I SA 2790/03
WyrokWSA w Warszawie2005-03-01
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Boniecka – Płaczkowska, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojskowa Agencja Mieszkaniowa, nie posiadając tytułu prawnego do nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r., może być uznana za stronę postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego tej nieruchomości i skutecznie żądać jego wznowienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może być uznana za stronę postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ nie wykazała posiadania tytułu prawnego do nieruchomości w dniu 5 grudnia 1990 r. Brak takiego tytułu oznacza brak interesu prawnego, który jest warunkiem legitymacji do żądania wznowienia postępowania i uchylenia decyzji uwłaszczeniowej. W związku z tym, organy administracji prawidłowo odmówiły uwzględnienia wniosku strony, a zaskarżone decyzje nie naruszają prawa.Stan faktyczny
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa (WAM) wniosła o uchylenie decyzji uwłaszczeniowej z 2000 r., stwierdzającej nabycie przez PP P. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa. WAM zarzuciła, że w dniu 5 grudnia 1990 r. faktyczny zarząd nad nieruchomością sprawował MON, a nie PP P., co miało stanowić podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że WAM nie wykazała interesu prawnego, gdyż nie posiadała tytułu prawnego do gruntu w kluczowej dacie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Asesor WSA Maria Tarnowska /spr./ Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2005 r. sprawy ze skargi Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - Oddział Rejonowy w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę.
I SA 2790/03
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w T. oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności znajdującego się na tym gruncie budynku.
W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] odmówił w trybie art. 151 § 1 pkt 1 kpa uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia PP P. nieruchomością Skarbu Państwa, położoną w T. oznaczoną nr [...] o pow. [...] ha.
Od decyzji tej odwołanie złożyła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W., zarzucając nieprawidłowe nie przyznanie jej przymiotu strony oraz nie uznanie wskazanych okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 145 § 1 pkt 5.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził również, że PP P. legitymowało się na dzień 5 grudnia 1990 r. dokumentami potwierdzającymi zarząd przedmiotową nieruchomością, a zatem z mocy prawa nabyło w dniu 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Organ wojewódzki wydał decyzję deklaratoryjną, potwierdzającą stan prawny istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r.
Dokumenty, które przedstawiła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa dotyczyły stanu prawnego istniejącego po dniu 5 grudnia 1990 r., a zatem nie mogły przesądzić o przysługiwaniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w tym dniu prawa zarządu przedmiotową nieruchomością.
Skargę na decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2003 r. nr [...] oraz Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...], jako naruszające prawo poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach niepotwierdzających faktycznego sprawowania zarządu, a tym samym niewłaściwe zastosowanie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., z wnioskiem o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania, wniosła Wojskowa Agencja Mieszkaniowa – Oddział Rejonowy w K.
Skarżąca podniosła, że w dniu [...] września 2000 r. Wojewoda [...] wydał decyzję stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m² leżącą w obrębie T. oraz prawa własności budynku mieszkalnego znajdującego się przy ul. [...].
Skarżąca zarzuciła, że decyzja powyższa została wydana z naruszeniem art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ponieważ w dniu 5 grudnia 1990 r. nieruchomość ta znajdowała się w posiadaniu i faktycznym zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej – Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo-Budowlanego w K., a dokumenty, w oparciu o które wojewoda wydał decyzję uwłaszczającą PP P., nie potwierdzają faktu, jakoby przedsiębiorstwo to sprawowało nad nią zarząd.
Ponadto, zdaniem skarżącej, nie można mówić o zarządzie, jeżeli nie sprowadza się on do fizycznego i realnego zarządzania nieruchomością; dokument potwierdzający naliczanie opłat z tytułu zarządu nie świadczy oraz nie potwierdza faktycznego jego wykonywania.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi twierdząc, że zarzuty skargi nie zawierają nowych okoliczności, a stanowią jedynie powtórzenie zarzutów, do których organ ustosunkował się w zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.).
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, nie naruszają prawa.
W niniejszej sprawie, nieruchomość będąca przedmiotem wniosku objęta była treścią art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464, z późn. zm.), zgodnie z którym, grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub własność gminy, będące w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych, innych niż Skarb Państwa, stają się z tym dniem, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego.
Wojewoda [...], po rozpatrzeniu wniosku Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. Oddziału Rejonowego w K. o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez P. w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa położonego w T., oznaczonego jako działka nr [...] o pow. [...] ha oraz prawa własności znajdującego się na tym gruncie budynku – odmówił uchylenia decyzji uwłaszczeniowej.
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. Oddział Rejonowy w K. we wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją, jako podstawę wznowienia postępowania uwłaszczeniowego i uchylenia prawomocnej decyzji Wojewody [...], wskazała art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa.
Organ pierwszej instancji ustalił, że grunt oznaczony jako działka nr [...] o pow. [...] ha stanowił własność Skarbu Państwa i w dniu 5 grudnia 1990 r. był w zarządzie P. w W., natomiast z dokumentów przedłożonych przez Wojskową Agencję Mieszkaniową w W. Oddział Rejonowy w K. do wniosku o wznowienie postępowania uwłaszczeniowego wynikało, że Ministerstwo Obrony Narodowej w dniu 5 grudnia 1990 r. nie legitymowało się tytułem prawnym do tego gruntu, wykazano jedynie fakt posiadania gruntu. W związku z powyższym organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. Oddział Rejonowy w K. nie posiadała interesu prawnego, lecz jedynie interes faktyczny, który nie jest wystarczający, stosownie do art. 28 kpa, do uznania za stronę w zakończonym postępowaniu uwłaszczeniowym.
Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. Oddział Rejonowy w K. również nie wykazała ani nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów, wystarczających do wznowienia postępowania i uchylenia prawomocnej decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. Oddział Rejonowy w K. nie wykazała na dzień 5 grudnia 1990 r. tytułu prawnego do gruntu, którym zostało uwłaszczone PP P.
Prawidłowo Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uznał, że decyzja Wojewody [...] stwierdzająca nabycie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości z dniem 5 grudnia 1990 r. ma charakter deklaratoryjny, i potwierdza stan prawny istniejący w dniu 5 grudnia 1990 r., natomiast dokumenty przedstawione przez Wojskową Agencję Mieszkaniową w W. Oddział Rejonowy w K. nie miały związku z postępowaniem uwłaszczeniowym, ponieważ dotyczyły stanu prawnego istniejącego po dniu 5 grudnia 1990 r.
Sąd podziela stanowisko organu, że skoro Wojskowa Agencja Mieszkaniowa w W. Oddział Rejonowy w K. nie wykazała na dzień 5 grudnia 1990 r. tytułu prawnego do gruntu objętego wnioskiem, to nie można przyjąć, że ma ona przymiot strony oraz że jest legitymowana do skutecznego żądania wznowienia postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego gruntu objętego wnioskiem. Prawidłowo organ uznał, że okoliczności podniesione przez Wojskową Agencję Mieszkaniową w W. Oddział Rejonowy w K. nie mają znaczenia prawnego w sprawie uwłaszczenia Przedsiębiorstwa Państwowego P.
Stanowisko takie potwierdza również wyrok NSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 1999 r. sygn. akt I SA 1984/98, LEX nr 48525, zgodnie z którym (1) mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym wnoszący pismo opiera swoje żądanie; (2) z przepisów ustawy z 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jednoznacznie wynika, że stronami postępowania uwłaszczeniowego są: Skarb Państwa, państwowa osoba prawna twierdząca, że w dniu wejście w życie przedmiotowej ustawy posiadała daną nieruchomość w zarządzie, oraz podmioty twierdzące, że przysługuje im prawo rzeczowe (własność lub użytkowanie wieczyste do przedmiotowej nieruchomości).
Odnosząc się do zarzutów skargi należy również zauważyć, zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 22 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 1000/00, LEX nr 81664, że podważenie tytułu prawnego do gruntu innego podmiotu, zawierające nawet skuteczne zarzuty w stosunku do tych praw, nie tworzy praw strony, gdy podmiot je podnoszący sam tych praw nie posiada. Nie mając ustanowionych praw do gruntu, nie ma się również praw strony w postępowaniu uwłaszczeniowym dotyczącym tego gruntu.
Skoro zatem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, skarga podlega oddaleniu.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.),orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło