I SA 2947/02

WyrokWSA w Warszawie2004-07-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.), Sędzia NSA Jan Paweł Tarno

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. odmawiającego ustanowienia własności czasowej gruntu, który został przeznaczony pod budynki użyteczności publicznej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1949 r., jest zgodna z prawem?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organu, że nieruchomość objęta była planem z 1949 r., który przeznaczał ją pod budynki użyteczności publicznej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z 1945 r., korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie dawało się pogodzić z takim przeznaczeniem, co uzasadniało odmowę ustanowienia własności czasowej. Skierowanie orzeczenia do opiekunki nieletniej spadkobierczyni nie stanowiło rażącego naruszenia prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r., które odmówiło przyznania prawa własności czasowej i stwierdziło przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Skarżąca, E. L., następczyni prawna właścicieli, domagała się stwierdzenia nieważności orzeczenia lub odszkodowania/zwrotu nieruchomości. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując na przeznaczenie nieruchomości pod budynki użyteczności publicznej zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego z 1949 r. Skarżąca podnosiła m.in. sprzeczność decyzji organów i skierowanie orzeczenia do osób zmarłych.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) NSA Jan Paweł Tarno Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2004r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę I SA 2947/02 U z a s a d n i e n i e Nieruchomość przy ul. [...] w W., oznaczona hip. [...], o pow. 4320 m2, stanowiła własność M. T., W. T. i Z. L.. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 1952 r., [...], Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy odmówiło przyznania dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej i jednocześnie stwierdziło, że Mszys - e nudynki na tej nieruchomości przeszły na własność Skarbu Państwa. W -zass" eniu orzeczenia organ podał, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nieruchomość ta jest przeznaczona pod społeczne budownictwo mieszkaniowe i korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie da się ::::::: z ::-zaznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania. Orzeczenie to zostało skierowane do H. T., która jak wynika z protokółu komornika Sądu Grodzkiego z dnia [...] lipca 1947 r., Km [...], była opiekunką nieletniej E. L., co zostało ustalone na podstawie zaświadczenia Sądu Grodzkiego w Warszawie. Na podstawie decyzji Wojewody Warszawskiego z dnia [...] marca 1993 r. nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] z obrębu ewidencyjnego [...], nr działki ewidencyjnej [...], o pow. 8528 m2. została skomunalizowana. Decyzja ta nie wskazuje, w jakich księgach wieczystych skomunalizowana nieruchomość była ujawniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., [...], na wniosek E. L.., następczyni prawnej dotychczasowych właścicieli nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] przy ul. [...] w Warszawie, stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 1952 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa w zakresie skomunalizowanej działki nr [...], obr. [...]. W dniu 7 czerwca 2001 r. E. L. wystąpiła do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 1952 r. w części dotyczącej odmowy ustanowienia własności czasowej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., [...], odmówił stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Skarbu Państwa, tj. części działek nr [...] i [...] z obrębu [...], części działki nr [...] z obrębu [...] i części działki nr [...] z obrębu [...]. Prezes w uzasadnieniu decyzji podał, że odmowa przyznania własności czasowej nastąpiła z powodu przeznaczenia nieruchomości pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. Z informacji Archiwum m.st. Warszawy wynika, że w dniu orzekania o odmowie ustanowienia własności czasowej nieruchomość znajdowała się w granicach terenu objętego planem z 8 stycznia 1949 r., który został uchwalony na podstawie art. 3 lit. a ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 52, poz. 268) i przeznaczał tę nieruchomość pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej. Takie przeznaczenie nieruchomości dawało podstawę do odmowy przyznania prawa do gruntu i wobec tego orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1952 r. nie narusza art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Obecnie część nieruchomości stanowiąca własność Skarbu Państwa stanowi drogi z urządzeniami pomocniczymi. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. L.. spadkobierczyni poprzednich właścicieli, podniosła m.in., że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji z [...] kwietnia 1952 r. w części skomunalizowanej działki nr [...]. Prezydium m.st. Warszawy nie przeprowadziło żadnego postępowania wyjaśniającego, nie wyjaśniło także zakresu obowiązywania planu z 1931 r. Skarżąca wnosi o wypłatę odszkodowania lub zwrot nieruchomości w naturze. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2002 r., [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że działka nr [...], której cześć stanowi obecnie własność Skarbu Państwa zajęta jest pod ulicę [...] i [...]. Miejscowy plan zagospodarowania z 19 stycznia 1949 r. obejmujący przedmiotową nieruchomość przewidywał wykorzystanie jej pod użyteczność publiczną, co stanowiło przesłankę negatywną do przyznania własności czasowej. Mimo, iż decyzja z 1952 r. zawiera inne motywy rozstrzygnięcia, co jest oczywistym uchybieniem, jednak z uwagi na to, że plan z 1949 r. potwierdza to rozstrzygnięcie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącej do przedmiotowej nieruchomości nie miał zastosowania plan z 1931 r. Fakt, że orzeczenie z 1952 r. wymienia osoby zmarłe nie oznacza rażącego naruszenia prawa, gdyż orzeczenie to zostało skierowane do H. T., opiekuna nieletniej E. L., spadkobierczyni M. T. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. L. podnosi, że przejęta nieruchomość stanowi obecnie własność gminy i Skarbu Państwa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydają sprzeczne decyzje co do tej samej nieruchomości. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jako nieuzasadniona nie mogła być uwzględniona. Sąd podziela stanowisko przedstawione w decyzjach Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, według którego nieruchomość przy ul. [...] w Warszawie, oznaczona jako działka nr [...], objęta była planem z 8 stycznia 1949 r. Zgodnie z tym planem nieruchomość przeznaczona była pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej. Z zebranego przez organ materiału dowodowego, w tym zwłaszcza uzyskanego z Archiwum m.st. Warszawy wynika, iż nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej, na cele kulturalno-oświatowe z pozostawieniem niezabudowanej części terenu jako ogrody, boiska, dziedzińce itp. Na tej podstawie organ prawidłowo ustalił, że w dniu wydawania orzeczenia z dnia [...] kwietnia 1952 r. o odmowie ustanowienia własności czasowej nie narusza prawa. Zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) gmina była zobowiązana uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela, jeżeli korzystanie z gruntu dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Skoro jak wynika z zebranych materiałów grunt był przeznaczony na cele użyteczności publicznej, czyli pod urządzenia mające charakter ogólnodostępny, to takie jego przeznaczenie nie dawało się pogodzić z korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 1999 r., sygn. IV SA 2090/97, niepubl.). Nie jest także uzasadniony, podnoszony w postępowaniu administracyjnym zarzut, że orzeczenie z dnia [...] kwietnia 1952 r. skierowane zostało do osób zmarłych. Jak wynika z akt sprawy orzeczenie to skierowane zostało do H. T. -opiekunki nieletniej El. L., co wynika z protokółu Komornika Sądu Grodzkiego z dnia [...] lipca 1947 r., Km [...], sporządzonego na podstawie przedstawionego przez H. T. zaświadczenia Sądu Grodzkiego w Warszawie (sygn. [...]). Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że co do tej samej nieruchomości wydane zostały sprzeczne decyzje Sąd stwierdza, że z załączonej do akt kserokopii decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie nie wynika na jakiej podstawie organ ten przyjął obowiązywanie dla przedmiotowej nieruchomości planu z 1931 r. SKO w Warszawie nie przedstawiło w swojej decyzji, w odróżnieniu od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, żadnych ustaleń w zakresie obowiązującego planu. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło