I SA 2719/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia NSA Anna Lech, asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły krąg stron postępowania w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu, w sytuacji gdy nie ustalono spadkobierców pierwotnych współwłaścicieli nieruchomości?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie ustaliły prawidłowo kręgu stron postępowania, ponieważ nie wykazały, kto i kiedy nabył prawa do spadku po pierwotnych współwłaścicielach nieruchomości, ani czy te osoby żyły w dacie składania wniosku dekretowego i wydawania orzeczenia administracyjnego. Brak ustalenia spadkobierców uniemożliwia właściwe określenie stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. W związku z tym zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku N. D. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z 1963 roku, które odmawiało przyznania prawa wieczystego użytkowania do gruntu. Organ I instancji odmówił stwierdzenia nieważności, a organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące braku podstaw do odebrania tytułu własności jej ojcu oraz braku odszkodowania za przejętą nieruchomość. Sąd administracyjny oceniał legalność decyzji organów administracji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra Infrastruktury na rzecz N. D. kwotę 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2000 roku, numer [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz N. D. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 2719/03
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że według zaświadczenia Sądu Okręgowego w W.-Wydział [...] z [...] stycznia 1946 roku nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] objęta była treścią wykazu hipotecznego numer [...] i znajdowała się na gruncie emfitautycznym, a tytuł własności był uregulowany na rzecz C. M. co do ¼ części i K. L. co do ¾ części.
W dniu [...] stycznia 1949 roku J. L. wystąpił z wnioskiem w trybie art.7 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279) o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonego w W. przy ulicy [...], objętego treścią wykazu hipotecznego numer [...]
Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] stycznia 1963 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej w mieście [...] W. odmówiło spadkobiercom C. M.i K. L. przyznania prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości [...] położonej w W. przy ulicy [...], numer hipoteczny [...].
Pismem z dnia [...] maja 1963 roku Prezydium [...] Rady Narodowej W. Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego poinformował, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] numer hipoteczny [...] nigdy nie była przeznaczona pod zabudowę domem jednorodzinnym, ponieważ ulica ta w nowym planie miasta przewidziana była do likwidacji z uwagi na zmianę sieci komunikacyjnej, a wskazana wyżej działka gruntu znajduje się na skrzyżowaniu Al. [...] i ulicy [...].
Na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] W. z [...] kwietnia 1956 roku, wydanego w sprawie sygnatura akt [...] [...], spadek po J.H. L. zmarłym [...] lutego 1954 roku nabyli: żona H. L. i córka P. L. z wyłaczeniem udziału spadkodawcy w majątku objętym w chwili jego śmierci wspólnością ustawową, który to udział dziedziczy w całości córka P. L.
Z pisma Urzędu [...] Gminy [...] z 29 maja 1996 roku wynika, ze dawna nieruchomość [...] położona w W. przy ulicy [...], objęta wykazem hipotecznym [...] stanowi obecnie część działki numer [...] będącej własnością Skarbu Państwa – część ulicy [...] i część działki numer [...] będącej własnością Skarbu Państwa –część ulicy [...].
W dniu [...] czerwca 1996 roku N. D. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] stycznia 1963 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej w mieście [...] W.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] stycznia 1963 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej w mieście [...] W.
Decyzją z dnia [...] marca 2000 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Na decyzję z dnia [...] marca 2000 roku numer [...] Prezesa Urzędu mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła N. D. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że brak było podstaw do odebrania jej ojcu tytułu własności do nieruchomości objętej treścią wykazu hipotecznego numer [...], a nadto wskazała, że do chwili obecnej ani jej ojciec, ani sama skarżąca nie otrzymali stosownego odszkodowania za przejęta przez Skarb Państwa nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wydanej w I instancji.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy.
Stosownie do treści art.7 k.p.a. i art.77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a w szczególności jest zobowiązany do dokonania wszechstronnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Ponadto podkreślić należy, że przepis art.10 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], objęta treścią wykazu hipotecznego numer [...], stanowiła przedmiot współwłasności C. M. i K. L. Natomiast z akt sprawy nie wynika kto i kiedy nabył prawa do spadku po C. M. i K. L. Nadto z akt sprawy nie wynika czy C. M. i K. L. żyli w dacie składania wniosku dekretowego oraz w dacie wydawania orzeczenia administracyjnego o odmowie przyznania prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości [...].
Poza sporem pozostaje natomiast okoliczność, że wniosek z [...] stycznia 1949 roku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w W. przy ulicy [...] złożył J. L. Z akt sprawy nie wynika, czy J. L. jest ewentualnym spadkobiercą po C. M. i K. L. oraz czy jest jedynym spadkobiercom po obu współwłaścicielach wskazanej wyżej nieruchomości [...]. Wreszcie stwierdzić należy, że z akt sprawy wynika ponad wszelką wątpliwość, że spadkobiercami po J. L. są żona spadkodawcy H. L. oraz jego córka P. L., a po zawarciu związku małżeńskiego N. D.
W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że organy administracji publicznej nie ustaliły kręgu osób, którym w tym postępowaniu przysługiwałby przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b i lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło