I SA 2784/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Monika Nowicka Sędziowie WSA - Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA - Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant - Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji mienia oddala skargę. I SA 2784/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...] Minister Skarbu Państwa, po rozpoznaniu odwołania Starosty [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2001 r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Województwo [...], nieodpłatnie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 2000 r. prawa własności mienia Skarbu Państwa będącego w dniu 31 grudnia 1992 r. we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. – Filia w P. w skład którego wchodzą: 1) część nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w R., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka, nr [...] o powierzchni [...] dla której Sąd Rejonowy w R. – Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], 2) oraz budynek trwale połączony z nieruchomością opisaną w pkt 1, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podał, że Zarząd Województwa [...] dnia 14 października 2002 r. wystąpił o wydanie decyzji, stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, będącego we władaniu byłych urzędów wojewódzkich pracy powołując się na art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2001 r. stwierdził nabycie przez Województwo [...] mienia Skarbu Państwa, będącego w dniu 31 grudnia 1999 r. we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w L. – Filia w P. Od decyzji tej odwołał się Starosta Powiatu w R. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie przedmiotu sporu na rzecz Powiatu [...]. Podniósł, że złożył wcześniej wniosek o przekazanie spornej nieruchomości w trybie art. 64 wyżej wymienionej ustawy, który to wniosek nie został rozstrzygnięty. Rozpatrując odwołanie Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zgodnie z treścią księgi wieczystej KW nr [...], właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa. Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] sierpnia 1995 r., nr [...] została przekazana w trwały zarząd, na czas nieoznaczony Wojewódzkiemu Urzędowi [...] w P. Stosownie do treści art. 19 ust 2 ustawy z dnia 13 października 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną z dniem 1 stycznia 2000 r. wojewódzkie urzędy pracy weszły w skład urzędu marszałkowskiego. Natomiast przepis art. 19 ust 5 tej ustawy stanowi, iż do art. 19 ust 2-4 stosuje się odpowiednio przepisy tej ustawy w tym art. 60 ust 1. Tytuł prawny do spornej nieruchomości posiadał Wojewódzki Urząd Pracy w P., a więc on jest uprawniony do nabycia spornej nieruchomości na podstawie art. 60 powyższej ustawy. Minister Skarbu Państwa zwrócił uwagę, iż decyzja stwierdzająca nabycie przedmiotowego mienia z dniem 1 stycznia 2000 r. zgodnie z art. 19 powyższej ustawy jest prawidłowa. Ponadto stwierdził, że powiatowe urzędy pracy wchodzą w skład powiatowej administracji zespolonej i zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r. o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.) realizują zadania administracji rządowej, a tym samym nie są instytucjami lub państwowymi jednostkami organizacyjnymi przejętymi przez Państwo w rozumieniu art. 60 powyższej ustawy. Minister Skarbu Państwa uważa, że zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przekazanie powiatom mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych innych niż określone w art. 60 ust 1 i 4, a służącego do wykonywania zadań powiatu, może nastąpić na wniosek zarządu powiatu w drodze decyzji wojewody. Oznacza to, że jeżeli są spełnione przesłanki art. 60 do stwierdzenia nabycia mienia z mocy prawa, to nie może to mienie być przekazane w trybie art. 64. Decyzja wydana w trybie art. 60 jest bowiem decyzją deklaratoryjną, potwierdzającą określony stan prawny i jeśli taki stan prawny jest udowodniony, to nie może być wydana decyzja w trybie art. 64. Na decyzję z dnia [...] października 2003 r. Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Powiatu [...] zarzucając jej naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię art. 60 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) i wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu podniósł, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] sierpnia 1995 r. przekazano sporną nieruchomość położoną w R. przy ul. [...] w trwały zarząd, na czas nieoznaczony Wojewódzkiemu Urzędowi [...] w P. na siedzibę Rejonowego Urzędu [...] w R., a następnie umową użyczenia, nr [...], zawartą w dniu 2 października 1995 r. powyższa nieruchomość została przekazana do bezpłatnego używania Rejonowemu Urzędowi [...] w R. na czas nieokreślony. Umowa powyższa obowiązywała do dnia 1 stycznia 2000 r., bowiem Wojewódzki Urząd Pracy w L. – Filia w P., pismem z dnia [...] grudnia 1999 r., nr [...] wypowiedział ją z dniem, 1 stycznia 2000 r., a więc w dacie 31 grudnia 1999 r. przedmiotowe mienie było we władaniu Rejonowego Urzędu [...] w R. Następnie skarżący obszernie przedstawił własną interpretację treści art. 60 ust 1 powyższej ustawy i dodał, że starania Powiatu [...] o nabycie własności spornej nieruchomości datują się od 2001 r., kiedy to Zarząd Powiatu wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2001 r. wniósł o wydanie decyzji o nabyciu na własność Powiatu spornej nieruchomości oznaczonej, nr dz. [...], o powierzchni [...] ha, zabudowanej budynkiem biurowym użytkowanym przez Powiatowy Urząd [...] w R. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, przypomniał, że to Wojewódzki Urząd [...] w P. posiadał tytuł prawny do spornej nieruchomości i wniósł o jej oddanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy ustawy -Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po drugie z treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe Wojewódzkie Sądy Administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art. 60 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz. 872 ze zm.). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w opisanym wyżej trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną, przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 r. przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera definicji pojęcia "władania". Powyższa okoliczność powodowała szereg rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej oraz orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 206/01 dokonał wykładni pojęcia "władania", o jakim mowa w art. 68 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "władania", jako ustawowa przesłanka, wymienione zostało przez ustawodawcę także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia", w tym także w art. 60 ust 1. Wykładnia pojęcia "władania" dokonana przez Sąd Najwyższy odnosi się więc, do wszystkich przepisów ustawy, w których ustawodawca używa tego pojęcia, jako ustawowej przesłanki nabycia mienia. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art. 68 ust 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktycznego władania", jakim posługuje się Kodeks cywilny i nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia, odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego (art. 222 kc, art. 366 kc, art. 338 kc, art. 394 kc.). Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyżej wymienionym wyroku. Z materiału dokumentującego jednoznacznie wynika, że nieruchomość położona w R, przy ul. [...] o powierzchni [...] m2, oznaczona jako działka nr [...], dla której urządzona jest księga wieczysta, KW nr [...] jest własnością Skarbu Państwa, a Rejonowy Urząd [...] w R., obecnie Powiatowy Urząd [...], użytkuje tę nieruchomość bez odrębnego tytułu prawnego, dającego podstawę do określenia tegoż użytkowania jako "władanie" w rozumieniu art. 60 ust 1 cytowanej ustawy. Powiatowy Urząd [...] w R. nie jest instytucją ani jednostką organizacyjną przejętą przez Powiat [...] w rozumieniu zapisu art. 60 ust 1 wymienionej wyżej ustawy, bowiem w myśl art.19 ust 4 cytowanej ustawy, jednostka ta weszła w skład powiatowej administracji zespolonej, natomiast tytuł prawny do spornej nieruchomości posiadał Wojewódzki Urząd [...] w P. Zaznaczyć też należy, że w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 25 listopada 1998 r. w sprawie określenia wykazu instytucji i jednostek podległych właściwym ministrom wydanym z delegacji art. 147 § 3 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106 z 1998 r. z późn. zm.), nie wymieniono Urzędu [...] w R. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując przy ocenie tej sprawy kryterium praw właścicielskich do przedmiotowej nieruchomości podzielił też pogląd Ministra Skarbu Państwa, iż zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 1999 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6 poz. 56 ze zm.) urzędy pracy realizują zadania administracji rządowej. Mając na uwadze powyższe, Sąd zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.