I SA 282/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-19

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Anna Lech, Ewa Dzbeńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przekazaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości, która nie stanowiła własności państwowej w dacie jej wydania, została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 104 i 107 k.p.a. oraz czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania, ponieważ organ pierwszej instancji nie rozpoznał sprawy w granicach wniosku o stwierdzenie nieważności, ograniczając się jedynie do części nieruchomości, podczas gdy w uzasadnieniu wskazał na nieważność całej decyzji. Organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich przesłanek nieważności wskazanych w odwołaniu, w tym do przesłanki z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym, oba organy naruszyły przepisy postępowania, co skutkuje koniecznością uchylenia ich decyzji.
Stan faktyczny
Gmina P. złożyła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z 1990 r. w sprawie przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości. Skarżąca Gmina podniosła, że decyzja z 1990 r. była niewykonalna w całości od daty jej wydania z powodu braku tytułu prawnego Skarbu Państwa do całej nieruchomości. Gmina domagała się uchylenia decyzji stwierdzających nieważność.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: NSA Anna Lech NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2004r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001r. nr [...] 2/ zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. znak [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001r. znak [...] stwierdzającą na podstawie art. 156 §1 pkt. 2 i pkt.5 kpa nieważność decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 1990r.w sprawie przekazania w użytkowanie wieczyste na 99 lat na rzecz R. L. nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako działki [...][...] i [...] w części dotyczącej działek nr [...] i fragmentu działki [...] oznaczonej obecnie jako działka [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji Skarb Państwa nie legitymował się prawem własności do działki [...] i części działki [...] obecnie oznaczonej jako działka [...].i nie może uzyskać tego prawa aktualnie Zgodnie zaś z treścią art. 232 k.c "grunty stanowiące własność państwową, a położone w granicach miast i osiedli oraz grunty państwowe położone poza tymi granicami, lecz włączone do planu zagospodarowania przestrzennego miasta lub osiedla i przekazane do realizacji jego gospodarki, mogą być oddawane w użytkowanie wieczyste osobom fizycznym". Wobec treści tego przepisu ustanowienie użytkowania wieczystego co do nieruchomości nie będącej własnością państwową nie jest możliwe. Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zarząd Miejski w P. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. W skardze wskazuje, że przedmiotowa decyzja z dnia [...] maja 1990r. była niewykonalna w całości w dniu jej wydania ze względu na brak tytułu prawnego Skarbu Państwa do całej nieruchomości objętej decyzją o oddaniu w użytkowanie wieczyste z dnia [...] maja 1990r. i niewykonalność ta ma charakter trwały, gdyż Gmina P. tytułu prawnego do całej nieruchomości nigdy nie uzyska. Realizacja decyzji Wojewody [...] wiązałaby się z oddaniem w użytkowanie wieczyste gruntu znajdującego się pod częścią budynku mieszkalnego. W tej sytuacji oddanie w użytkowanie wieczyste wiązałoby się z jednoczesnym przeniesieniem własności budynków posadowionych na nieruchomości określonej jako działki nr. [...] i [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty wskazane w swojej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1271 z póz zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania co nie pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Rolą Sądu w niniejszej sprawie było dokonanie kontroli pod względem zgodności z prawem decyzji organów administracji publicznej zapadłych w szczególnym trybie, to znaczy w postępowaniu nadzorczym, mającym na celu weryfikację decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. z dnia [...] maja 1990r.w sprawie przekazania w użytkowanie wieczyste na rzecz R. L. obecnie Z. nieruchomości położonej w P. oznaczonej jako działki [...][...] i [...]. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalił się pogląd o samodzielnym charakterze postępowania nadzorczego, którego wszczęcie rozpoczyna nowe postępowanie w stosunku do postępowania przeprowadzonego w trybie zwykłym. Rozstrzygające w tym postępowaniu organy obowiązane są przestrzegać ogólnych reguł procedury administracyjnej, a w szczególności pełnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla wydania znajdującej się w ich kompetencji decyzji. W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] na wniosek Burmistrza Miasta P. wszczął postępowanie o stwierdzenie nieważności całej decyzji z dnia [...] maja 1990r. w sprawie przekazania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w Pułtusku oznaczonej jako działki [...][...] i [...]. Decyzja administracyjna zgodnie z art. 104 kpa powinna rozstrzygać sprawę w granicach żądania określonego przez strony. Warunku tego nie spełnia decyzja organu pierwszej instancji, która ogranicza się do stwierdzenia nieważności badanej decyzji, w części dotyczącej tylko działki [...] i części działki [...], oznaczonej obecnie w operacie ewidencji gruntów jako działka o nr [...] na podstawie przepisu art. 156 §1 pkt 2 i pkt 5 kpa. Oznacza to że, Wojewoda nie rozpoznał sprawy w granicach wniosku Burmistrza, choć objął postępowaniem nadzorczym całą kontrolowaną decyzję. Przy czym sentencja decyzji nie koresponduje z treścią jej uzasadnienia, w którym na ostatniej stronie organ uznał całą decyzję za dotkniętą wadami nieważności określonymi w art. 156 §1 pkt 2 i pkt 5 kpa. . Należy zatem stwierdzić, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego określone w art. 104 i 107 kpa. co umknęło uwadze organu odwoławczego, który swoją decyzją utrzymał w mocy decyzję wydaną z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów. Rzeczą organu odwoławczego było rozpoznanie odwołania zgodnie z zawartym w nim żądaniem. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z obrazą art. 61 §1 kpa nie odniósł się do faktu, że decyzja organu pierwszej instancji oparta została również o art. 156 § 1 pkt 5 kpa, choć właśnie na wystąpienie tej przesłanki wskazuje w odwołaniu skarżąca gmina, domagając się uchylania decyzji wojewody. Wobec powyższego stwierdzić należy że, organ drugiej instancji nie rozpoznał odwołania Gminy i nie zajął stanowiska co do wystąpienia przesłanki nieważności decyzji określonej w art. 156 §1 pkt 5 kpa. Powyższe błędy i uchybienia prowadzą do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wojewody [...]. Rozpoznając ponownie sprawę organy określą zakres postępowania nadzorczego i w zależności od zakresu w jakim zostanie poddana kontroli przedmiotowa decyzja, winny rozważyć swoją właściwość mając na uwadze fakt, że działki [...] i [...] zostały skomunalizowane. Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit c i art. 152 cytowanej ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło