I SA 3013/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Lech (spr.) Sędzia WSA - Monika Nowicka Asesor WSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. K. i S. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r. Nr [...] w przedmiocie komunalizacji - oddala skargę - Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę J. własności nieruchomości położonej w J., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. 0,0400 ha, jako zajętej pod drogę publiczną. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przedstawił następujący stan sprawy: Wojewoda [...] działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Gminę J. własności określonej wyżej nieruchomości. Od tej decyzji złożyli odwołanie A. K. i S. K., kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie powołanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: - zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, - pozostawienia nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego, - brak przysługiwania prawa własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostkom samorządu terytorialnego. Z wnioskiem o stwierdzenie nabycia własności wskazanej nieruchomości jako zajętej pod drogę publiczną - gminną wystąpił w imieniu Zarządu Gminy J. Wiceprezydent Miasta J.. Stan faktyczny sprawy odpowiada przesłankom określonym w art. 73 powołanej ustawy, a zatem pozwala na stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez Gminę J. z dniem 1 stycznia 1999 r. W dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa działka, stanowiąca własność A. K. i S. K., pozostając we władaniu Gminy J., zajęta była pod część ul. [...], zaliczonej do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987 r., (Dz. Urz. Woj. Katowickiego Nr 5, poz. 112) w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich. Stosownie do art. 103 ust. 2 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. z dniem 1 stycznia 1999 r. ulica [...] jako dotychczasowa droga lokalna miejska stała się drogą gminną. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zasadność zaskarżonej decyzji o spełnieniu przesłanek z art. 73 powołanej ustawy do nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę J. W odniesieniu zaś do żądań strony odwołującej się Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że przepis art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r., będący podstawą wydania decyzji przez Wojewodę [...], ma na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne. Przepis ten ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo o własności było uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością zajętą pod drogę publiczną. Nabycie własności nieruchomości przez Gminę J. nastąpiło z mocy prawa, a zaskarżoną decyzją potwierdzono jedynie ten fakt. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Objęcie własności w trybie powołanej ustawy następuje za odszkodowaniem, a więc dotychczasowi właściciele mogą, na podstawie art. 73 ust. 2 pkt 4, złożyć stosowny wniosek o ustalenie i przyznanie odszkodowania za utraconą własność nieruchomości. Wniosek taki należy złożyć w terminie do 31 grudnia 2005 r. do Prezydenta Miasta J., jako wykonującego zadania strony. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożyli skargę A. K. i S. K., zarzucili niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz naruszenie interesu prawnego skarżących i wnieśli o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że nie zgadzają się z wytyczeniem drogi koniecznej przez ich działkę i wnieśli sprawę o zniesienie tej służebności do Sądu Rejonowego w J.. Nadto uważają, że przebieg ulicy [...] uległ zmianie, kierując ją na ich dom, z czym się nie zgadzają. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. jest art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 za zm.), który stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Dla właścicieli przejętych gruntów wypłacane jest na ich wniosek odszkodowanie. Powołany wyżej przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że nieruchomości nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczanej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.). W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną uważa się drogę spełniającą dwa wymienione w tym przepisie warunki. Po pierwsze musi być droga zaliczana na podstawie ustawy do określonej kategorii dróg, po drugie musi być przeznaczona do korzystania z niej przez każdego zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie i przepisach szczególnych. W niniejszej sprawie działka nr [...] o powierzchni 0.0400 ha będąca własnością skarżących zajęta jest pod ulicę [...] zaliczaną do kategorii dróg gminnych na podstawie uchwały nr XX/161/87 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 31 marca 1987 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Katowickiego Nr 5, poz. 112). Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa działka, zajęta pod drogę pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy J.. Jest to droga gruntowa naturalna, ma urzędową swoją metrykę, średnia jej szerokość wynosi 4,5 m, pełni funkcję dojazdową, składa się z trzech odcinków prostych na długości 160 m, nie ma krawężników ani chodnika. W każdym roku gmina zapewnia w budżecie środki na utrzymanie dróg, z tym że potrzeby są większe niż możliwości realizacji. Gmina ma zawartą umowę z Zakładem Energetycznym w B. na konserwację urządzeń oświetleniowych i dostawy energii do oświetlenia drogi. Skoro przesłanki z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione, to z mocy prawa nastąpiło przejecie działki nr [...] na rzecz gminy w J. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące sposobu ustanowienia drogi koniecznej pomiędzy drogą publiczną - ulicą [...] a działką należącą do sąsiadów skarżących nie mogą być przedmiotem rozpatrywania w niniejszej sprawie. Sprawy ustanowienia drogi koniecznej rozpatrywane są bowiem przez sąd powszechny. Również zarzut skargi dotyczący wytyczenia ulicy [...] nie może być rozpoznawany w niniejszej sprawie, gdyż jest to kwestia związana z planem zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.