I SA 2848/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz /spr./ asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi S. w Ł. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2003 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę I SA 2848/03 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] października 2003 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania syndyka masy upadłości Przedsiębiorstwa [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę Miasto Ł. własności nieruchomości położonej w Ł. ul. [...], a oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka zabudowana nr [...] i uregulowanej w księdze wieczystej nr KW [...]. W uzasadnieniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała następujący stan faktyczny i prawny: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., stwierdził nabycie z mocy prawa przez Gminę Miasto Ł. własności nieruchomości, położonej w Ł., przy ul. [...], wskazując, że władające w dniu 27 maja 1990 r. nieruchomością P. w Ł. nie legitymowało się na tę datę dokumentami określającymi prawo zarządu nieruchomościami. Wobec powyższego przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. należała, w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...), do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W wyniku odwołania syndyka masy upadłości P., wskazującego, iż sporna nieruchomość należała do P., organ drugiej instancji stwierdził, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, bowiem postępowanie komunalizacyjne toczy się przy udziale Skarbu Państwa i właściwej gminy i dotyczy jedynie przeniesienia własności mienia ze Skarbu Państwa na właściwą gminę wraz ze wszystkimi obciążeniami i prawami osób trzecich. Dalej organ drugiej instancji stwierdził, iż skarżącemu na dzień 27 maja 1990 r. nie przysługiwało do spornej nieruchomości prawo zarządu. P. w Ł. dysponowało jedynie decyzją w sprawie ustalenia opłat za zarząd. Według art. 38 ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej, albo na podstawie zawartej, za zezwoleniem tego organu, umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie I S.A. 436/97 stwierdził, iż przepisy § 4 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym, bowiem zostały wydane na ściśle określony użytek, tj. w celach uwłaszczeniowych. Skoro zatem przedsiębiorstwu państwowemu nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające (...) do terenowego organy administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Dlatego też organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję komunalizacyjną. Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego syndyk masy upadłości P. w upadłości, zarzucając naruszenie przepisów art. 7 i 77 kpa oraz przepisy prawa materialnego stanowiącego podstawę decyzji komunalizacyjnej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wskazał, że skarżący nie polemizuje ze stanowiskiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w zakresie nie przysługiwania mu uprawnień strony. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) niniejsza skarga stała się przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych dla komunalizacji mienia ogólnonarodowego z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny dotyczący tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie tej ustawy. Przedmiotem postępowania komunalizacyjnego są wyłącznie przekształcenia własnościowe pomiędzy państwem a właściwą gminą. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. P. dysponowało jedynie decyzją o ustaleniu wysokości opłat z tytułu zarządu, jednakże decyzja taka nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że zarząd taki został ustanowiony. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnymi istnienie zarządu nie może być dorozumiane, ale musi wynikać wprost z decyzji bądź umowy (art. 38 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarowaniu i wywłaszczeniu nieruchomości). Dopuszczone zaś w § 4 ust 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) dowody, na których podstawie możliwe jest stwierdzenie prawa do zarządu nieruchomością w celach uwłaszczeniowych nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym. Wymienione rozporządzenie zostało bowiem wydane na podstawie przepisu szczególnego, tj. art. 2 d ustawy z dnia 29 września 1990 r. (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) i na ściśle określony użytek, co wyłącza możliwość jego stosowania w sposób rozszerzający w sprawach opartych na innej podstawie prawnej (vide wyroki NSA z dnia 26 czerwca 1997 r. – I SA 1728/96 i z dnia 16 kwietnia 1999 r. – I SA 699/98). Nie jest więc możliwym przyjęcie, że mienie to nie należało w dacie 27 maja 1990 r. do terenowego organu administracji stopnia podstawowego. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, że stronom postępowania administracyjnego, które ma potwierdzić przejście z mocy ustawy własności mienia ze Skarbu Państwa na gminę, są tylko Skarb Państwa i właściwa miejscowo gmina. Użytkownik nieruchomości nawet prawnie nią władający nie jest stroną tego postępowania, bowiem wynik postępowania komunalizacyjnego nie dotyczy bezpośrednio jego praw (vide wyrok NSA z dnia 12 października 1998 r., I SA 352/98). A zatem skarżący w niniejszej sprawie nie jest stroną postępowania komunalizacyjnego, które nie dotyczy bezpośrednio jego praw. Skoro zaś zgodnie z art. 127 § 1 w związku z art. 28 kpa, odwołanie może wnieść strona czyli posiadający interes prawny, to skarżący jako nie mający przymiotu strony nie może skutecznie kwestionować decyzji komunalizacyjnej. Skarżący w niniejszej sprawie ma interes faktyczny, a nie prawny w zwalczaniu decyzji komunalizacyjnej, a zatem jego skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wprawdzie organ drugiej instancji, po stwierdzeniu, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną, winien był, stosownie do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, umorzyć postępowanie odwoławcze z art. 138 § 1 pkt 3 kpa, tym niemniej uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik rozstrzygnięcia.