I SA 2727/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-11
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Monika Nowicka, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi, który wniosek złożył w miejscowości pełnienia służby, a następnie został przeniesiony do innej miejscowości, zanim doszło do zawarcia aktu notarialnego kupna lokalu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego powinien być rozpatrywany według uprawnień przysługujących policjantowi na dzień jego złożenia. Zmiana miejsca pełnienia służby po złożeniu wniosku, a przed zawarciem aktu notarialnego, nie pozbawia policjanta prawa do pomocy finansowej, jeśli wniosek i wymagane dokumenty (w tym umowa przedwstępna) zostały złożone w terminie, gdy policjant pełnił służbę w danej miejscowości. Umowa przedwstępna nie musi być sporządzona w formie aktu notarialnego, aby była ważna.Stan faktyczny
M. K., policjant, złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego w miejscowości C., gdzie pełnił służbę. Do wniosku dołączył umowę przedwstępną, ale nie akt notarialny, ponieważ termin jego zawarcia był późniejszy. W międzyczasie, z powodu zmian organizacyjnych, M. K. został przeniesiony do służby w miejscowości L. Organy odmówiły przyznania pomocy, uznając, że w momencie zawarcia aktu notarialnego M. K. nie pełnił już służby w C. ani w miejscowości pobliskiej. Sąd administracyjny uznał, że wniosek powinien być rozpatrzony według stanu z dnia jego złożenia.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądzono od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji w [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji w [...] na rzecz M. K. kwotę 86 (osiemdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 2727/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Komendanta Głównego Policji w [...] odmawiającej przyznania pomocy finansowej na uzyskanie (zakup) lokalu mieszkalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że M. K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] został z dniem [...] lipca 2003 r. zwolniony z dotychczasowego stanowiska w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z siedzibą w C. i z dniem [...] sierpnia 2002 r. przeniesiony do dalszego pełnienia służby w takim samym wydziale Komendy Głównej Policji w [...]. Z uzasadnienia rozkazu personalnego wynika, że w dniu [...] czerwca 2003 r. w związku z likwidacją sekcji w C., w której zatrudniony był wyżej wymieniony, zaproponowano mu równorzędne stanowisko w L. na co wyraził zgodę. W trakcie pełnienia służby w C. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003 r. skierowanym do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] M. K. wystąpił o przyznanie mu pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w C., wykazując swoje uprawnienia do 4 norm zaludnienia. Do wniosku nie dołączył żadnych dokumentów potwierdzających fakt ubiegania się o nabycie lokalu mieszkalnego.
Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. Komenda Wojewódzka Policji w [...] wystąpiła do wyżej wymienionego o dołączenie do wniosku dokumentów (akt notarialny, umowa przedwstępna). W dniu [...] sierpnia 2003 r. (data wpływu do KWP w [...]) M. K. dołączył akt notarialny z dnia [...] sierpnia 2003 r. (Rep. A nr [...]) dotyczący sprzedaży mieszkania i ustanowienia hipoteki zwykłej. W wyniku tej umowy stał się wraz z żoną właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...], przy ul. [...] w C. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Komendant Wojewódzki Policji odmówił przyznania zainteresowanemu pomocy finansowej. Stwierdził, że w dacie zawarcia aktu notarialnego C. nie był już miejscem pełnienia służby M. K., jak również miejscowością pobliską, co stanowiłby podstawę przyznania pomocy finansowej.
Od powyższej decyzji M. K. odwołał się do Komendanta Głównego Policji wnosząc o jej uchylenie. Do odwołania załączył umowę przedwstępną sprzedaży przedmiotowego lokalu z dnia [...] lipca 2003 r. (nie w formie aktu notarialnego), umowę o pośrednictwo w kupnie nieruchomości z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz zaświadczenie z Banku [...] w C. o złożeniu w dniu [...] lipca 2003 r. wniosku o kredyt hipoteczny na zakup lokalu mieszkalnego.
Komendant Główny Policji rozpatrując sprawę podniósł, że zgodnie z art. 88 ustawy o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) lokal mieszkalny przysługuje policjantowi w służbie stałej w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Zastępczą formą realizacji tego prawa jest przewidziana w art. 94 ust 1 powyższej ustawy pomoc finansowa na "uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej, albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zatem pomoc finansowa jest świadczeniem celowym i może być przyznana między innymi na zakup lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, której definicję określa art. 88 ust 4 ustawy o Policji. Zgodnie z § 3 ust 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2003 r. w sprawi pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjanta (Dz. U. Nr 131, poz. 1468) dokumentami potwierdzającymi fakt ubiegania się policjanta o lokal mieszkalny są wyciąg z księgi wieczystej oraz umowa kupna lokalu sporządzona w formie aktu notarialnego lub umowa przedwstępna. Ponieważ przy składaniu wniosku M. K. nie dołączył żadnych dokumentów, zatem rozpatrzenie wniosku mogło nastąpić dopiero z chwilą jego uzupełnienia. Akt notarialny został dołączony kiedy wyżej wymieniony pracował już w L. Dlatego też z powodu braku podstaw prawnych do przyznania pomocy finansowej decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji była słuszna.
Od decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. Komendanta Głównego Policji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył M. K. Zarzucił jej naruszenie prawa materialnego – art. 94 ust 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 1 i § 4 ust 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów poprzez niezasadne przyjęcie, że pomoc finansowa na zakup lokalu mieszkalnego nabytego po dniu złożenia wniosku o przyznanie tej pomocy mu nie przysługuje.
W uzasadnieniu podniósł, że kiedy w dniu [...] czerwca 2003 r. składał wniosek o pomoc finansową pełnił służbę w C. Do wniosku nie dołączył aktu notarialnego, bo termin do jego zawarcia wyznaczony był na dzień [...] sierpnia 2003 r. Dostarczył natomiast umowę przedwstępną sprzedaży lokalu z dnia [...] lipca 2003 r., nie została ona jednak przyjęta z uwagi na nie zachowanie formy aktu notarialnego. Jednak z przepisów rozporządzenia z dnia 17 października 2001 r., zdaniem skarżącego nie wynika, aby był obowiązek sporządzania takiej umowy w formie aktu notarialnego. W międzyczasie, w okresie pomiędzy złożeniem wniosku, a zawarciem aktu notarialnego kupna lokalu mieszkalnego zmieniło się miejsce pełnienia przez niego służby, uważa jednak, że wniosek powinien być rozpoznany według uprawnień przysługujących mu w dacie jego złożenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podniósł, że umowa przedwstępna nie została sporządzona w formie aktu notarialnego oraz, że nie znalazł innych podstaw do zmiany swojej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Sąd administracyjny stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić, bądź stwierdzić jej nieważność w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego.
W tym przypadku kontroli sądu poddana została decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] października 2003 r., odmawiającą przyznania pomocy finansowej funkcjonariuszowi na zakup lokalu mieszkalnego.
Skarga zasługuje na uwzględnienie:
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30, poz. 179 ze zm.) w art. 88 ust 1 stanowi co do zasady, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane ustawą resortowe formy zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w tym między innymi prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej. Pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust 1 ustawy, jest zatem konsekwencją nie zrealizowania uprawnień policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego określonego w art. 90 powyższej ustawy na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Zatem pomoc finansowa, o jakiej stanowi art. 94 ust 1 jest zastępczą formą realizacji prawa policjanta do przysługującego mu lokalu mieszkalnego.
Zasady przyznania pomocy finansowej reguluje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1468).
Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia pomoc finansową przyznaje się na wniosek policjanta. Do wniosku tego należy dołączyć dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się policjanta lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: zaświadczenie o członkostwie w spółdzielni mieszkaniowej albo wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu sporządzoną w formie aktu notarialnego lub umowę przedwstępną.
Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika bezspornie, że skarżący M. K. spełniał warunki uprawniające go do otrzymania lokalu mieszkalnego, a tym samym do otrzymania pomocy finansowej jako formy zastępczej realizacji tego prawa. M. K. wniosek o przyznanie pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego, położonego w C. przy ul. [...] złożył w dniu [...] czerwca 2003 r. w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...]. W tym czasie pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji w C.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...] lipca 2003 r. Komenda Wojewódzka Policji w [...] wystąpiła do skarżącego o dołączenie do wniosku wymaganych dokumentów. W odpowiedzi M. K. poinformował Komendę Wojewódzką Policji w [...], że termin aktu notarialnego umowy kupna lokalu wyznaczony jest na dzień [...] sierpnia 2003 r., dostarczył jednak umowę przedwstępną sprzedaży lokalu z dnia [...] lipca 2003 r., której nie przyjęto, ponieważ nie była sporządzona w formie aktu notarialnego oraz umowę o pośrednictwo w zakupie lokalu z dnia [...] czerwca 2003 r. oraz zaświadczenie z Banku [...] o przyznaniu kredytu hipotecznego z dnia [...] lipca 2003 r.
W międzyczasie, tj. pomiędzy dniem złożenia wniosku, a dniem sporządzenia i dostarczenia aktu notarialnego, na skutek zmian organizacyjnych, zmieniło się z dniem [...] sierpnia 2003 r. miejsce pełnienia służby skarżącego z C. na L., która to miejscowość nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca zamieszkania w rozumieniu ustawy o Policji.
Zdaniem składu orzekającego, wniosek o przyznanie pomocy finansowej, a także wymagany rozporządzeniem z dnia 17 października 2001 r. dokument (umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości) zostały złożone w terminie, kiedy skarżący pełnił służbę w C., zatem wniosek ten powinien być rozpatrzony według uprawnień przysługujących skarżącemu na dzień jego złożenia.
Sąd nie podzielił stanowiska organu, że umowa przedwstępna sprzedaży lokalu musi być sporządzona w formie aktu notarialnego. Zgodnie bowiem z treścią art. 389 kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowa przedwstępna może być sporządzona zarówno w formie aktu notarialnego jak i umowy cywilno-prawnej. Obie umowy mają taką samą moc prawną. Nie stanowi bowiem przesłanki ważności umowy przedwstępnej zachowanie określonej formy. Strony takiej umowy same decydują o tym, jaką formę nadać umowie przedwstępnej.
Natomiast umowa taka, musi określać istotne postanowienia umowy przyrzeczonej oraz termin jej zawarcia. Dopiero umowa nie spełniająca tych wymagań jest nieważna. Także powoływane przez organ rozporządzenie nie stanowi, że umowa przedwstępna powinna być sporządzona w formie aktu notarialnego.
W myśl powyższego nie można uznać, że skarżący nie załączył do wniosku o przyznanie mu pomocy finansowej żadnych wymaganych dokumentów potwierdzających fakt ubiegania się o lokal mieszkalny. Natomiast zawarcie aktu notarialnego w dniu [...] sierpnia 2003 r. potwierdziło, że cel, jakim było nabycie lokalu mieszkalnego został zrealizowany, chociaż skarżący nie z własnej woli nie pełnił już służby w C. lecz w L.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 kpt 1 lit c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło