I SA 2899/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Lech Sędziowie WSA - Jolanta Zdanowicz Asesor WSA - Jerzy Siegień (spr.) Protokolant - Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2002 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz H. U. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2899/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania H. U. i W. W. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2002 r. orzekającej o odmowie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2003 r. organ drugiej instancji stwierdził, że dokonana przez Prezydenta W. ocena stanu faktycznego i prawnego nie budzi zastrzeżeń. Z nadesłanych wraz z odwołaniem akt sprawy wynika, że będąca przedmiotem wniosku o zwrot część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] została nabyta na rzecz Skarbu Państwa aktem notarialnym z [...] stycznia 1975 r., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94, z późn. zm.). Nabycie nieruchomości nastąpiło w związku z przeznaczeniem jej zgodnie z decyzją lokalizacyjną Prezydium Rady Narodowej W. z [...] maja 1971 r. pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną. Orzekając o odmowie zwrotu wyżej wymienionej nieruchomości organy obu instancji stwierdziły, że nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn.zm.). Zgodnie z art. 136 ust. 3 tej ustawy poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. W myśl natomiast art. 137 ust. 1 powołanej ustawy, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: - pomimo upływu siedmiu lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo - utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Mając na uwadze cel wskazany w akcie notarialnym z dnia [...] stycznia 1975 r. organ drugiej instancji przyjął, że osiedle mieszkaniowe to zarówno budynki mieszkalne jak i wszystkie urządzenia i tereny niezbędne do jego funkcjonowania a więc punkty usługowe, budynki użyteczności publicznej, szkoły, zieleń osiedlowa, drogi, parkingi, ciągi piesze, kotłownie oraz inna infrastruktura techniczna (wodociąg, kanał deszczowy, linia telekomunikacyjna, kabel elektryczny, instalacja gazowa, instalacja sanitarna). Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że cel wywłaszczenia, tj. zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, został zrealizowany. W piśmie z 19 września 2001 r. i z dnia 16 maja 2002 r. Urząd Gminy W. poinformował, że na przedmiotowym terenie znajduje się budynek [...]. Budynek ten zrealizowano zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] kwietnia 1975 r. Ponadto na omawianym terenie znajdują się [...]. Powyższy stan faktyczny potwierdza również pismo Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z [...] kwietnia 2001 r. Celem nabycia przedmiotowej nieruchomości wskazanym w akcie notarialnym z [...] stycznia 1975 r. nie było zrealizowanie na konkretnej działce oznaczonego fragmentu inwestycji - budynku, terenu zielonego, terenu rekreacyjnego, lecz realizacja inwestycji jako całości (zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna). Wyżej wymieniony przepis art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie uzależnia zbędności nieruchomości od zrealizowania lub niezrealizowania celu wywłaszczenia, wystarczające jest tu stwierdzenie faktu rozpoczęcia w określonym terminie prac związanych z realizacją tego celu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, zdaniem organu pierwszej instancji, że rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wskazanego w akcie notarialnym z [...] stycznia 1975 r. nastąpiło w terminie określonym w art. 137 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Także w ocenie organu odwoławczego, w stosunku do przedmiotowej działki nie zaistniały przesłanki określone w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odnoszą się one bowiem do sytuacji, w której decyzja lokalizacyjna w sposób prawem przewidziany została wyeliminowana z obrotu prawnego, a cel wskazany w akcie notarialnym (decyzji wywłaszczeniowej) w ogóle nie został zrealizowany lub też od jego realizacji odstąpiono. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. złożyła H. U., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych. Skarżąca podniosła, że organ drugiej instancji pominął w całości okoliczność, że w styczniu 1992 r. Wydział [...] Gminy W. stwierdził możliwość zwrotu byłym właścicielom części nieruchomości o powierzchni ok.[...] m2 i sporządzona została nawet mapka tej części nieruchomości, która według Wydziału [...] okazała się zbędna dla celu wywłaszczenia. Na tej części nieruchomości nie zostały zrealizowane żadne cele, przewidziane w decyzji lokalizacyjnej Nr [...], a wręcz odwrotnie, niezgodnie z tą decyzją i bez pozwolenia na budowę postawione zostały [...] przez osoby fizyczne, którym Spółdzielnia Mieszkaniowa wydzierżawiła teren, przy czym celem było osiągnięcie korzyści finansowych a nie konieczność zagospodarowania terenu na potrzeby osiedla mieszkaniowego. Zaskarżona decyzja o odmowie zwrotu została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., bowiem nie podjęto wszelkich niezbędnych działań do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrano (pomimo upływu ponad 12 lat od daty złożenia wniosku) w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 29 grudnia 2003 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest obowiązany uwzględnić skargę na decyzję i uchylić ją w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Jak wynika z pisma Urzędu Gminy W. z dnia 5 kwietnia 2002 r. nieruchomość położona w W. przy ul. [...], wchodząca w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], której zwrotu domaga się skarżąca, stanowiła własność Gminy W. we władaniu Spółdzielni Mieszkaniowej [...]. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, z późn. zm.), mienie gmin [...] działających na podstawie przepisów dotychczasowych stało się z mocy tej ustawy, z dniem [...] października 2002 r. mieniem W. Prezydent Miasta W. orzekając w decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. o odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...], orzekał więc sprawując funkcję starosty w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej własność W. O zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji (art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z późn. zm). W dniu 19 maja 2003 r. w sprawie sygn. akt OPS 1/03 Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę, w której stwierdził, że w sprawie o zwrot nieruchomości, która jest własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, a jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu, na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a., co w konsekwencji wyłącza możliwość upoważnienia przez niego do załatwienia danej sprawy jego zastępców i pozostałych pracowników urzędu miasta. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana przez organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24 k.p.a. Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. b, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.