I SA 2680/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu I SA 2680/01 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] działając w trybie art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W., nr hipoteczny [...] na rzecz J. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając sprawę podało, że w dniu [...] grudnia 1995r. organ ten decyzją Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. . w W., nr hip. [...] na rzecz J. R. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w/w decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego 1996r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Decyzja ta stała się ostateczna, zaś postępowanie przed NSA ze skargi M. L. - córki J. R. - na tę decyzję zostało umorzone postanowieniem z dnia 22 sierpnia 1997 r. sygn. akt IV SA 591/96. W dniu 27 czerwca 2001 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wpłynął ponowny wniosek M. L. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952r. Nr [...]. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie doszło do skutecznego i legalnego objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę. Z uwagi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołaną decyzją 2 dnia [...] lipca 2001 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w orzeczenia administracyjnego. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1997 r. sygn. akt III SA 1802/95 dotyczące odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego z uwagi na brak po stronie składającego wniosku przymiotu strony podało, że z uwagi na wcześniejsze rozpoznanie identycznego wniosku odwołującej się decyzjami tego organu z dnia [...] grudnia 1995 r. i z dnia [...] lutego 1996 r., wszczęcie ponowne postępowania nadzorczego nie jest możliwe. M. L. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając sprawę podtrzymało prezentowany przez siebie pogląd, że zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W niniejszej sprawie taką decyzją ostateczną jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 1996r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 1995r. [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. dnia [...] marca 1952r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W., nr hip. [...] na rzecz J. R. Tym samym, zdaniem organu, prowadzenie postępowania administracyjnego w powyższej sprawie nie jest możliwe, ponieważ decyzja wydana w wyniku przeprowadzenia takiego postępowania byłaby obarczona wadą powodującą jej nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zgodziło się ze stanowiskiem wnioskodawczyni, że SKO powołało przy rozpoznaniu sprawy orzeczenie NSA nie mające zastosowania w sprawie, ponieważ wnioskodawczyni przysługuje przymiot strony postępowania, które jednakże z w/w względów ponownie nie może się po raz drugi toczyć. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazało przy tym, wbrew twierdzeniu M. L., że nie domagała się ona we wniosku z dnia 27 czerwca 2001 r.- dotyczącym stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia, równocześnie wznowienia postępowania w trybie art. 145 kpa. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. L. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podała, że w związku z zaistnieniem nowych okoliczności wystąpiła, w oparciu o przepis art.145 § 1 p.5, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w dniu 27 czerwca 2001 r. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując w nim na te kwestie proceduralne, które przy pierwszym rozstrzygnięciu nie zostały wyjaśnione. Jednakże wniosek ten zaskarżonymi decyzjami nie został rozpatrzony, i w jej ocenie, w ogóle nie nadano mu biegu co jest naruszeniem art.61 §.1 kpa. Podkreśliła przy tym, że w decyzji z dnia [...] lipca 2001 r. argumentacje odmowy dotyczące jej wniosku zostały poparte wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1997r. sygn. akt. IIISA 1802/95, ale nie mają one zastosowania w sprawie, ponieważ mówią, że skarżąca nie jest stroną, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca. Przyznała przy tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wycofało się następnie z tego poglądu. Wskazała także, iż w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 27 czerwca 2001 r. nie powołała się bezpośrednio na przepis art.145 kpa, ale z treści wniosku wynikało, iż ma on zastosowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o Jej oddalenie. Dodatkowo podano, że Kolegium przy ponownym rozpatrywaniu sprawy było zobowiązane do oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Decyzja ta została wydana w wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...] w W., nr hip. [...] na rzecz J. R. Wnioskodawczyni argumentowała, że nie doszło do skutecznego i legalnego objęcia przedmiotowego gruntu w posiadanie przez gminę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zasadnie, więc uznało, że przedmiotowy wniosek był wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie wnioskiem o wznowienie postępowania. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która weszła w życie 1 stycznia 2004 r. sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podkreślenie zasługuje to, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy i z tej przyczyny nie mogły się ostać. Przedmiotem postępowania administracyjnego, jak też przedmiotem zaskarżonej decyzji oraz utrzymuanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji nie mogła być kwestia stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1952 r. nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], nr hipoteczny [...] - na rzecz J. R. - poprzednika prawnego skarżącej. Przede wszystkim należy wskazać, ze organy obu instancji przyjęły za podstawę swoich decyzji fakt, iż odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego dotyczącego wyżej powołanego orzeczenia administracyjnego była podyktowana tym, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzja z dnia [...] grudnia 1995 r. nr [...] (utrzymaną następnie w mocy decyzją tego organu z dnia [...] lutego 1996 r. nr [...]) już raz odmówiło stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia administracyjnego, a więc nie ma konieczności, aby ponownie rozpatrywać tę kwestię. Organy administracji jednakże nie miały na uwadze tego, że skarżąca M. L. w swoim wniosku z dnia 26 czerwca 2001 r. złożonym w Samorządowym Kolegium Odwoławczym W W., jako przesłankę żądania ponownego wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczącego przedmiotowej nieruchomości wskazała "nowe okoliczności". W treści uzasadnienia wniosku podkreśliła szereg jej zdaniem, istotnych elementów, które powinny przyczynić się do podjęcia przez organy administracji stosownych działań. Ponadto należy stwierdzić, iż skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesionej od decyzji organu drugiej instancji konsekwentnie powołuje się na to, że podstawę jej wniosku stanowią przesłanki wznowieniowe. W świetle powyższego należało przyjąć, że zarówno zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zostały wydane z naruszeniem prawa, a w szczególności art. 64 § 2 kpa. Jeżeli bowiem organ administracji miał wątpliwość, co do treści wniosku skarżącej, to powinien w trybie powołanego przepisu zwrócić się do niej o ich usunięcie. Jak już wyżej wspomniano M. L. w odwołaniu od decyzji SKO z dnia [...] lipca 2001 r. wprost powołuje się na przepis art. 145 § 1, co wyraźnie świadczy o podstawie jej żądania. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ponownie rozpoznając sprawę w ogóle nie odniosło się do tej kwestii. Zgodnie z ogólną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizując te obowiązki w toku rozpatrzenia sprawy organy winny w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu tego materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 77 § 1 i art. 80 kpa) zaś stanowisko organu należy szczegółowo uzasadnić (art. 107 § 3 kpa). Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. Na mocy art. 152 - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.