I SA 2816/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-03
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Janina Antosiewicz, Anna Lech
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej opłatę adiacencką, mimo że skarżąca podnosiła zarzuty rażącego naruszenia prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 8, 9 k.p.a.). Organ nie ustosunkował się do merytorycznych zarzutów skarżącej dotyczących rażącego naruszenia prawa w decyzji ustalającej opłatę adiacencką, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, organ nie dopełnił obowiązku informowania strony o przepisach prawa materialnego i procesowego, co również stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2000 r. ustalającej opłatę adiacencką z tytułu wybudowania sieci wodociągowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w tej sprawie, uznając, że nie ma przesłanek do stwierdzenia nieważności, ponieważ w obrocie prawnym pozostaje decyzja SKO z dnia [...] czerwca 2000 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca podnosiła, że decyzja ustalająca opłatę była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ dla jej ustalenia wymagane są przyłącza, a nie tylko wybudowanie sieci głównej, co jest sprzeczne z uchwałą NSA. SKO utrzymało w mocy swoją decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. P. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie del NSA Janina Antosiewicz del NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu opłat adiacenckich 1) uchyla zaskarżona decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz A. Pł. kwoty 30 (trzydziestu)złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
I SA 2816/02
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2001 r. Nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miasta i Gminy P. nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania sieci wodociągowej.
W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przedstawiło następujący stan sprawy:
decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. Zarząd Miasta i Gminy P. orzekł w sprawie ustalenia opłaty adiecanckiej z tytułu wybudowania sieci wodociągowej. Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...] utrzymało w mocy.
W dniu 22 marca 2001 r. wpłynął wniosek A. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miasta i Gminy P. nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. w sprawie ustalenia opłaty adiecanckiej z tytułu wybudowania sieci wodociągowej. Decyzją z dnia [...].12.2001 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta I Gminy P. i stwierdziło , iż nie ma przesłanek przedmiotowych dopuszczalności postępowania, ponieważ z uwagi na wniesione odwołania w obrocie prawnym pozostaje decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2000 r. i nie jest możliwe wszczęcie postępowania nadzorczego wobec decyzji Zarządu Miasta i Gminy P. nr [...] z dnia [...] marca 200 r.
A. P. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W złożonym wniosku, strona skarżąca podniosła, iż decyzja Zarządu Miasta i Gminy P. z dnia [...] marca 2000 r. o nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ jest sprzeczna z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 200 r. (OPK4-7/00), z której wynika, iż dla ustalenia opłaty adiecanckiej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości nie
I SA 2816/02
wystarczy wybudowanie samej sieci głównej, muszą być również wybudowane przyłącza.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przedmiotowa przesłanka w zakresie dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miasta i Gminy P. z uwagi na to, iż od decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności zostało wniesione odwołanie i w wyniku postępowania odwoławczego wydana została decyzja w II instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., która istnieje do chwili obecnej w obrocie prawnym.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła skargę A. P. i wnosiła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi wskazała, że została obciążona opłatą adiecancką, chociaż na jej nieruchomości nie zostały wybudowane niezbędne przyłącza umożliwiające podłączenie się do znajdującej się na ulicy sieci wodnokanalizacyjnej, co jest niezgodne z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2000 r. OPK4/00. W innych sprawach dotyczących opłat adiecenckich z tytułu oddania do użytku tej samej instalacji wodnokanalizacyjnej decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Zdaniem skarżącej zasada praworządności i zasada budowania zaufania obywateli do prawa wymaga, aby w analogicznych stanach faktycznych zapadały identyczne decyzje administracyjne, w przeciwnym razie jest to rażąco niesprawiedliwe, narusza konstytucyjną zasadę równości wobec prawa, nie da się pogodzić z zasadą praworządności i w demokratycznym państwie prawa jest niedopuszczalne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez
I SA 2816/02
właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W myśl art. 134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną.
Niniejsza sprawa jest postępowaniem nadzorczym, czyli o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej A. P. opłatę adiecencką.
Postępowanie takie prowadzone jest w nowej sprawie, w której organ nie orzeka, co do istoty sprawy, lecz orzeka jako organ kasacyjny i rozstrzyga, co do nieważności decyzji, a więc wystąpienia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.
Do postępowania tego mają zastosowanie wszelkie reguły określone w kodeksie postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie skarżąca A. P. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] Zarządu Miasta i Gminy P. w piśmie z dnia 22 marca 2000r. (data wpływu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.), chociaż decyzja ta, po rozpatrzeniu odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2000 r. Nr [...].
Ta ostatnia decyzja była więc decyzją ostateczną w sprawie i w tej sytuacji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, złożony po upływie wielu miesięcy od jej wydania, dotyczyć mógł już tylko tej decyzji ostatecznej, a nie decyzji organu pierwszej instancji. Strona jednak nie musiała znać tych zawiłości postępowania administracyjnego.
Znajomość zasad postępowania administracyjnego jest obowiązkiem organu administracji, który winien w każdym stadium postępowania informować stronę zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i przepisach prawa procesowego, w szczególności w sytuacji, gdy organ stwierdza, że strona podejmuje działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia takich skutków.
W niniejszej sprawie organ obowiązku tego nie dopełnił.
Nadto we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy A. P. wskazała, że bez znaczenia dla niej jest, która z decyzji winna być uznana za
I SA 2816/02
nieważną, skoro obie te decyzje są błędne, lecz organ po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy swoja pierwotną decyzję.
Naruszone zatem zostały przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 6, 7, 8, i 9 k.p.a., co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia obu decyzji, gdyż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmawiając wszczęcia postępowania nadzorczego nie ustosunkowało się do merytorycznych zarzutów skarżącej dotyczących rażącego naruszenie prawa w decyzji ustalającej opłatę adiacencką co winno uczynić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Powoduje to również niemożność dokonania przez sąd oceny w tym zakresie.
Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 powołanej ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło