I SA 2897/03

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Lech (spr.) Sędziowie WSA - Jolanta Zdanowicz Asesor WSA - Jerzy Siegień Protokolant - Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. i T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w O. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...] października 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz E. i T. J. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zarząd Miasta O. decyzją z dnia [...] października 1999 r., działając na podstawie art. 145, art. 147 i art. 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.) ustalił E. i T. małżonkom J. jako współwłaścicielom działki o powierzchni [...] m2 wysokość udziału w kosztach budowy [...] na osiedlu [...] w O. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ stwierdził, że w związku z wybudowaniem, [...] na osiedlu [...] wzrosła wartość przedmiotowej nieruchomości w związku z umożliwieniem [...]. Jako dowód organ powołał się na operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego oraz protokół odbioru końcowego [...] sporządzony pomiędzy inwestorem – Urzędem Miejskim w O. a wykonawcą [...]. Wysokość opłaty adiacenckiej ustalono stosownie do powołanych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po upływie ponad trzech lat od dnia doręczenia decyzji Zarządu Miasta O. z dnia [...] października 1999 r. E. i T. J. złożyli pismo skierowane do Prezydenta Miasta O. nazwane "odwołanie", w którym podnieśli, że nie zostało wykonane [...], musieli zrobić to na własny koszt, który wyniósł [...] zł. Prezydent Miasta w O. potraktował powyższe pismo jako wniosek o uchylenie decyzji Zarządu Miasta O. z dnia [...] października 1999 r. złożony w trybie art. 155 kpa i decyzją z dnia [...] października 2003 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] października 1999 r. ustalającej opłatę adiacencką. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, przywołując w uzasadnieniu tezy orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących wykładni art. 155 kpa. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] listopada 2003 r. złożyli E. i T. małżonkowie J., wnosząc o uchylenie tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2003 r. Skarżący wskazali, że brak wykonania [...] oznacza brak podstaw do naliczenia opłaty adiacenckiej, co jest równoznaczne z rażącym naruszeniem art. 145 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podnieśli, że zostali zmuszeni, aby dwukrotnie łożyć na wybudowanie [...]. Dokonanie [...] wiązało się z bardzo dużymi kosztami, które musieli pokryć. Sąsiedzi w wyniku złożonych skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego, otrzymali wyroki korzystne dla nich i nie płacili tej opłaty, lub zwrócono im ją. Naczelny Sąd Administracyjny w paru wyrokach wyjaśnił, że jeżeli Miasto nie wykonało [...], to nie miało prawa naliczyć opłat adiacenckich oraz że stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości do [...], a tym samym powstanie możliwości ustalenia przez zarząd gminy opłaty adiacenckiej na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, oznacza wykonanie [...] wraz z [...] do poszczególnych nieruchomości znajdujących się w zasięgu tego urządzenia. Urządzenie [...] to nie tylko [...] ale także [...], prowadzące do poszczególnych nieruchomości - wyrok NSA w sprawie OPK 4/00, ONSA z 2000 r. nr 4, poz. 143. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 29.12.2003 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie jest uzasadniona. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. naruszyło przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Stosownie do artykułu 61 § 3 kpa żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego określa przedmiot tego postępowania. Organ administracji publicznej wszczynając na wniosek postępowanie administracyjne nie może według własnego uznania przesądzać o przedmiocie postępowania administracyjnego. W razie stwierdzenia wątpliwości co do zakresu żądania, jego sprecyzowanie należy bowiem do strony, a nie do sfery uznania organu administracji. Skoro w piśmie z dnia [...] września 2003 r. złożonym do Prezydenta Miasta w O. E. i T. małżonkowie J. nie wskazali podstawy prawnej wszczęcia postępowania w sprawie oceny zgodności z prawem decyzji z dnia [...] października 1999 r., to organ ten powinien wystąpić do wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania. Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji niejednoznacznego formułowania przez nią wniosków, wynika z ciążącego na organie administracji publicznej obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, mając na uwadze wyrażoną w art. 9 kpa zasadę należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron prowadzonego postępowania. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji powinny wykazać szczególną uwagę przy kwalifikacji pisma skarżącego z dnia 29 września 2003 r., w przypadku gdy zarówno w tym piśmie jak i w odwołaniu od decyzji z dnia [...] października 1999 r. skarżący wskazywał na naruszenie prawa i to naruszenie rażące. Przyjęty przez organy administracyjne tryb rozpatrywania sprawy określony w art. 155 kpa uniemożliwia rozpatrzenie zarzutu rażącego naruszenia prawa. Sąd stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie został należycie wyjaśniona, a zaskarżone decyzje wydano z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, 107 § 3 kpa. Z tych względów, Sąd na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.