I SA 2738/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA - Daniela Kozłowska (spr.) NSA - Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant - Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przedstawienia do tytułu naukowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzje Centralnej Komisji do Spraw Stopni i tytułów z dnia [...] września 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i tytułów kwotę 1330 (jeden tysiąc trzysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego Z. Z. I SA 2738/03 U z a s a d n i e n i e Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych decyzją z dnia [...] września 2002 r., [...], powołując art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.) odmówiła przedstawienia dr hab. Z. Z. do tytułu naukowego profesora nauk humanistycznych. W uzasadnieniu decyzji podano, że Sekcja [...] odmówiła poparcia wniosku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu W. (wynik głosowania: za przedstawieniem kandydata 19, przeciw 11, wstrzymujących się 8). Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji oraz opiniami recenzentów przychyliło się do stanowiska Sekcji i odmówiło przedstawienia kandydata do tytułu naukowego profesora. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] października 2003 r., [...], wydaną na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595) utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2002 r. Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji postanowiło w głosowaniu tajnym utrzymać poprzednią decyzję. Za takim stanowiskiem opowiedziało się 10 głosujących, jedna osoba była przeciw, nikt się nie wstrzymał. Ocena dokonana przez Sekcję wskazuje, że argumenty podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie pozwalają na uznanie, że kandydat ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, czego wymaga art. 26 ustawy. Dwaj recenzenci powołani w postępowaniu odwoławczym przedstawili negatywne opinie. W postępowaniu odwoławczym wykazano, że przyczyną negatywnej oceny prac kandydata był niewystarczający poziom teoretyczny i metodologiczny prac. W obszernej skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego dr hab. Z. Z. podnosi przede wszystkim zarzuty wobec wydanych recenzji. Zdaniem skarżącego są one tendencyjne i stronnicze. Skarżący przypomina także swoją dotychczasową działalność naukową i dorobek naukowy. Zarzuca także, że recenzentów powoływano z naruszeniem ustawy. Odpowiadając na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie. Po wystąpieniu o ponowne rozpatrzenie sprawy powołany został kolejny recenzent – prof. W. M., który przedstawił opinię negatywną. Zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy powołany został kolejny recenzent – prof. M. M. Zgłoszony przez kandydata zarzut powołania na recenzenta prof. W. M., który jest członkiem Komisji nie jest uzasadniony. Stosownie do art. 34 ust. 3 ustawy, gdy opinia takiego recenzenta jest negatywna, Sekcja powołuje recenzenta spoza składu Centralnej Komisji. Tak było w niniejszej sprawie – powołana została prof. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. i tym samym artykułem ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595), która stosownie do art. 51 miała zastosowanie do postępowania odwoławczego w niniejszej sprawie, w postępowaniach tego rodzaju przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Odrębność postępowania w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopni naukowych polega zwłaszcza na sposobie podejmowania przez Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem kolegialnym, decyzji kończącej ostatecznie sprawę nadania stopnia naukowego. Decyzje te są wynikiem tajnego głosowania. Podejmowanie przez Prezydium Centralnej Komisji decyzji w głosowaniu tajnym nie może oznaczać jednak dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Postępowanie bowiem przed Centralną Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 77 § 1 i 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej - a takim jest Centralna Komisja - jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego. Przenosząc obowiązek wynikający z przytoczonych przepisów k.p.a. na grunt postępowania w sprawach o przedstawienie do nadania tytułu naukowego stwierdzić należy, że obowiązek ten ciąży na Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem wydającym decyzję kończącą ostatecznie postępowanie w sprawie. Ten zatem organ obowiązany jest dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a następnie wydać stosowną decyzję. Stanowisko Sekcji Centralnej Komisji jest tu tylko propozycją rozstrzygnięcia przedstawioną organowi decyzyjnemu i nic nie zwalnia tego organu z obowiązku przeprowadzenia oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jakkolwiek rozstrzygnięcie podejmowane przez Prezydium Centralnej Komisji zapada w głosowaniu tajnym jednak winno znaleźć ono odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy obrazującej przebieg postępowania przed Sekcją i Prezydium Komisji. Zgodnie z art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół zatem jest dokumentem odzwierciedlającym w miarę dokładnie przebieg określonego zdarzenia, czy przeprowadzonych czynności, pozwalającym na ustalenie zarówno kto uczestniczył w zdarzeniu, a także jaki był jego przebieg i do jakich wniosków doprowadził. Nie można powiedzieć, aby tym wymogom odpowiadał protokół, a właściwie przedstawiony Sądowi wyciąg z protokółu, z posiedzenia Sekcji [...] z dnia [...] i [...] maja 2002 r., gyż nie wskazuje nawet, jaki był cel tego posiedzenia i kto w nim uczestniczył. Na podstawie liczby oddanych głosów można jedynie stwierdzić, że uczestniczyło w posiedzeniu 38 członków Sekcji. Protokół z posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji z dnia [...] września 2002 r. zawiera wprawdzie wykaz uczestniczących osób, ale nie przedstawia przebiegu tego zdarzenia. Zacytowana w nim wypowiedź dotycząca oceny dorobku naukowego dr hab. Z. Z. nie wiadomo od kogo pochodzi. Protokół ten nie przedstawia także sposobu ani wyników głosowania, na które powołuje się Centralna Komisja w decyzji z dnia [...] września 2002 r. Także protokół z posiedzeń z posiedzeń Sekcji z dnia [...] i [...] października 2003 r. nie odpowiada wymogom k.p.a., nie podaje bowiem celu tego posiedzenia, ani sposobu głosowania. Odrębnej oceny wymaga wspomniany już protokół z posiedzenia Sekcji z dnia [...] i [...] maja 2002 r. Przedstawiony w nim wynik głosowania – 19 głosów na tak, 11 na nie i 8 wstrzymujących – oznacza, że w posiedzeniu brało udział 38 osób. Taki wynik nie uprawniał do przyjęcia w decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] września 2002 r., że Sekcja [...] odmówiła kandydatowi poparcia wniosku. Zgodnie z § 7 statutu Centralnej Komisji, uchwały Prezydium Komisji i Sekcji Komisji zapadają bezwzględną większością głosów oddanych w obecności co najmniej połowy liczby członków. Pojęcie bezwzględnej większości głosów nie zostało ustawowo zdefiniowane. Najbardziej rozpowszechniony sposób jej rozumienia wyrażony jest formułą 50% + 1 głos. Oznacza ona, że za wnioskiem, którego uchwalenie wymaga bezwzględnej większości musi być oddanych o jeden głos więcej, niż wynosi połowa ważnie oddanych głosów. W uchwale z dnia 20 września 1995 r., sygn. akt W 18/94, Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się, że "bezwzględna większość głosów" oznacza co najmniej o jeden głos więcej od sumy pozostałych ważnie oddanych głosów, to znaczy przeciwnych i wstrzymujących się. Sposób ustalenia większości bezwzględnej musi prowadzić zawsze do rozstrzygnięć zgodnych z językowym znaczeniem tej większości. Oznacza ona, że za wnioskiem opowiada się więcej osób niż ci, którzy go nie popierają, to znaczy są jemu przeciwni i wstrzymują się od głosu. Bezwzględna większość przy liczbie 38 głosujących wynosi 19 + 1, to znaczy 20. Ponieważ podczas głosowania nie uzyskano bezwzględnej większości głosów, a stosunek głosów wynosił 19 do 19, to należy uznać, że nie podjęto żadnego stanowiska i wobec tego Centralna Komisja w decyzji z dnia [...] września 2002 r. dokonała niewłaściwej interpretacji wyników głosowania, jako odmawiającego poparcia. Wynik głosowania sekcji był przywołany na uzasadnienie negatywnego rozstrzygnięcia dla skarżącego, zawartego w decyzji z dnia [...] września 2002 r. i rzutował w sposób istotny na jej treść. W odniesieniu do zarzutów merytorycznych skarżącego należy przytoczyć treść wyroku Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95 (OSNP 1996 z. 21, poz. 315) stwierdzającego, że "Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji - Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Naukowej o nadaniu stopnia doktora habilitowanego" - odnosi się to i do spraw o przedstawienie kandydata do tytułu naukowego. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.