I SA 2938/02
WyrokWSA w Warszawie2004-07-01
Skład orzekający: Anna Lech, Joanna Banasiewicz, Irena Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, uwzględniając wycenę rzeczoznawcy majątkowego i liczbę lat niewykorzystanego okresu użytkowania wieczystego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wycena nieruchomości dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego była zgodna z obowiązującymi przepisami, a sposób obliczenia opłaty za przekształcenie, uwzględniający liczbę lat niewykorzystanego okresu użytkowania wieczystego, również był prawidłowy. Sąd podkreślił, że jego rolą jest badanie zgodności decyzji z prawem, a nie zmiana przyznanego prawa czy obniżanie opłat.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. w części dotyczącej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i ustalenia opłaty. Skarżąca kwestionowała sposób wyceny nieruchomości i ustalenia opłaty, podnosząc zarzuty dotyczące okresu użytkowania wieczystego i jego wcześniejszego darowania. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę po zastosowaniu bonifikaty, a Kolegium utrzymało tę opłatę, uchylając jedynie decyzję w części dotyczącej kosztów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Irena Kamińska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2002 r. , nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego działki położonej w W. przy ulicy [...] w prawo własności oddala skargę
I SA 2938/02
Uzasadnienie
Burmistrz Gminy W. decyzją [...] z dnia [...] marca 2002 roku wydaną na podstawie art. 2 ust. 2 w zw. z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z dn. 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. z 2001 r. Nr 120 poz.1299 ) po rozpatrzeniu wniosku A. Z. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w W. przy ul. [...] orzekł o:
1. przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego A. Z., córce E. i A., w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 662 m. kw., ujawnionej w księdze wieczystej KW. [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. – [...] Wydział Ksiąg Wieczystych,
2. ustaleniu opłaty za przekształcenie w wysokości 4 571,00 zł, uwzględniając bonifikatę w wysokości 90 %,
3. ustaleniu kosztów postępowania w wysokości 400,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Burmistrz Gminy Wa. przedstawił następujący stan sprawy:
w dniu 21.04.1998 r. A. Z. złożyła wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w W. przy ul. [...].
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. z 2001 r. Nr 120 poz.1299 ) w zw. z art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ( Dz. U. Nr 72 poz. 749 ) przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności następuje na rzecz użytkowników wieczystych będących osobami fizycznymi, jeżeli prawo użytkowania wieczystego nabyły przed dniem 31 października 1998 r. i złożą wniosek o przekształcenie tego prawa we własność do dnia 31 października 2002 roku. A. Z. spełniła ustawowy wymóg ubiegania się o przekształcenie na podstawie art. 1 ust 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r.
Z art. 4 w związku z art. 4a powołanej ustawy z dnia 4 września 1997 r. wynika, że przekształcenie następuje za odpłatnością. Dla ustalenia wysokości odpłatności za przekształcenie powołano na podstawie art. 84 § 1 k.p.a. biegłego rzeczoznawcę majątkowego J. L., który określił wartość przedmiotowej nieruchomości jako przedmiotu prawa własności na kwotę 87 384,00 zł. i wartość prawa użytkowania wieczystego na kwotę 41 674,00 zł.
Wysokość opłaty za przekształcenie wynosi zatem 45 710,00 zł, i została ustalona zgodnie z art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543 ) w związku z art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r.
Jednakże Rada Gminy, uchwałą z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...]2, wydaną na podstawie art. 4a ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 4 września 1997 r. udzieliła zgody na stosowanie bonifikaty w wysokości 90% od ustalonej opłaty za przekształcenie w stosunku do nieruchomości przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele mieszkaniowe.
Ponadto zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w jej interesie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organu prowadzącego postępowanie.
Dlatego też po zastosowaniu w przedmiotowej sprawie bonifikaty 90% do ustalonej wysokości opłaty za przekształcenie, opłata za przekształcenie wynosi 4 571,00 zł. Koszt sporządzenia operatu szacunkowego wynosi 400,00 zł. Powyższa należność w łącznej wysokości wynosi 4 971,00 zł. i płatna jest jednorazowo zgodnie z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożonym przez A. Z. w dniu 21.04.1998 r.
Od decyzji Burmistrza Gminy W. wniosła odwołanie A. Z. obecnie M..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. M. utrzymało decyzję Burmistrza Gminy W. w pkt 1 i 2, a uchyliło decyzję w punkcie 3 i umorzyło w tej części postępowanie.
Kolegium podało, że analizując ustalenia organu I instancji oraz treść ustawy z dnia 4 września 1997 r. a w szczególności treść art. 4a (do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 4 stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust 1, art. 69 oraz art. 70 ust 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - Dz. U. Nr 46, poz. 543 z 2000 r. doszło do przekonania, że opłata roczna została ustalona prawidłowo.
Podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące zawyżenia wyceny nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ szacowanie wartości nieruchomości zostało dokonane zgodnie z obowiązującymi w dniu dokonania wyceny przepisami przez uprawnionego rzeczoznawcę, a organ I instancji był uprawniony do dokonania czynności aktualizacyjnych zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego – art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Zaproponowana opłata została określona na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez biegłego rzeczoznawcę zgodnie z przepisami prawa. Sposób dokonania wyceny został przez stronę zakwestionowany, lecz nie przedstawiła ona własnej wyceny mogącej stanowić podstawę do porównania i negocjacji.
W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie znalazło podstaw do zmiany opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Natomiast uznano, że trafny jest zarzut dotyczący nieuzasadnionego obciążenia strony kosztami postępowania w wysokości 400,00 zł.
Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony, zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie.
Kolegium nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że koszty wyceny organ poniósł w interesie strony lub na jej żądanie. To w interesie gminy było ustalenie aktualnej wartości nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożyła skargę A. M. i wniosła o wydanie wyroku w sprawie obniżenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. W uzasadnieniu skargi podniosła, że faktyczny okres użytkowania wieczystego gruntu o pow. 662 m. kw. i okres wnoszonych opłat za to użytkowanie trwał od 1968 r. , a nie jak przyjęto w decyzji organu I instancji, że użytkowanie trwało dla gruntu o pow. 39 m. kw. od 1973 r., a dla gruntu o pow. 623 m kw. od 1994 r. Nadto organ nie wziął pod uwagę, że grunt o pow. 623 m. kw. został w 1981 r. darowany Skarbowi Państwa przez poprzednika prawnego skarżącej, to jest Spółdzielcze [...] "S.", które było użytkownikiem wieczystym gruntu od dnia 1 lipca 1968 r. na podstawie decyzji administracyjnej. Narusza to przepisy art. 68 ust 1 pkt 4 i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i art. 6 ust 1 pkt 3a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga nie mogła być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 4 i 4a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. z 2001 Nr 120, poz. 1299) osoby, które nabyły własność nieruchomości na podstawie tej ustawy, zobowiązane są do uiszczania dotychczasowemu właścicielowi opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Do ustalenia tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zmianami). Przepisy te stanowią, że cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedanej jej użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości określoną według stanu na dzień sprzedaży.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 98, poz. 612). Operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego oparty został na wskazanych wyżej przepisach prawa.
W operacie tym znajduje się nadto stwierdzenie, że zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (rozdz. 3 § 24 i 23 pkt 2) do określenia wartości rynkowej nieruchomości gruntowej jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego należy przyjąć kwotę równą 25% wartości rynkowej wycenionej nieruchomości jako przedmiotu prawa własności, powiększoną o 0,25 % tej wartości za każdy rok niewykorzystanego okresu prawa użytkowania wieczystego.
Zgodnie z § 24 tego rozporządzenia przy określeniu wartości nieruchomości gruntowej jako przedmiotu prawa użytkowania wieczystego do celów, o których mowa w art. 33 ust. 3 i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się § 23 ust. 2 tegoż rozporządzenia, jak prawidłowo przyjęty w operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy.
Nie jest trafny zarzut skargi, że inaczej niż to ustalił biegły rzeczoznawca majątkowy, należy przyjąć ilość lat niewykorzystanego okresu prawa użytkowania wieczystego. W aktach sprawy znajduje się wypis aktu notarialnego Rep. A nr [...] z dnia [...] lipca 1994 r., na podstawie którego A. Z. nabyła prawo użytkowania wieczystego działek gruntu o łącznej powierzchni 662 m2 oraz własności domu jednorodzinnego wybudowanego na tych działkach przez Spółdzielcze [...] "S." w likwidacji z siedzibą w W..
Użytkowanie wieczyste części działek ustanowione zostało na okres do dnia 28 lutego 2093 r., a część na okres do dnia 8 listopada 2072 r. W dacie wydawania operatu szacunkowego (październik 2001 r.) ilość lat niewykorzystanego prawa użytkowania wieczystego została prawidłowo wyliczona i wynosiła dla części działek 92 lata, a dla części 71 lat.
Natomiast skarżąca podnosi w skardze kwestie związane z początkiem ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni oraz kwestię rozliczeń ze Spółdzielnią, z którymi zgodziła się podpisując akt notarialny przeniesienia
prawa użytkowania wieczystego i co nie może być przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie.
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a sąd administracyjny powołany jest wyłącznie do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd nie może natomiast przyznanego decyzją prawa zmienić, obniżać opłat, gdyż działa kasacyjnie.
Z tych wszystkich względów sąd na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło