I SA 2982/02
WyrokWSA w Warszawie2004-07-02
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Marek Stojanowski, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu, wydane na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zaskarżalne zażaleniem do Ministra Obrony Narodowej?Ratio decidendi
Sąd uznał zaskarżone postanowienie Ministra Obrony Narodowej za dotknięte wadą nieważności, ponieważ zostało wydane bez podstawy prawnej. Stwierdzono, że na postanowienie Wojewody wzywające do opróżnienia lokalu, wydane na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przysługuje zażalenie, ani na podstawie przepisów tej ustawy, ani Kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznanie zażalenia przez organ wyższego stopnia stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Z. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody wzywające skarżącego do opróżnienia lokalu mieszkalnego i przekwaterowania się do lokalu zastępczego. Skarżący zarzucił organowi wysłanie zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia syna bez sprawy sądowej. Minister Obrony Narodowej wniósł o odrzucenie skargi z powodu wniesienia po terminie lub o jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata - S. L. - ustanowionego z urzędu kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści) zł., tytułem nie opłaconej pomocy prawnej; 4. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego - R. Z. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie NSA Marek Stojanowski AWSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2004 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Skarbu Państwa i nakazuje wypłacić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata - S. L. - ustanowionego z urzędu kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści) zł., tytułem nie opłaconej pomocy prawnej; 4. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącego - R. Z. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2002 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku za art. 144 kpa oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia R. Z. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że R. Z. na spotkaniu z Dyrektorem Oddziału Terenowego WAM w N., podjął zobowiązanie o uregulowaniu zadłużenia głównego, z którego do chwili obecnej nie wywiązał się. Z uwagi na fakt nie uiszczania czynszu i opłat z tytułu zajmowanej kwatery oraz dobrowolnego przekwaterowania do wskazanej kwatery zastępczej Dyrektor OT WAM w N. skierował do Wojewody [...] tytuł wykonawczy o opróżnienie przez ww zajmowanego lokalu mieszkalnego.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...] na podstawie art. 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 123 kpa na wniosek Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Terenowy w N. postanowił wezwać R. Z. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokal mieszkalny położony w C. przy ul. [...] m [...] i przekwaterowania się do lokalu położonego w N. przy ul. [...], w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia, pod rygorem zastosowania bezpośredniego środka przymusu.
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że R. Z. został zobowiązany ostateczną decyzją nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w N. z dnia [...] października 2000 r. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokal obecnie zajmowany, ze wskazaniem kwatery zastępczej. W związku z niezastosowaniem się do dobrowolnego wykonania ww decyzji Wojskowa Agencja Mieszkaniowa złożyła wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym przeciwko R. Z. do Wojewody [...], który jest organem egzekucyjnym właściwym miejscowo.
Skargę na postanowienie Ministra Obrony Narodowej wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. Z.. Przedstawił w niej swoją sytuację życiową oraz zarzucił, iż bez sprawy sądowej i komorniczej organ wysłał zawiadomienie w sprawie zajęcia wynagrodzenia za pracę syna.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej odrzucenie, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, ewentualnie domagał się jej oddalenia podtrzymując swoje argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271) zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tych względów w kompetencji Sądu nie mieści się rozpoznanie wniosku skarżącego o zmianę decyzji o przekwaterowanie do kwatery zastępczej. Nie będąc związany granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia uznał, że jest ono dotknięte wadą nieważności, ponieważ zostało wydane bez podstawy prawnej.
Stosownie do treści art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowanie przez organ egzekucyjny stanowiska w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi.
Analizując materiał dowodowy sprawy, Sąd stanął na stanowisku, że na postanowienie wydane przez Wojewodę [...] w dniu [...] czerwca 2001 r. zażalenie nie przysługiwało. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane na podstawie art. 143 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, iż egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego (pkt 1) oraz postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu określonego w tytule wykonawczym z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu odebrania nieruchomości lub opróżnienia lokalu ( pkt.2 ).
Z treści żadnego przepisu cytowanej ustawy nie wynika, iż istnieje możliwość wniesienia zażalenia na wydane przez organ egzekucyjny przed rozpoczęciem czynności egzekucyjnych przez egzekutora, postanowienie wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu.
Podstawy do zaskarżenia postanowienia o takim charakterze nie można dopatrzyć się także w przepisach kpa. Przepis art. 141 § 1 kpa stanowi, iż na wydane w toku postępowania postanowienie służy stronie zażalenie tylko w przypadkach, gdy kodeks tak stanowi. Postanowienie, o którym mowa w art. 143 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji takim przypadkiem, świetle przepisów kpa, nie jest.
Wprawdzie w pouczeniu zawartym w postanowieniu Wojewody [...] zamieszczona została informacja m. in. o prawie "wniesienia zażalenia na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Wojewody w terminie siedmiu dniu od doręczenia niniejszego postanowienia", jednak okoliczność ta oraz fakt, iż skarżący zastosował się do pouczenia, nie zwalniały Ministra Obrony Narodowej z obowiązku oceny dopuszczalności wniesienia zażalenia. Rozpoznanie zażalenia i wydanie orzeczenia w sprawie, w której obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości wniesienia środka zaskarżenia, wypełnia przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W związku z powyższym, Sąd na podstawie art.145 § 1pkt 2 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło