I SA 2978/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Daniela Kozłowska Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi P. S.A. [...] w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie użytkowania wieczystego oddala skargę W dniu [...] grudnia 2002r. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga spółki akcyjnej P. S.A. w W.- Oddział Geodezji, działającej przez Wydział Geodezji w K., reprezentowany przez radcę prawnego K. M. - na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002r. Nr [...], uchylającą decyzję Wojewody S. z dnia [...] sierpnia 2002r., znak [...] o stwierdzeniu nabycia przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonych w C., przy ul. [...], oznaczonych jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], zapisanych w księdze wieczystej nr [...], oraz własności budynków na nich posadowionych. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. P. Spółka Akcyjna, Zakład [...] w C., wystąpiła do Wojewody S. z wnioskiem o stwierdzenie nabycia - z dniem [...] grudnia 1990r., na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 08 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." ( Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.) - prawa użytkowania wieczystego działek położonych w C., obręb G.przy ul. [...], oznaczonych numerami [...][...],[...] i [...],[...] i [...] oraz prawa własności budynków i budowli znajdujących się na działce nr [...]. W uzasadnieniu podano, że przedmiotowe działki znajdowały się w posiadaniu Przedsiębiorstwa [...] P. w dniu [...] grudnia 1990r. i na dowód powyższego stwierdzenia powołano się na wypis z rejestru ewidencji gruntów wydany przez Urząd Miasta w C. Po przeprowadzeniu w dniach [...] lutego 2002r. i [...] maja 2002r. rozprawy administracyjnej i analizie złożonych w sprawie dokumentów, Wojewoda S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. stwierdził, że Przedsiębiorstwo [...] P. [...] w W. nabyło z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990r., na podstawie art. 35 ustawy z dnia 08 września 2000r. oraz § 2 pkt. 1 ppkt.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 03 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "P." gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. Nr 4, poz. 29), działki oznaczone numerami [...],[...],[...] i [...], prawo własności budynków i urządzeń znajdujących się na działce [...] oraz ustalił opłatę roczną za użytkowanie wieczyste nabytych działek. W uzasadnieniu stwierdzono, że przedmiotowe grunty znajdowały się w posiadaniu P. w dniu [...] grudnia 1990r., co udowodnione zostało przez złożenie odpisu z księgi wieczystej. Nabycie prawa własności budynków i urządzeń nastąpiło zgodnie z ustawą z dnia 08 września 2000r. nieodpłatnie, natomiast opłata roczna za użytkowanie wieczyste gruntów znajdujących się pod budynkami i urządzeniami oraz gruntu niezbędnego do obsługi budynków ustalona została w I SA 2978/02 oparciu o operat szacunkowy przedmiotowego gruntu, zgodnie z treścią art. 72 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2000 r. Dz. U. nr 46, poz. 543 ze zm.). Natomiast o pozostałej części wniosku organ orzekł kolejną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. oznaczoną numerem [...], odmawiając stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego wody płynące, będące własnością Skarbu Państwa, oznaczonego jako działki nr [...] i [...]. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz.1229 ze zm.) - prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych mogą wykonywać jedynie jednostki wymienione enumeratywnie w tym przepisie. Tym samym nie mogą one być przedmiotem nabycia przez P. Odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast od decyzji stwierdzającej nabycie przez P. prawa użytkowania wieczystego działek o numerach [...],[...],[...] i [...] złożył Zarząd Miasta C., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu podano, że część gruntów stanowiących przedmiot "uwłaszczenia" położona jest w pasie drogowym ulicy [...],[...] i [...], a ulice [...] i [...] należą do kategorii dróg gminnych. Natomiast art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 08 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "P." wyraźnie stanowi, że nabycie prawa użytkowania wieczystego nie może naruszać praw osób trzecich, a w niniejszej sprawie naruszone zostały prawa Gminy C. Stwierdzono również, że zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) niedopuszczalne jest ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na drogach publicznych. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2002r. - na podstawie art. 138 § 2 KPA - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie organ I instancji nieprawidłowo stwierdził, iż nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 35 ustawy z dnia 08 września 2000r. nastąpiło z dniem [...] grudnia 1990r., gdyż P. na tej podstawie mogło nabyć to prawo jedynie w dniu [...] października 2000r. Ponadto pomimo posiadania stosownych informacji, Wojewoda S. podejmując decyzję nie wziął pod uwagę, że narusza ona prawo własności Gminy C., a także przepisy ustawy o drogach publicznych. Pełnomocnik P. S.A. w W. pismem z dnia [...] listopada 2002r. wniósł od tego orzeczenia skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu wskazano, że zaskarżona decyzja opiera się na okolicznościach, które nie były i nie musiały być przedmiotem postępowania administracyjnego, a podniesiony zarzut naruszenia praw osób trzecich nie znajduje uzasadnienia. Stwierdzono też, że uchylenie decyzji Wojewody S. w całości jest błędne w sytuacji, gdy droga gminna zajmuje tylko część nieruchomości oraz nieprawidłowo określono początek biegu użytkowania wieczystego. I SA 2978/02 W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji, stwierdzając, że podniesione zarzuty nie zawierają nowych okoliczności, a stanowią jedynie polemikę z ustaleniami faktycznymi i prawnymi zawartymi w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: W związku ze zmianą struktury sądownictwa administracyjnego, skarga choć złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Zgodnie bowiem z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 01.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138 § 2 KPA organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Organ odwoławczy może bowiem - zgodnie z treścią art. 136 KPA - przeprowadzić jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe. W niniejszej sprawie organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe w znacznej części i wziąć pod uwagę okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczące praw osób trzecich do gruntów mających być przedmiotem "uwłaszczenia" i prawnych możliwości przekazania ich w użytkowanie wieczyste P. Należy wyjaśnić także, jaki był status dróg [...] i [...] w dniu [...] grudnia 1990r. Ponadto ustawa z dnia 08 września 2000r., na podstawie której P. domaga się stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości, zawiera szczególne uregulowanie w stosunku do ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami dotyczące "uwłaszczenia"- inny jest termin od którego stwierdza się nabycie prawa użytkowania wieczystego, inne też są przesłanki, w oparciu o które dokonuje się takiego stwierdzenia. Wniosek o wydanie takiej decyzji powinien zawierać dowody wskazujące na wyłączne posiadanie przez wnioskodawcę danej nieruchomości. I SA 2978/02 To, jakie przepisy znajdą w sprawie zastosowanie, zależy przede wszystkim od wniosku złożonego przez stronę zainteresowaną w uzyskaniu decyzji potwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego. Nie jest jednak możliwe orzekanie na podstawie przepisów obu ustaw jednocześnie, mieszając przesłanki i terminy, jak uczynił to organ I instancji w niniejszej sprawie. Z powyższego wynika, że postępowanie dowodowe nie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i należy przeprowadzić je od początku. Dlatego decyzja organu II instancji jest słuszna. Należy jednocześnie stwierdzić, że zarzuty skargi są nietrafne. Organ, badając czy grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdowały się w dniu [...] grudnia 1990r. się w posiadaniu P. ma obowiązek ustalić także, czy uwłaszczenie nie narusza praw osób trzecich - bez względu na to, jakiej części nieruchomości to ewentualne naruszenie dotyczy. Fakt, że część nieruchomości stanowi ulice należące do gminy, nie oznacza, że organ administracyjny nie powinien zajmować się tym problemem w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że jest do tego zobowiązany przepisami prawa. Tym bardziej, że z postanowień ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm. ) jednoznacznie wynika, że nie można ustanowić prawa użytkowania wieczystego na gruntach stanowiących pas drogowy. Na marginesie można dodać, że powołany przez pełnomocnika skarżącej art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm. ) dotyczy nieruchomości, których sytuacja prawna nie jest uregulowana, natomiast w niniejszej sprawie problem ten nie występuje, gdyż przedmiotowy grunt - jak wynika z Odpisu księgi wieczystej -należy do Skarbu Państwa. W tym stanie sprawy - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) -skargę należało oddalić.