I SA 2681/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) Asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej oddala skargę I SA 2681/03 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę Miejską B. własności nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], stanowiącej zabudowaną działkę gruntu o powierzchni [...] m², oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] nr [...]. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] wydaną na podstawie art.18 ust.1 w związku z art. 5 ust.4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) przekazał na własność Gminie Miejskiej B. zabudowaną działkę gruntu o powierzchni [...] m², położoną w B. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] nr [...]. Stan prawny nieruchomości był uregulowany - stanowiła ona własność Skarbu Państwa, co wynikało z treści księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. Wnioskiem z dnia [...] września 2002 r. (data pierwszej prezentaty) J. C. wnosił o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Wojewody [...] zarzucając jej rażące naruszenie prawa, gdyż skomunalizowana nieruchomość (a dokładniej jej część) nie była własnością Skarbu Państwa, w związku z czym nabycie jej własności przez Gminę Miejską B. było bezpodstawne. Podnosił, że część tej nieruchomości stanowiła własność jego ojca J. C., który w 1939 r. kupił udział w przedmiotowej nieruchomości. Ponieważ jest on następcą prawnym ojca, dlatego też ma interes prawny do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Po rozpatrzeniu tego wniosku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...] stwierdzającej nabycie przez Gminę Miejską B. własności nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], stanowiącej zabudowaną działkę gruntu o powierzchni [...] m², oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] nr [...]. Uznał on, że J. C. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu komunalizacyjnym, gdyż nie wykazał on, że skomunalizowana nieruchomość stanowiła jego własność i tym samym nie podlega komunalizacji. Minister stwierdził też, że komunalizacja przedmiotowej nieruchomości nastąpiła prawidłowo, albowiem w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła ona własność Skarbu Państwa - co wynikało z treści księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. Nie zgadzając się z tą decyzją J. C. pismem z dnia [...] lipca 2003 r. wnosił o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. 2003 r. odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. nr [...]. Minister podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony określony w art. 28 kpa. Komunalizacja dotyczy prawa własności, wobec czego stronami postępowania są Skarb Państwa i właściwa gmina, chyba, że inna osoba wykaże, że nieruchomość stanowi jej własność i nie podlega komunalizacji. W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa, a nie J. C. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. C. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, podnosząc dotychczasowe argumenty, iż organ powinien go uznać jako stronę postępowania, gdyż ma on interes prawny odnośnie skomunalizowanej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji może wystąpić tylko strona postępowania. Stroną - jak to określa art. 28 kpa, jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego, uczestniczenie jakiejś osoby w postępowaniu administracyjnym samo przez się nie czyni z niej strony. Musi ona wykazać , że ma materialno-prawny interes uczestniczenia w tej sprawie. To dopiero daje jej legitymację strony. Stronami postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. był Skarb Państwa i Gmina Miejska B. Wynika to wyraźnie z utrwalonego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego, że stronami postępowania komunalizacyjnego są tylko Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel i właściwa gmina. Natomiast J. C., który jest spadkobiercą J. C., nie jest stroną tego postępowania. Jak wynika bowiem z akt sprawy, przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności J. C., a następnie jego syna J., tylko Skarbu Państwa. Skarb Państwa stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 1959 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu i postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] czerwca 1966 r. sygn. akt [...] o dziale spadku i zniesieniu współwłasności. Na podstawie tych postanowień Skarb Państwa został wpisany jako właściciel nieruchomości w księdze wieczystej KW nr [...]. Wniosek J. C. o stwierdzenie zasiedzenia przedmiotowej nieruchomości został oddalony przez Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 1995 r. sygn. akt [...]. Skoro skarżący nie legitymował się tytułem prawnym do w/w nieruchomości, to brak było podstawy do przyjęcia, że w niniejszej sprawie przysługuje mu przymiot strony postępowania komunalizacyjnego legitymującego go, w myśl art. 157 § 2 kpa związku z art.28 kpa, do wystąpienia z żądaniem wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Podkreślić również należy, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa - art. 6 kpa. Skoro z treści księgi wieczystej wynika, kto jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, to fakt ten jest wiążący dla organów. Organ nie może samodzielnie ustalać tytułu własności nieruchomości. Spory o prawo własności nieruchomości może rozstrzygać tylko sąd powszechny, na podstawie przepisów prawa cywilnego. Prawidłowo zatem Wojewoda [...] odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek J. C., z uwagi na brak legitymacji prawnej do żądania wszczęcia takiego postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.