nie jest związany rozstrzygnięciem, jakie zapadnie w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe ale należy też mieć na względzie, iż ma ono wpływ na sposób przeprowadzenia postępowania dowodowego i ostateczne ustalenie rozmiarów szkody, a więc na rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa przy wydaniu zaskarżonego postanowienia. Oznacza to, że skarga nie mogła być uwzględniona. Na marginesie dodać należy, że związek między rozstrzygnięciem sprawy sądowej z powództwa Z. R. i postępowaniem administracyjnym w sprawie z wniosku skarżących nie budził ich wątpliwości, kiedy w dniu 17 października 1997 r. wnieśli do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o zawieszenie postępowania w tej sprawie, podając w uzasadnieniu wniosku, że wyrok jaki zapadnie w sprawie z powództwa Z. R., w której roszczenia są oparte na tej samej podstawie faktycznej i prawnej będzie zawierał rozstrzygnięcia przesądzające o zasadności i wysokości należnych im odszkodowań. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.