I SA 2832/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi D. i H. małżonków P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] maja 2000 roku numer [...] Starosty Powiatu W.; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz D. i H. małżonków P. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I S.A. 2832/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2000 roku numer [...] Starosty Powiatu W. o odmowie zwrotu D. i H. P. nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], a składającą się z działek gruntu poprzednio oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe i [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że współwłaścicielami niezabudowanej nieruchomości położonej w K. i oznaczonej, między innymi, jako działki numer [...],[...],[...] byli, na podstawie aktu własności ziemi z [...] marca 1976 roku numer [...] wydanego przez Wydział Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Dzielnicowego W., D. i H. małżonkowie Pl. Z wypisów z rejestru gruntów z 1973 roku i z 1976 roku, wydanych przez Urząd Dzielnicowy W., wynika że działka gruntu oznaczona numerem [...] z obrębu [...] położona w W. posiada powierzchnię [...] metrów kwadratowych, a działka gruntu oznaczona numerem [...] z obrębu [...] położona w W. posiada powierzchnię [...] metry kwadratowe i działka gruntu oznaczona numerem [...] z obrębu [...] położona w W. posiada powierzchnię [...] metry kwadratowe. W dniu [...] kwietnia 1983 roku została wydana decyzja o lokalizacji inwestycji numer [...], pod budowę stacji postojowej [...] i strefy ochronnej. W dniu 13 kwietnia 1983 roku Generalna Dyrekcja Budowy [...] w W. wystąpiła do D. i H. P. z ofertami kupna części nieruchomości położonej w K., a oznaczonej, jako działki gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, działki gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych i działki gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. W dniu 1 sierpnia 1983 roku Generalna Dyrekcja Budowy M. w W., wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości położonej w K. i oznaczonej, jako działki o numerach [...],[...],[...] wskazując, iż powierzchni w/w działek gruntu wynosi odpowiednio [....] metrów kwadratowych, [...] metry kwadratowe i [...] metrów kwadratowych plus [...] metry kwadratowe. Zawiadomieniem z dnia 11 sierpnia 1983 roku powiadomiono D. i H. P. o wszczęciu postępowania w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] metry kwadratowe z ogólnej powierzchni [...] metrów kwadratowych, położonej w K., która zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji oraz o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] lipca 1975 roku i z [...] czerwca 1983 roku o numerach [...] i [...] jest przeznaczona pod budowę metra. W dniu 1 września 1983 roku odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem D. Pl. W trakcie rozprawy administracyjnej D. P. wystąpiła o objęcie wywłaszczeniem całej działki numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe i całej działki numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] października 1983 roku numer [...] naczelnik Dzielnicy W., działając na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10, poz.64 ze zmianami), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych z ogólnej powierzchni [...] metrów kwadratowych, całej działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz całej działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, położonych w W. i będących przedmiotem współwłasności D. i H. P. oraz ustalił odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość na rzecz jej współwłaścicieli. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej wskazał na decyzję o lokalizacji inwestycji z [...] kwietnia 1983 roku numer [...] pod budowę stacji postojowej metra i strefy ochronnej. Decyzją z [...] kwietnia 1981 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy W., działając na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni [...] metrów kwadratowych z ogólnej powierzchni [...] metrów kwadratowych położonej w W., a obejmującej działkę gruntu numer [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, działkę gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, działkę gruntu numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe oraz działkę gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, która to nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności D. i H. P. W uzasadnieniu decyzji organ administracji publicznej odwołał się do decyzji o lokalizacji inwestycji z [...] grudnia 1976 roku numer [...], pod budowę osiedla mieszkaniowego U. W dniu 28 maja 1976 roku D. i H. P. wystąpili z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, w tym nieruchomości objętych treścią decyzji z [...] października 1983 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W. W piśmie z dnia 19 października 1999 roku Urząd Gminy W. wskazał, że działka gruntu oznaczona dawniej numerem [...] z obrębu [...] stanowi obecnie część działek oznaczonych numerami [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i w części oznaczonej na załączniku graficznym numer 1 znajduje się stacja techniczno- postojowa K., a w części oznaczonej na załączniku graficznym numer 2 przewidziana jest budowa ulicy K. i w części oznaczonej na załączniku graficznym numer 3 wydane zostało pozwolenie na budowę dla SBM "[...]". Pismem z dnia 27 grudnia 1999 roku Urząd Gminy W. powiadomił, iż na działkach gruntu oznaczonych dawniej numerami [...] i [...] zrealizowano stacje postojową [...] i strefę ochronną oraz część ulicy K. Decyzją z dnia [...] maja 2000 roku numer [...] Starosta Powiatu W. odmówił D. i H.P. zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], a składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe , numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe i numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] października 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2000 roku numer [...] Starosty Powiatu W. Na decyzję z [...] października 2002 roku numer [...] Wojewody [...], skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. i H. P. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli, iż cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej nie został zrealizowany, a wobec tego nieruchomość winna zostać zwrócona właścicielom. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Nadto wskazać należy, iż stosownie do treści art.134 § 1 w/w ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji. Ponadto należy stwierdzić, że z zasadą prawdy obiektywnej w ścisłym związku pozostaje także zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ocena wiarygodności i mocy dowodowej według własnej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania o wartości dowodowej poszczególnych dowodów i ich wpływie na ustalenie stanu faktycznego. Wreszcie odwołując się do treści art.107 § 3 k.p.a. przypomnieć należy, iż w uzasadnieniu decyzji organ ma obowiązek wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązujący w dacie wydania decyzji organu I instancji przepis art.136 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami) określa uprawnienia poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości lub jego następcy prawnego do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do treści przepisu art.137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z kolei przepis art.137 w/w ustawy zawiera ustawową definicję pojęcia "zbędności" stanowiąc, że nieruchomość wywłaszczona może zostać uznana za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu wówczas, gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu bądź wówczas, gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. W tym miejscu należy podnieść, że w aktach sprawy znajdują się dwie decyzje administracyjne dotyczące wywłaszczenia na rzecz Skarb Państwa tej samej działki gruntu, z tym, że w oparciu o inne decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Decyzja z [...] kwietnia 1981 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W. obejmuje swym zakresem przedmiotowym, między innymi, działkę gruntu położoną w W. oznaczoną numerem [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, która to nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności D. i H. małżonków P. Według wskazanej wyżej decyzji wywłaszczenie nastąpiło w oparciu o decyzję z [...] grudnia 1976 roku numer [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji w postaci budowy osiedla mieszkaniowego U. Natomiast decyzja z [...] października 1983 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W., która określa zakres przedmiotowy w niniejszej sprawie, również obejmuje część działki gruntu położonej w W., oznaczonej numerem [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych z ogólnej powierzchni [...] metrów kwadratowych, która to nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności D. i H. małżonków P. Według tej decyzji wywłaszczenie nieruchomości zostało oparte na decyzji z [...] kwietnia 1983 roku numer [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji w postaci budowy stacji postojowej [...] i strefy ochronnej. Powstaje wobec tego zasadnicze pytanie, jaki był zakres przedmiotowy ostatniej z wymienionych decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, a zwłaszcza czy na cele budowy stacji [...] i strefy ochronnej wywłaszczono tą decyzją część działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Nadto należy podkreślić, że w aktach sprawy brak jest decyzji z [...] kwietnia 1983 roku numer [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji w postaci budowy stacji postojowej [...] i strefy ochronnej wraz z częścią opisowa i graficzną, a tym samym nie jest możliwe określenie zakresu inwestycji w stosunku do terenu objętego wywłaszczeniem. Z treści pisma z 27 grudnia 1999 roku Urzędu Gminy W. wynika, że na załączniku graficznym numer I i numer II, kolorem różowym zaznaczono teren przeznaczony pod budowę stacji postojowej [...] i strefy ochronnej oraz obszar stacji postojowej [...] "K.". Według znajdujących się w aktach sprawy załączników graficznych numer I i II stacja postojowo- techniczna [...] "K." urządzona została na obszarze dawnej działki oznaczonej numerem [...]. Przypomnieć jednak należy, że decyzją o wywłaszczeniu objęto działkę numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe z czego część na żądanie byłego właściciela. Konieczne więc jest dokładne ustalenie, czy w/w inwestycja zrealizowana została na całym obszarze wywłaszczonej działki numer [...], czy tylko na części jej obszaru objętego wywłaszczeniem. Podobnie wygląda sytuacja, gdy chodzi o działkę numer [...]. Wywłaszczeniem objęto działkę numer [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe. Z załącznika graficznego numer II nie wynika, czy inwestycja, na którą tę działkę wywłaszczono została zrealizowana na całym jej obszarze, czy tylko na części jej obszaru. Ponadto stosownie do treści pisma z 19 października 1999 roku Urzędu Gminy W., dawna działka numer [...] z obrębu [...] obecnie stanowi część działek o numerach [...], [...], [...],[...],[...],[...],[...]. Z akt sprawy, a zwłaszcza z graficznych załączników wynika, że np. działka numer [...] nie wchodzi w skład obszaru dawnej działki numer [...]. Powstaje więc także pytanie na jakim obszarze działki gruntu oznaczonej poprzednio numerem [...] i objętej decyzją o wywłaszczeniu zrealizowano inwestycję, na którą zgodnie z decyzją lokalizacyjną, wywłaszczono ten grunt. Powyższe okoliczności, jako istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i nie pozostające bez wpływu na jej wynik winny zostać jednoznacznie wyjaśnione przez organ administracji publicznej w toku postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.c, art.151 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 157, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.