I SA 2828/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] października 2002 r. nr [...], L.dz. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] września 2002 r., nr [...], L.dz. [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na rzecz skarżącego R. S. kwotę 310 (trzysta dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2828/02 Uzasadnienie Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego decyzją nr [...], z dnia [...] października 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku R. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r.- utrzymał w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że. zgodnie z art. 108 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. - o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu ( Dz. U. Nr 74, poz. 676) w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem dziesięciu lat pomoc finansowa na uzyskanie lokalu podlega zwrotowi. W wyniku prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia kwoty podległej zwrotowi, zakwestionowano prawidłowość decyzji nr [...] Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r., przyznającej R. S. jednorazową pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w wysokości 17 950,00 zł z przeznaczeniem na uzyskanie lokalu mieszkalnego, stanowiącego odrębną nieruchomość w miejscowości P.. Decyzja [...] wydana została wbrew zasadzie ustalonej w art. 81 ust.1 w związku z art. 75 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Urzędzie Ochrony Państwa ( dz. U. Nr 30, poz. 180), która stanowi, że pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Naruszenie w decyzji normy prawnej warunkującej otrzymanie świadczenia pieniężnego jest rażącym naruszeniem prawa. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie R. S. zarzucając organowi obrazę przepisu art. 81 ustawy o Urzędzie Ochrony Państwa w związku z art. 156 kpa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, naruszenie zasad postępowania administracyjnego wskazanego w art. 6, 7, 8, 9 , 10 , 13, 16 oraz 61 § 4 i 79 kpa, które zdaniem skarżącego mogło mieć wpływ na treść decyzji. Organ mimo ustawowego obowiązku nie zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. co pozbawiło stronę czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczas prezentowanego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Rozpoznając skargę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy w myśl art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), obowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozstrzygając sprawę w powyższym zakresie Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 powołanej ustawy - Prawo o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi) co oznacza, iż winien uwzględnić z urzędu inne uchybienia, jeżeli miały wpływ na treść rozstrzygnięcia i w tym zakresie orzec. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż, narusza ona przepisy prawa. Zarzuty skargi, iż Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego przyjął błędną interpretację przepisów dotyczących pomocy finansowej dla funkcjonariuszy na uzyskanie lokalu mieszkalnego są zasadne. Obowiązujący w czasie wydania decyzji nr [...] art. 81 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. - o Urzędzie Ochrony Państwa (Dz. U. Nr 30, poz. 180 ze zm.), określał, iż funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Natomiast art. 75 ust. 1 stwierdzał, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że pismem z dnia 6 marca 2002 r. Dyrektora Biura Kadr Urzędu Ochrony Państwa R. S. obowiązany był przebywać w miejscowości i miejscu stałego zamieszkania w P.. Brak jest natomiast jakiegokolwiek dokumentu stwierdzającego do jakiej jednostki miał przydział i jakie było miejsce pobytu skarżącego w dniu wydawania decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 r. przez Szefa Urzędu Ochrony Państwa. Wobec powyższego, należy stwierdzić, iż Szef Urzędu Ochrony Państwa przyznając pomoc finansową na uzyskanie lokalu nie naruszył prawa, albowiem w dacie wydawania decyzji R. S. był funkcjonariuszem i posiadał uprawnienia. Twierdzenie organu, iż lokal mieszkalny, o uzyskanie, którego R. S. ubiegał się nie pozostawał w miejscowości pełnienia służby ani w miejscowości pobliskiej nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, albowiem brak jest dokumentu, z którego wynikałoby, gdzie w tym czasie pełnił służbę. Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu zwykłym. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast przedmiotem postępowania w takiej sprawie jest ustalenie istnienia tych wad. Organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, obowiązany jest wyczerpująco wyjaśnić i ustalić stan faktyczny i prawny sprawy. W sprawie niniejszej brak jest zawiadomienia o wszczęciu przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego postępowania nadzorczego z urzędu, w wyniku którego została stwierdzona nieważność decyzji Szefa Urzędu Ochrony Państwa z dnia [...] grudnia 1999 r., co narusza prawo. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2002 r. organ nie podaje pełnych motywów stwierdzenia nieważności decyzji. Należy stwierdzić, iż organ nie wyjaśnił stanu faktycznego i prawnego sprawy. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.