I SA 2849/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-15

Skład orzekający: Daniela Kozłowska, Anna Łukaszewska - Macioch, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przeprowadzić postępowanie w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość, jeśli pierwotne odszkodowanie zostało już wypłacone (przez złożenie do depozytu sądowego) i sprawa została rozstrzygnięta prawomocną decyzją administracyjną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może prowadzić postępowania w sprawie waloryzacji odszkodowania, jeśli pierwotne odszkodowanie zostało już wypłacone poprzez złożenie do depozytu sądowego, a sprawa została rozstrzygnięta prawomocną decyzją administracyjną. Złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego stanowi zastępcze wykonanie zobowiązania, co skutkuje wygaśnięciem zobowiązania. Ponowne rozstrzyganie kwestii odszkodowania naruszałoby zasadę powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. domagał się waloryzacji odszkodowania za nieruchomość, za którą odszkodowanie zostało przyznane decyzją z 1981 r. i przekazane do depozytu sądowego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że odszkodowanie zostało już wypłacone i sprawa jest rozstrzygnięta. Organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, twierdząc, że złożenie odszkodowania do depozytu było nieuprawnione i że odszkodowanie nie zostało wypłacone.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2005 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [....] umarzającą postępowanie w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] dz. [...]. Z ustaleń organu wynika, że Prezydent [...] W. decyzją z dnia [....] marca 2003 r. nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie rewaloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. [...] W uzasadnieniu swojej decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że nieruchomość ta podlegała przepisom dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. Decyzja Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. o przyznaniu odszkodowania na rzecz J. Z., o nieustalonym miejscu zamieszkania, została ogłoszona na tablicy ogłoszeń, a po uprawomocnieniu się decyzji, w dniu [...] grudnia 1981 r. kwotę odszkodowania przekazano do depozytu sądowego. Dnia 31 lipca 2001 r. M. Z. wystąpił do Starostwa Powiatu [....] o waloryzację odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, lecz, jak stwierdzono w uzasadnieniu, odszkodowanie już wypłacone nie może być ponownie przyznane. Ponowne wydanie decyzji w sprawie już rozstrzygniętej spowodowałoby, że decyzja taka byłaby obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa (res iudicata). Z wnioskiem o uchylenie decyzji Prezydenta [....] W. z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] wystąpił M. Z., zarzucając organowi rażące naruszenie prawa. Twierdził, iż "uprawniony organ nie miał prawa złożyć kwoty przyznanego odszkodowania do depozytu sądowego, ponieważ nie zachodziły przesłanki zawarte w art. 133 ustawy o gospodarce nieruchomościami'". Organ drugiej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że zgodnie z art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, wysokość odszkodowania ustalona w decyzji o wywłaszczeniu podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Przekazanie ustalonej w decyzji kwoty odszkodowania do depozytu sądowego oznacza brak podstaw do kontynuowania postępowania waloryzacyjnego, z uwagi na art. 470 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny, zgodnie z którym, ważne złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego jest zastępczym wykonaniem zobowiązania. Organ uznał, że materialno - prawny skutek tego przepisu oznacza wygaśnięcie zobowiązania tak samo, jak przy spełnieniu świadczenia do rąk wierzyciela. A zatem, skoro odszkodowanie ustalone w decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. zostało w formie zastępczej wypłacone, brak jest podstaw do jego waloryzacji w trybie art. 132 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ ustalona w tym przepisie procedura odnosi się do waloryzacji odszkodowania na dzień zapłaty odszkodowania – a nie dotyczy odszkodowań już wypłaconych. Dlatego też, jak stwierdził organ drugiej instancji, zaskarżone rozstrzygnięcie Prezydenta [...] W., aczkolwiek z odmiennym uzasadnieniem, należało utrzymać w mocy. W skardze na decyzję Wojewody [...] z dnia [....] listopada 2003 r. nr [...] M. Z. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, że złożenie odszkodowania do depozytu sądowego było nieuprawnione, ponieważ osoba uprawniona nie odmówiła przyjęcia odszkodowania, a ustalenie jej adresu nie było trudne. Zdaniem skarżącego należy uznać, że odszkodowanie nie zostało wypłacone i powinna nastąpić jego waloryzacja. Skarżący twierdził również, że osoby uprawnione nigdy nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie były o tym powiadomione. Organom obu instancji skarżący zarzucił naruszenie art. 8 i 9 kpa. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, twierdząc, że podane w uzasadnieniu argumenty dotyczą kwestii, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Organ odwoławczy badał jedynie zasadność umorzenia postępowania, co przy jego bezprzedmiotowości powodowało brak podstaw do dokonywania oceny postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.). Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 152, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd obowiązany jest zbadać, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest bezzasadna. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję tylko wtedy, gdy narusza ona obowiązujące prawo. Zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] - utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [....] marca 2003 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] dz. [....] - jest zgodna z prawem. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie, toczące się z wniosku M. Z. w sprawie waloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] dz.[....], dotyczyło nieruchomości objętej dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zostało zakończone decyzjami umarzającymi postępowanie, z uwagi na to, że sprawa odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [....], ozn.[....], została rozstrzygnięta prawomocną decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] sierpnia 1981 r. nr [...] o ustaleniu i przyznaniu odszkodowania w całości J. Z. Przyznane odszkodowanie zostało złożone do depozytu sądowego, stosownie do art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Prawidłowo organ nadzoru uznał zatem, że podane w uzasadnieniu skargi argumenty dotyczą kwestii, która nie była przedmiotem niniejszego postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo badał jedynie zasadność umorzenia postępowania. Decyzja z 1981 r. w niniejszym postępowaniu nie podlega kontroli, ponieważ uprawomocniła się i nadal pozostaje w obrocie prawnym, a przyznane odszkodowanie w 1981 r. zostało złożone do depozytu sądowego. Tak więc wszelkie zarzuty skarżącego dotyczące wad decyzji z 1981 r., takie jak zaniechanie doręczenia decyzji byłemu właścicielowi (spadkobiercom właściciela) na adres znany organowi, skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej czy złożenie kwoty odszkodowania do depozytu sądowego, nie mogą być poddane ocenie w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Wojewody [....] z dnia [...] listopada 2003 r. oraz decyzja ją poprzedzająca, czyli decyzja Prezydenta [...] W. z dnia [...] marca 2003 r. o umorzeniu postępowania w sprawie rewaloryzacji odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] dz. [...] są zgodne z prawem. Bowiem dopóki decyzja z roku 1981 ustalająca i przyznająca odszkodowanie za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] W. (...) pozostaje w obrocie prawnym, organ nie może ponownie rozstrzygać kwestii odszkodowania bez naruszenia zasady powagi rzeczy osądzonej, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło