I SA 2819/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Tarno Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J. i Z. małżonków O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta N. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. i Z. małżonków O. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2819/02 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. i Z. małżonkowie O. wnieśli o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza Miasta N. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] pozytywnie opiniujące wstępny projekt podziału działki nr ew. [...], w obrębie [...], położonej w N. przy ulicy W.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko oraz podnosząc, że przepisy obowiązującego prawa nie zawierają podstawy do oceny przez organ odwoławczy działań Burmistrza Miasta N. i kwestionowania słuszności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego miasta. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uchwałą Rady Miejskiej nr XXV/341/2001 z dnia 8 lutego 2001 r. ( Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 74, poz. 757) został zatwierdzony Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Miasta N. obszar M., który dotyczył m. in. opisanej na wstępie nieruchomości, stanowiącej własność J. i Z. małżonków O.. Zgodnie z ustaleniami planu w/w nieruchomość była położona na terenie przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowo-usługowe jednorodzinne, z wydzieleniem części nieruchomości przeznaczonych pod projektowane ulice, co w odniesieniu do przedmiotowej działki oznaczało, że przez jej środkową część w przyszłości miała przebiegać ulica. Właściciele nieruchomości niegodząc się z powyższymi postanowieniami planu wnieśli - przewidziane w art. 24 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym - zarzuty, które w dniu 17 czerwca 1998 r. zostały odrzucone uchwałą Rady Miejskiej. Skarga zaś na tę uchwałę następnie została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 10 stycznia 2000 r. (sygn. akt IV S.A. 2147/98 ). Postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r. Burmistrz Miasta N. – na podstawie przepisu art. 93 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) – pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału przedmiotowej działki na trzy części i stwierdził, że podział ten nie koliduje z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, gdyż nieruchomość położona jest na terenie przewidzianym pod budownictwo mieszkaniowo-usługowe jednorodzinne z wydzieleniem części nieruchomości pod budowę ulic. W zażaleniu od powyższego postanowienia właściciele działki oświadczyli, iż nie wyrażają zgody na jej podział a ponadto podnieśli, że projektowana ulica jest w tym miejscu zbędna. Postanowieniem z dnia 25 września 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza zauważając, że zgodnie z powołanym przepisem art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi, według zaś art. 97 ust. 3 pkt. 1 cyt. ustawy podział taki dokonywany z urzędu jest dopuszczalny, jeżeli ma służyć realizacji celów publicznych, jednakże zasadniczym warunkiem jest w tego rodzaju przypadku przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obszaru, na jakim jest położona nieruchomość, na cele publiczne. Ustalając, że proponowane granice podziału na przedmiotowej działce pokrywają się z obszarem przeznaczonym pod projektowaną ulicę, oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem KsDw1, Kolegium uznało, iż w niniejszej sprawie warunek niezbędności podziału przewidziany przepisem art. 97 ust. 3 ustawy został spełniony. W skardze do Sądu J. i Z. małżonkowie O. wnieśli o uchylenie powyższego postanowienia podnosząc, że projektowana, nowa droga ma służyć jedynie jednej rodzinie, która budując się 10 lat temu w istniejącym stanie faktycznym godziła się na wjazd i wyjazd na teren swojej posesji przez ustanowioną służebność drogi koniecznej. Na skutek natomiast podziału nieruchomości skarżących, działka ich podzielona zostanie na trzy części w ten sposób, że środkowy pas - na którym znajdują się budynek gospodarczy z podpiwniczeniem, studnia głębinowa, hydrofornia, dwa szamba a ponadto istniejące już od wielu lat nasadzenia - zostanie zajęty pod drogę. W związku z powyższym skarżący powołując się dodatkowo na okoliczność, że w analogicznej sprawie jak ta a dotyczącej ich sąsiadów, którzy także nie wyrażali zgody na podział nieruchomości, Kolegium orzekło w sposób zgoła odmienny, wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez orzekanie w sprawach ze skarg m. in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, przy czym – po myśli przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy – Sąd nie jest związany ani zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze, ani powołaną w niej podstawą prawną. Powyższe oznacza, że Sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie miały miejsce tego rodzaju uchybienia. Zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu art. 93 ust. 1, 2, 3 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, opiniując wstępny projekt podziału nieruchomości organ ma obowiązek wypowiedzieć się odnośnie zgodności podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy czym zgodność ta musi dotyczyć przeznaczenia terenu jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. W uzasadnieniach postanowień wydanych przez organy obu instancji nie zostało jednak sprecyzowane na czym owa zgodność podziału z planem miała polegać odnośnie możliwości zagospodarowania dwóch z nowowydzielonych działek W przedmiotowej sprawie podział nieruchomości miał doprowadzić do wydzielenia z niej trzech działek, przy czym środkowa część miała być przeznaczona na budowę drogi i w stosunku do możliwości zagospodarowania tej działki organy zajęły stanowisko. Natomiast brakowało go odnośnie dwóch pozostałych, skrajnych części nieruchomości, które miałyby w przyszłości stać się samodzielnymi, nie graniczącymi ze sobą działkami. Należy zwrócić uwagę, iż w przypadku zrealizowania podziału skarżący utracą środkowy pas gruntu ze swojej nieruchomości, który obecnie – ze względu na jego sposób zagospodarowania – stanowi integralną część całej nieruchomości i spełnia w stosunku do niej określone funkcje. Niezależnie od powyższego Sąd wziął także pod uwagę znaną mu z urzędu okoliczność, iż w wyniku uwzględnienia przez Sąd Najwyższy rewizji nadzwyczajnej, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. w sprawie o sygnaturze IV SA 2912/02 ze skargi A. i E. małżonków M. na wymienioną na wstępie uchwałę Rady Miejskiej w No. nr [...] z dnia [...] czerwca 1998 r. wydaną w przedmiocie odrzucenia wniesionego przez małżonków M. zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, została stwierdzona nieważność tej uchwały. Wprawdzie uchwała ta nie dotyczyła w swym rozstrzygnięciu zarzutu wniesionego przez skarżących małżonków O., ale uchwała ta skutkowała uprawomocnieniem się planu zagospodarowania przestrzennego, który to z kolei plan był punktem odniesienia dla wydanych w niniejszej sprawie postanowień. Podkreślenia wymaga, iż wyrokiem Sądu stwierdzono nieważność w/w uchwały a zatem skutek tego rozstrzygnięcia działa z mocą wsteczną. Należy to rozumieć w ten sposób, że uchwała odrzucająca zarzut małżonków M. nigdy nie była uchwałą ważną a zatem nie wywołała zamierzonego skutku. W związku z tym nie można mówić, iż w dacie wydawania zaskarżonych postanowień istniał prawomocny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z tych powodów orzeczenie opiniujące pozytywnie wstępny projekt podziału przedmiotowej nieruchomości pod względem jego zgodności z miejscowym planem nie może być uznany za prawidłowy w sytuacji, gdy plan taki nie miał jeszcze mocy wiążącej, co biorąc pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 i 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- orzekł jak w sentencji.