I SA 2687/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak lokalu oddala skargę Komendant Główny Straży Granicznej decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], który uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] przyznającą T. P. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 2000 r. w wysokości [...] zł dziennie, i równocześnie odmówił przyznania T. P. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 2000 r. Z ustaleń organu nadzoru wynika, że Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...], uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] oraz odmówił przyznania T. P. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 2000 r., ponieważ w dacie nabycia prawa do lokalu mieszkalnego, tj. [...] października 2000 r., funkcjonariusz posiadał dom jednorodzinny w miejscowości pobliskiej pełnienia służby, a więc nie spełniał warunków do otrzymania świadczenia, które zostało mu przyznane decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...]. Od decyzji tej odwołał się T. P., wnosząc o jej uchylenie i przyznanie pomocy finansowej. Uważa, że dopiero od [...] sierpnia 2003 r., tj. od daty wydania przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji potwierdzającej przyjęcie do użytkowania budynku, posiada dom jednorodzinny przy ul. [...] w S. Według niego, organy Straży Granicznej bezpodstawnie uznały, że posiada lokal mieszkalny od 1995 r., bowiem nie są one uprawnione do orzekania o stanie zaawansowania prowadzonej przez niego budowy domu jednorodzinnego, a zapis w tym dokumencie nie ma mocy obowiązującej. Twierdzi, że skoro w dacie przyznania mu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego organ nie mógł wskazać podstawy prawnej zajmowania przez niego domu, to nie może twierdzić, iż posiada on lokal mieszkalny. Organ drugiej instancji rozpatrując sprawę zważył, że wprawdzie w decyzji brak takiego zapisu, jednakże z akt sprawy wynika, że decyzja nr [...], została wydana w wyniku wznowienia przez organ pierwszej instancji, postępowania w sprawie ustalenia uprawnień T. P. do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Organ stwierdził bowiem, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, ale nieznane organowi, co stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 kpa uzasadnia wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją. T. P. występując [...] października 2000 r. o przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, nie powiadomił organu, iż wraz z rodziną zamieszkuje w budynku mieszkalnym nadającym się do użytkowania i stanowiącym jego własność, spełniającym przysługujące mu normy zaludnienia. Organ, nie będąc o tym powiadomiony, przyznał T. P. równoważnik za brak lokalu mieszkalnego decyzją z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...]. Zgodnie z art. 98 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399), funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Posiadaczem rzeczy wg art. 336 kc jest zarówno ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto rzeczą faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). T. P. jest zarówno właścicielem jak i użytkownikiem budynku przy ul. [...] w S. Bezspornym jest bowiem, iż skarżący od 1995 r. posiada budynek mieszkalny nadający się do użytkowania, a od 1997 r., zgodnie z własnym oświadczeniem, zamieszkuje wraz z rodziną w całkowicie wykończonym domu, bez wymaganego pozwolenia. Należy zauważyć, że obowiązek wystąpienia ze zgłoszeniem o zakończeniu robót budowlanych i o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu ciąży na właścicielu. W tej sytuacji należy uznać, że w dniu przyznania decyzją Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] równoważnika za brak lokalu mieszkalnego – T. P. miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, co stanowi okoliczność wykluczającą przyznanie funkcjonariuszowi tego świadczenia. W skardze na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] października 2003 r. nr [...], T. P. wniósł o uchylenie decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie prawa, w szczególności § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że skarżący był posiadaczem lokalu mieszkalnego od 1995 r., art. 6 i 7 oraz 76 kpa polegające na nazbyt swobodnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wykroczeniu organu poza posiadane kompetencje, jak również poza dopuszczalne granice uznaniowości decyzji administracyjnej oraz nieprawidłowe ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił również, że z dokumentów sprawy wiadomo, że działka nr [...] położona w S. przy ul. [...], na której budynek został wzniesiony, została kupiona przez skarżącego i jego żonę [...] października 1992 r. Skarżący na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1993 r. [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem, prowadził jako inwestor roboty budowlane, które zostały zakończone [...] maja 1995 r., i jak stwierdzono w wpisie do dziennika budowy: "Budynek nadaje się do zamieszkania." Dalsze prace budowlane, które według dziennika budowy kontynuowano w latach 1995-1997, 1999-2002, dotyczyły zmiany przeznaczenia pokoju na pomieszczenie biurowe, wykończenia tarasu, ogrodzenia wokół budynku, wykonania wjazdu oraz dojść do budynku, robót elewacyjnych i zagospodarowania terenu wokół budynku. Fakt zakończenia robót budowlanych wewnątrz budynku w 1995 r. potwierdza również treść "protokołu oględzin i ekspertyz ..." z [...] sierpnia 1995 r. sporządzonego przez pracowników Urzędu Rejonowego, o czym informuje pismo Naczelnika Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego z dnia [...] lipca 2003 r., w którym także stwierdza się, iż skarżący występował o przyjęcie budynku do użytkowania [...] czerwca 1995 r. i [...] listopada 1997 r. z tym, że ten ostatni wniosek żona skarżącego wycofała. Organ zauważył, że w myśl decyzji z dnia [...] marca 1993 r. o pozwoleniu na budowę inwestor był zobowiązany jedynie do zgłoszenia o zakończeniu robót budowlanych, a nie do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.). Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wtedy, gdy narusza ona obowiązujące prawo. Zaskarżona decyzja - utrzymująca w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. uchylającą w całości decyzję z 2000 r. równocześnie odmawiającą przyznania T. P. równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 2000 r. - jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1399, z późn. zm.), funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W oświadczeniu mieszkaniowym złożonym w roku 2003, skarżący wyraźnie stwierdził, że od dnia [...] października 1997 r. (data wstąpienia do służby), zamieszkuje w S. przy ul [...] w obiekcie budowlanym na terenie budowy, stanowiącej jego własność. Organy administracji dokonały zatem prawidłowej wykładni wskazanego wyżej przepisu ustawy i prawidłowo uznały, że skarżący T. P., w dniu przyznania mu decyzją Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] października 2000 r., miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe – był właścicielem budynku mieszkalnego w S. przy ul. [...], w którym wraz z rodziną zamieszkiwał od 1997 r. Posiadanie lokalu mieszkalnego jest okolicznością wykluczającą przyznanie funkcjonariuszowi tego świadczenia, a zatem T. P. nie był uprawniony do przyznania mu pomocy finansowej w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego dotyczącym naruszenia przez organ drugiej instancji § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.), ponieważ skarżący, w chwili gdy domagał się przyznania mu równoważnika pieniężnego z powodu nie posiadania lokalu mieszkalnego – był właścicielem domu jednorodzinnego w S., w którym wraz z rodziną od kilku lat zamieszkiwał. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia przepisów kpa przez organy administracji, które, działając na podstawie przepisów prawa, dokładnie i prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy, i nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów i swoich kompetencji. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że skoro budynek nie spełniał warunków do wydania przez nadzór budowlany decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, to znaczy, że budynek nie stanowił lokalu mieszkalnego, co z kolei uprawniało skarżącego do złożenia wniosku o przyznanie równoważnika za brak lokalu, ponieważ skarżący, w dniu, w którym wystąpił o przyznanie mu równoważnika pieniężnego za brak lokalu, od trzech lat zamieszkiwał z we własnym domu jednorodzinnym. A zatem, już w dniu złożenia wniosku, istniała przesłanka negatywna do przyznania równoważnika pieniężnego, której skarżący w oświadczeniu mieszkaniowym z 1997 r. nie ujawnił. Okoliczność, że skarżący zamieszkał w wybudowanym przez siebie domu jednorodzinnym bez uprzedniego dokonania odbioru tego budynku przez nadzór budowlany, nie ma w niniejszej sprawie znaczenia – skarżący był właścicielem domu jednorodzinnego, w którym wraz z rodziną zamieszkiwał, a zatem art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej nie mógł mieć do skarżącego zastosowania. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.