I SA 2917/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) WSA Daniela Kozłowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu oddala skargę. I SA 2917/03 U Z A S A D N I E N I E Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania Z.K. od decyzji nr [...] z dnia [...] października 2003 r. wydanej przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 18.12.2000 r. – 07.06.2001 r., postanowił uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie w pierwszej instancji jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji przedstawił następujący stan sprawy: Z.K. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dniem [...] lipca 2003 r. został zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Zainteresowany wraz z rodziną zamieszkuje w spółdzielczym lokalu mieszkalnym przy ul. [...] nr [...] w C. Ze zgromadzonych dokumentów w sprawie wynika, że w trakcie pełnienia służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji Z.K. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. został delegowany z dniem [...] grudnia 2000 r. do czasowego pełnienia służby w Komendzie Miejskiej Policji w B. Raportem z dnia 14 dnia 2000 r. zainteresowany zwrócił się do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, informując, że czas dojazdu z miejsca zamieszkania (C.) do miejsca pełnienia służby (B.) przekracza 2 godziny w obie strony. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił Z.K. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wykazał, że czas dojazdu autobusami PKS z C. do B. nie przekracza 2 godz. w obie strony, a zatem C. jest "miejscowością pobliską" w rozumieniu § 2 zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. (M.P. Nr 76, poz. 707). Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W wyniku wniesionej przez zainteresowanego skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 1330/01 uchylił decyzję organu II instancji oraz decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w dacie wydania przedmiotowych decyzji przepisy zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. (M.P. Nr 76, poz. 707) nie stanowiły źródła powszechnie obowiązującego prawa, a więc nie mogły stanowić podstawy prawnej wydanych decyzji. Poza tym w ocenie Sądu określenie pojęcia miejscowości pobliskiej wymaga precyzyjnego ustalenia, który z przystanków autobusowych PKS jest bliższy miejscu zamieszkania skarżącego. Uwzględniając powyższe [...] Komendant Wojewódzki Policji w K decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. ponownie odmówił przyznania zainteresowanemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Komendant Główny Policji przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] września 2003 r. (po zwolnieniu ze służby w Policji) Z.K. złożył oświadczenie mieszkaniowe o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 1.12.2000 r. do dnia 7.06.2001 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił zainteresowanemu przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego za okres od dnia 18.12.2000 r. do dnia 7.06.2001 r. (delegowania do KMP w B). Od powyższej decyzji Z.K. odwołał się do Komendanta Głównego Policji wnosząc o przyznanie przedmiotowego świadczenia pieniężnego od następnego dnia roboczego po dniu 1 grudnia 2000 r. oraz wypłacenie należnych odsetek za zwłokę. Komendant Główny Policji stwierdził, że na podstawie art. 29 ust. 1 powołanej na wstępie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. (Dz. U. Nr 53, poz. 214), funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do mieszkań tych stosuje się przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. W świetle art. 97 ust. 5 powołanej na wstępie ustawy "przydział, opróżnienie mieszkań oraz załatwienie sprawy, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 następuje w formie decyzji administracyjnej". Na mocy art. 92 ust.1 ustawy o Policji "policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Przedmiotową kwestię regulują przepisy rozporządzenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) wydane na podstawie delegacji ustawowej art. 92 ust. 2 ustawy o Policji. Zgodnie z przepisem § 9 ust. 2 pkt 1 wymienionego rozporządzenia "Decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają: 1) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych – organy, o których mowa w ust. 1, właściwe ze względu na miejsc zamieszkania emeryta i rencisty, ...". Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt, że Z.K. na podstawie rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. został z dniem [...] lipca 2000 r. zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Zainteresowany zamieszkuje w C., przy ul. [...] nr [...], a zatem stosownie do postanowień § 9 ust. 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia MSWiA [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utracił z dniem [...] lipca 2003 r. kompetencje do wydawania wobec Z.K. decyzji w sprawach przedmiotowego świadczenia pieniężnego. W świetle powołanych uregulowań prawnych organem właściwym do rozstrzygnięcia uprawnień zainteresowanego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego jest Komendant Powiatowy Policji w C. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 1996 r. sygn. akt I SA 695/95: "1. Utrata przez organ administracji kompetencji do orzekania o istocie sprawy powoduje, że dalsze postępowanie przed tym organem staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, to zaś obliguje organ do umorzenia postępowania. 2. Organ, który utracił kompetencje na rzecz drugiego organu, w toku postępowania ma obowiązek nie tylko wskazać w uzasadnieniu decyzji umarzającej postępowanie przyczynę umorzenia i organ właściwy w sprawie, ale także przekazać sprawę właściwemu organowi, stosując odpowiednio art. 65 kpa." W tej sytuacji Komendant Główny Policji uznał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. wydając decyzję nr [...] z dnia [...] października 2003 r. o odmowie przyznania Z.K. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego naruszył przepisy o właściwości, a zatem zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w sprawie. Na decyzję Komendanta Głównego Policji złożył skargę Z.K. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ niezasadnie przyjął, że skarżący złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu w dniu [...] września 2003 r., to jest w czasie, gdy był już emerytem. Natomiast początek starań skarżącego o wypłatę równoważnika datuje się na 2000 r. Nadto w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono faktu, że inni funkcjonariusze dojeżdżający z C. do B.j i odwrotnie pobierają taki równoważnik. Oznacza to, że miejscowości te nie były miejscowościami pobliskimi, gdyż czas dojazdu przekraczał 2 godziny. Skarżący podniósł też, że w wizji lokalnej ustalającej te fakty nie brał udziału, gdyż nie był o niej powiadomiony. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Postępowanie w niniejszej sprawie wszczęte zostało wnioskiem Z.K. z dnia 14 grudnia 2000 r. o wypłatę równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Decyzje wydane w niniejszej sprawie były kilkakrotnie uchylone. W toku prowadzonego postępowania Z.K. rozkazem personalnym nr [...] został z dniem [...] lipca 2003 r. zwolniony ze służby w Policji w związku z nabyciem uprawnień emerytalnych. Obowiązujące w czasie wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918) w § 9 stanowi: "1. Organami właściwymi do wydawania decyzji w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo żądania zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego są: 1) minister właściwy do spraw wewnętrznych dla Komendanta Głównego Policji i zastępców Komendanta Głównego Policji, 2) Komendant Główny Policji dla" a) policjantów pełniących służbę w Komendzie Głównej Policji, b) komendantów wojewódzkich Policji, c) Komendanta Wyższej Szkoły Policji oraz Komendanta Szkoły Policji w Pile, Komendanta Szkoły Policji w Słupsku, Komendanta Szkoły Policji w Katowicach i Komendanta Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, 3) komendanci wojewódzcy Policji dla komendantów powiatowych (miejskich) Policji oraz policjantów pełniących służbę w komendzie wojewódzkie Policji, 4) komendanci szkół, o których mowa w pkt 2 lit. c), dla podległych im policjantów, 5) komendanci powiatowi (miejscy) Policji dla policjantów pełniących służbę w komendzie powiatowej (miejskiej) Policji, komisariatach Policji i innych podległych im jednostkach organizacyjnych Policji. 2. Decyzje w sprawach przyznawania, odmowy przyznania, cofania albo zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydają" 1) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych – organy, o których mowa w ust. 1, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania emeryta i rencisty, 2) w stosunku do emerytów i rencistów policyjnych, których ostatnim miejscem pełnienia służby było Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Komenda Główna Policji, zamieszkałych w Warszawie – Komendant Główny Policji." Organ administracji publicznej ma obowiązek kontroli swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej w każdym stadium postępowania. Oznacza to, że z chwilą przejścia skarżącego na emeryturę zmienił się organ uprawniony do prowadzenia postępowania. W takim przypadku organ obowiązany jest umorzyć postępowanie przed organem niewłaściwym i sprawę przekazać w myśl art. 65 § 1 kpa do organu właściwego do jej rozpoznania. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 200 r. sygn. akt I SA 242/99 Lex nr 77615). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a zatem nie można zarzucić organowi naruszenia prawa. Zwrócić jednak należy uwagę, że po zwrocie akt z sądu organ winien niezwłocznie przekazać sprawę wraz z aktami organowi właściwemu do jej rozpoznania co do istoty, gdyż w przeciwnym razie narazi się na zarzut bezczynności. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.