I SA 2977/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch WSA Daniela Kozłowska Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Polskich Kolei Państwowych S.A. Oddział Geodezji w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego oddala skargę W dniu 02 grudnia 2002r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga spółki akcyjnej P. SA w W. -Oddział Geodezji, działającej przez Wydział Geodezji w K., reprezentowany przez radcę prawnego K. M. - na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002r. Nr [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2002r., znak [...] o stwierdzeniu nabycia przez P. z dniem 05 grudnia 1990r. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w C., przy ul. [...], oznaczonych, jako działki nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni 1, 4307 ha, zapisanych w KW nr [...]. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 27 czerwca 2002r. spółka P. Spółka Akcyjna, działając przez Oddział Geodezji- Wydział Geodezji w K., wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntów będących własnością Skarbu Państwa, położonych w C., obejmujących działki nr [...], nr [...], nr [...] o łącznej powierzchni 1, 4307 ha oraz prawa własności budynku i urządzeń znajdujących się na tych działkach. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z Księgą wieczystą KW [...] prowadzoną przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w C., grunty te są własnością Skarbu Państwa, a według wypisu z rejestru gruntów władającym jest Dyrekcja Okręgowa [...] w K.. Taki sam był stan prawny nieruchomości w dniu 05 grudnia 1990r. Obecnie wymienione działki stanowią część jednotorowej linii kolejowej z urządzeniami zabezpieczenia ruchu kolejowego, kabli teletechnicznych, energetycznych, sieci trakcyjnych wraz z pozostałą infrastrukturą towarzyszącą. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu złożonego wniosku, decyzją z dnia [...] września 2002r., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 08 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" ( Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) oraz § 2 pkt. 1 ppkt.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 03 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29), stwierdził nabycie z mocy prawa - z dniem 05 grudnia 1990r. - przez Przedsiębiorstwo Państwowe Polskie Koleje Państwowe w W. -prawa użytkowania wieczystego zabudowanego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa, będącego w dniu 05 grudnia 1990r. w posiadaniu PKP, położonego w C. przy ul. [...], obręb [...] oznaczonego jako działki nr [...], nr [...], nr [...] oraz prawa własności budynku i urządzeń znajdujących się na tych działkach. W uzasadnieniu podniesiono, że zgodnie z § 2 pkt. 1 ppkt.1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 03 stycznia 2001 r. -dokumenty złożone przez wnioskodawcę, czyli odpis Księgi wieczystej Nr [...] oraz wypis z rejestru ewidencji gruntów, są Sygn. akt I SA 2977/02 wystarczające do stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego wskazanych gruntów oraz własności budynku i urządzeń, znajdujących się na tych gruntach na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 08 września 2000r. Odwołanie od tej decyzji do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożył Zarząd Miasta C., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podano, że część nieruchomości stanowiącej przedmiot "uwłaszczenia", oznaczona, jako działki nr [...] i nr [...], położona jest w pasie drogowym ulicy [...], która została zaliczona do dróg gminnych uchwałą Rady Miasta C. z dnia [...] czerwca 1999r. Droga ta istniała również w dniu 05 grudnia 1990r., dlatego też zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) niedopuszczalne jest ustanowienie na tej części nieruchomości prawa użytkowania wieczystego. Ponadto art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 08 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" wyraźnie stanowi, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich, a w niniejszej sprawie naruszone zostały prawa Gminy Cz.. Z tych względów Zarząd Miasta C. złożone odwołanie za uzasadnione. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2002r. [...] - na podstawie art. 138 §2 KPA - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie organ I instancji nieprawidłowo stwierdził, iż nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 08 września 2000r. nastąpiło z dniem 05 grudnia 1990r, gdyż PKP na tej podstawie mogło nabyć to prawo jedynie w dniu 27 października 2000r. Ponadto pomimo posiadania stosownych informacji, Wojewoda [...] podejmując decyzję nie wziął pod uwagę, że narusza ona prawo własności Gminy C., a także przepisy ustawy o drogach publicznych. Pełnomocnik Polskich Kolei Państwowych S.A. w W. pismem z dnia 27 listopada 2002r. wniósł od tego orzeczenia skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu stwierdzono, że zaskarżona decyzja opiera się na okolicznościach, które nie były i nie musiały być przedmiotem postępowania administracyjnego, a podniesiony zarzut naruszenia praw osób trzecich nie znajduje uzasadnienia, gdyż sprawa regulacji prawnej dróg została rozstrzygnięta przez art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) Wskazano ponadto, że uchylenie decyzji Wojewody [...] w całości jest błędne w sytuacji, gdy droga zajmuje tylko część nieruchomości, a art. 73 ust. 3 w/w ustawy nie wymaga podziału tej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji, Sygn. akt I SA 2977/02 stwierdzając, że podniesione zarzuty nie zawierają nowych okoliczności, a stanowią jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, skarga choć złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 § 2 KPA organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy może bowiem -zgodnie z treścią art. 136 KPA - przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. W niniejszej sprawie organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w znacznej części i wziąć pod uwagę okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczące praw osób trzecich do gruntów mających być przedmiotem "uwłaszczenia" i prawnych możliwości przekazania ich w użytkowanie wieczyste PKP. Należy wyjaśnić także, jaki był status ulicy [...] w dniu 05 grudnia 1990r. Ponadto ustawa z dnia 08 września 2000r., na podstawie której PKP domaga się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości, zawiera szczególne uregulowanie w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące "uwłaszczenia"- inny jest termin od którego stwierdza się nabycie prawa użytkowania wieczystego, inne też są przesłanki, w oparciu o które dokonuje się takiego stwierdzenia. Wniosek o wydanie takiej decyzji powinien zawierać dowody wskazujące na wyłączne posiadanie przez wnioskodawcę danej nieruchomości. To, jakie przepisy znajdą w sprawie zastosowanie, zależy przede wszystkim od wniosku złożonego przez stronę zainteresowaną w uzyskaniu decyzji potwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego. Sygn. akt I SA 2977/02 Nie jest jednak możliwe orzekanie na podstawie przepisów obu ustaw jednocześnie, mieszając przesłanki i terminy, jak uczynił to organ I instancji w niniejszej sprawie. Z powyższego wynika, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i należy je przeprowadzić od początku w znacznej części. Dlatego decyzja organu II instancji jest słuszna. Należy jednocześnie stwierdzić, że zarzuty skargi są nietrafne. Organ, badając czy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdowały się w dniu 05 grudnia 1990r. się w posiadaniu PKP ma obowiązek ustalić także, czy uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich - bez względu na to, jakiej części nieruchomości to ewentualne naruszenie dotyczy. Fakt, że część nieruchomości stanowi ulicę należącą do gminy, nie oznacza, że organ administracyjny nie powinien zajmować się tym problemem w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że jest do tego zobowiązany przepisami prawa. Tym bardziej, że z postanowień ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ) jednoznacznie wynika, że nie można ustanowić prawa użytkowania wieczystego na gruntach stanowiących pas drogowy. Na marginesie można dodać, że powołany przez pełnomocnika skarżącej art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. ) dotyczy nieruchomości, których sytuacja prawna nie jest uregulowana, natomiast w niniejszej sprawie problem ten nie występuje, gdyż przedmiotowy grunt - jak wynika z Odpisu księgi wieczystej -należy do Skarbu Państwa. W tym stanie sprawy - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - skargę należało oddalić.