I SA 2776/02

WyrokWSA w Warszawie2004-06-23

Skład orzekający: Irena Kamińska, Emilia Lewandowska, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, może stanowić podstawę do nabycia z mocy prawa przez powiat prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, która już stanowi własność publiczną (Skarbu Państwa)?
Ratio decidendi
Przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotyczy nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiły własności Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego. Nie może on być stosowany w drodze analogii do nabycia prawa użytkowania wieczystego ani do nieruchomości, które już są własnością publiczną, ponieważ jego celem jest uregulowanie stosunków własnościowych w sytuacji, gdy własność niepubliczna została zajęta pod drogi publiczne. W związku z tym, jeśli nieruchomość jest już własnością Skarbu Państwa, przepis ten nie ma zastosowania do przeniesienia jej własności na jednostkę samorządu terytorialnego.
Stan faktyczny
Zarząd Powiatu w O. wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową, powołując się na art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia, wskazując, że nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżący podnosił, że przepis art. 73 ust. 1 może mieć zastosowanie w drodze analogii do nabycia prawa użytkowania wieczystego. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska /spr./ Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w O. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2002 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę I SA 2776/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z [...] września 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1.01.1999 r., przez Powiat O., własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej O. Miasto obr. B., oznaczonej nr [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że wnioskiem z dnia 27 marca 2002 r. Zarząd Powiatu w O. wystąpił do Wojewody [...] o wydanie, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa, przez Powiat O., własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej O. Miasto, obr. B., oznaczonej jako pgr [...] o pow. 0,0178 ha, zajętej pod drogę powiatową - ul. [...] w O. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: - zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, - pozostawianie nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, - brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Z powyższego wynika, iż poza ustaleniem zaliczenia drogi do jednej z kategorii dróg publicznych zarówno w dniu 31 grudnia 1998 r. jak i w dniu 1 stycznia 1999 r. i poza ustaleniem faktu władania tą drogą w dniu 31 grudnia 1998 r. przez podmiot publicznoprawny, szczególnie istotną sprawą jest ustalenie, kto w dniu 31 grudnia 1998 r. był właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Skarbu Państwa i zajęta była pod ul. [...] w O. W związku z tym Wojewoda [...] zaskarżoną decyzją stwierdził, iż stan faktyczny sprawy nie odpowiada przesłankom określonym w art. 73 ww. ustawy, w wyniku czego odmówił stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez Powiat O. Podnoszony przez stronę w odwołaniu pogląd o zastosowaniu w sprawie art. 73 ww. ustawy do nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego nie jest uzasadniony. W przepisach kodeksu cywilnego ustawodawca jednoznacznie rozróżnił prawo użytkowania wieczystego od prawa własności, dlatego też nie można tych praw utożsamiać. Podkreślić należy, że przepis art. 73 ww. ustawy jako szczególny ma służyć uregulowaniu stosunków własnościowych nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Wolą ustawodawcy przepis ten nie dotyczy prawa użytkowania wieczystego, a jedynie własności i to niepublicznej. Ma on charakter wywłaszczeniowy, dotyczy bowiem sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Nie jest więc możliwe zastosowanie omawianego przepisu w przedmiotowej sytuacji, skoro w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość był już własnością publiczną - Skarbu Państwa W skardze na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Powiat w O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący powołuje się na to, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną dotychczasowe drogi krajowe i wojewódzkie, które nie zostały umieszczone w wykazie dróg krajowych i wojewódzkich, stały się z dniem 1.01.1999 r. drogami powiatowymi. Przedmiotowa droga stała się na tej podstawie drogą powiatową z mocy prawa, co w ocenie skarżącego powoduje jej przejęcie przez Powiat O.. Zdaniem skarżącego powołany art. 73 ust. 1 daje podstawę do przyjęcia, iż w drodze analogii może on stanowić podstawę do nabycia z mocy prawa również użytkowania wieczystego przedmiotowej drogi. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Powiat O. wniósł o stwierdzenie, że nabył on z mocy prawa, z dniem 1.01.1999 r. własność działki nr [...], stanowiącej drogę - ul. [...] w O. a podstawą prawną nabycia własności jest art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Przepis ten stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Jest bezsporne w sprawie, że przedmiotowa droga stanowi własność Skarbu Państwa. Organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni powołanego art. 73 ust. 1. Przepis ten bowiem reguluje kwestię przejęcia własności drogi publicznej przez podmiot publicznoprawny w odniesieniu do nieruchomości, która jest własnością niepubliczną. Skoro więc przedmiotowa droga stanowi już własność publiczną, bo należącą do Skarbu Państwa, to do przeniesienia tej własności pomiędzy podmiotami publicznoprawnymi przepis art. 73 ust. 1 nie ma zastosowania. Błędnie skarżący wywodzi, że art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. może mieć zastosowanie w drodze analogii do nabycia przez skarżącego prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej drogi. Przepis ten wyraźnie odnosi się tylko do nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną. Nie może on stanowić podstawy nabycia innego prawa rzeczowego poza prawem własności, gdyż ustawodawca takiej ewentualności nie przewidział w tym przepisie. Oznacza to, że wolą ustawodawcy było wyłącznie uregulowanie prawa własności opisanych w powołanym przepisie nieruchomości. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło