I SA 30/03
WyrokWSA w Warszawie2004-08-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, A WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (sprawozdawca)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, nie zapewniając udziału wszystkim stronom postępowania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło prawo, nie zapewniając udziału wszystkim stronom w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Organ nie ustalił prawidłowo kręgu podmiotów posiadających przymiot strony, co skutkowało koniecznością uchylenia zarówno decyzji stwierdzającej nieważność, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Burmistrza Dzielnicy z 1992 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Po wniosku o stwierdzenie nieważności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. najpierw stwierdziło nieważność decyzji, a następnie, w wyniku ponownego rozpatrzenia, uchyliło ją w części i orzekło o stwierdzeniu nieważności w pozostałym zakresie. Skarżący zarzucili naruszenie prawa. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po reformie sądownictwa administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2001 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz A WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka /spr./ Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2004 r. sprawy ze skarg J., M. i M. B., D. R., E. M., W. i R. J., E. i K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA 30/03
Uzasadnienie
Burmistrz Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1992 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127) oraz art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. – o samorządzie terytorialnym ( Dz. U. Nr 16, poz. 95) zatwierdził projekt podziału nieruchomości KW [...] stanowiącej w ewidencji gruntów działkę nr [...] w obrębie nr [...] na projektowane działki nr [...], nr [...], [...], [...], [...] i nr [...] przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową z usługami oraz działki nr [...] i nr [...] przeznaczone pod dojazd i pozostające nadal własnością dotychczasowego właściciela ze służebnością przejścia i przejazdu do wszystkich powstałych w wyniku podziału działek. W uzasadnieniu podano, że podział ten dokonany został zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego terenu W. zatwierdzonym uchwałą [...] Rady W. z dnia [...] września 1992 r.- omawiana nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniowo-uslugową i dojazd. Wydział Architektury w swoim piśmie z dnia [...] grudnia 1992 r. pozytywnie zaopiniował projekt podziału ww. nieruchomości z zastrzeżeniem, że granice działki mogą ulec zmianie po zatwierdzeniu planu szczegółowego os. "R.".
H. i M. R. wystąpili do Wojewody [...] wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r.
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. na podstawie art. 19 kpa ustalił niewłaściwość Wojewody [...] do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzających projekty podziału nieruchomości i na podstawie art. 157§ 1 w związku z art. 17 ust. 1 kpa przekazał sprawę do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W.. W uzasadnieniu podał, że Wojewoda nie jest organem wyższego stopnia w sprawach z zakresu podziałów nieruchomości, bowiem żadne przepisy szczególne nie wskazują na jego właściwość do rozpatrywania spraw z tego zakresu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 156 § 1 kpa - stwierdziło nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku J., M. i M. B., D. R., E. M., W. i R. J. oraz E. i K. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło:1. o stwierdzeniu nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] w części dotyczącej działek nr [...] i nr [...] przeznaczonych pod dojazd oraz części, w której orzeczono, iż granice działki mogą ulec zmianie po zatwierdzeniu planu szczegółowego osiedla "R." jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. 2. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Dzielnicy W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. w pozostałym zakresie.
J., M. i M. B., D. R., E. M., W. i R. J., E. i K. Z. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], zarzucając naruszenie prawa.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stał się w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., Sąd stwierdził naruszenie prawa, wobec którego uznał skargę za zasadną.
Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu zwykłym. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast przedmiotem postępowania, w takiej sprawie jest ustalenie istnienia tych wad. W tym stanie rzeczy zadaniem administracji publicznej jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego, w celu ustalenia, czy decyzja objęta postępowaniem nadzorczym posiada jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne występujące w art. 156 § 2 kpa.
Organ administracji publicznej winien dokonać oceny, czy decyzja Burmistrza Dzielnicy W. z dnia [...] grudnia 1992 r., nr: [...] zatwierdzająca projekt podziału nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] – (działka nr [...]) jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Podkreślić należy, że konieczne jest by w postępowaniu nadzorczym brały udział wszystkie podmioty, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa.
Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika, że działki powstałe w wyniku zatwierdzenia projektu podziału ww. nieruchomości zostały zbyte przez H. R. aktami notarialnymi i obecnie stanowią odrębne nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wszczynając na wniosek H. i M. R. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1992 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], nie dokonało ustalenia kręgu osób, które powinny brać udział w toczącym się postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że nie wszyscy właściciele działek brali udział w postępowaniu. Uczestnik postępowania M. R. na rozprawie w dniu [...] sierpnia 2004 r. oświadczył, że działki oznaczone nr geodezyjnym [...] [...] i [...] zostały sprzedane w formie aktów notarialnych, działka nr [...] jest własnością K. M., a działki nr [...] i [...] są własnością firmy "K.". Natomiast z decyzji organu I instancji nie wynika, aby brali udział w postępowaniu wszyscy właściciele działek, a z decyzji II instancji wynika, że firma K. nie brała udziału w postępowaniu.
Stosownie do treści art. 10 § 1 zawartego w zasadach ogólnych kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ więc powinien stworzyć stronie warunki do skorzystania z przysługujących jej uprawnień, z których strona może, chociaż nie musi korzystać.
Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że nie wszystkie podmioty posiadające przymiot strony brały udział w postępowaniu nadzorczym dotyczącym powołanej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości, bowiem z akt sprawy nie wynika, aby decyzja była doręczona wszystkim właścicielom działek powstałych w wyniku wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...].
Należy więc stwierdzić, że organ nie ustalił kręgu podmiotów posiadających przymiot strony, które powinny brać udział w toczącym się postępowaniu i z tego powodu koniecznym stało się uchylenie obu kwestionowanych decyzji.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło