I SA 3014/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi R M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę I SA 3014/02 U Z A S A D N I E N I E Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast – po rozpatrzeniu odwołania R. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w Z. przy ul.[...], oznaczonej po podziale zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] jako działka nr [...], karta mapy [...] – decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Wojewody [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne: Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r., nr [...] Starosta Powiatu [...], działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.) orzekł o zwrocie części nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...], oznaczonej po podziale dokonanym zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym, na rzecz wnioskodawców: W. S., E. L. K., J. J. P. i A. I. D. Od decyzji Starosty Powiatu [...] odwołanie złożyli Prezydent Miasta [...] oraz R. M. i E. P. Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Z kolei tą decyzję R. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w K. Wyrokiem z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt SA/Ka 1558/01 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając w uzasadnieniu, że skarżący jako najemca lokalu mieszkalnego położonego na nieruchomości będącej przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie jej zwrotu nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu, a zatem nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Następnie R. M. zwrócił się do Wojewody [...] o wznowienie postępowania w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w w/w sprawie z uwagi na fakt, że wnioskodawca R. M. jako najemca lokalu znajdującego się w budynku położonym na tej nieruchomości nie ma przymiotu strony w tym postępowaniu, na co wskazał NSA w wyroku z dnia 15 października 2001 r. Zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368) – ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Skoro zatem już w wiążącej ocenie NSA R. M. nie jest stroną w postępowaniu o zwrot przedmiotowej nieruchomości, to oznacza, że w świetle art. 147 kpa nie jest tym samym uprawniony do żądania wznowienia postępowania w tej sprawie. Z akt sprawy nie wynika również, aby nastąpiła zmiana stanu prawnego lub pojawiły się nowe okoliczności lub dowody wyłączające związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 1558/01. Jak już wspomniano na wstępie, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 2002 r., nr [...] w uzasadnieniu której organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...]. R. M. zaskarżył wskazaną wyżej decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc w szczególności, że organy administracji nie wzięły pod uwagę sytuacji, w jakiej się znajduje, nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, ani też nie odpowiedziały na podniesione przez niego argumenty, pytania i zarzuty. Podniósł również, że odmienne stanowisko w tej kwestii zostało wyrażone w uchwale NSA z 13 października 2003 r., OPS 6/03, ONSA 2004/1/10. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), cyt. dalej jako "p.p.s.a." ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. (Na mocy art. 99 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ma to zastosowanie również do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu NSA wydanym przed 1 stycznia 2004 r.). Oznacza to, że skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną prawną, jaką wyraził NSA w wyroku z dnia 15 października 2001 r., sygn. akt SA/Ka 1558/01 (tzn., że skarżący nie jest stroną w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości) i dopóki ten wyrok pozostaje w obrocie prawnym nie wolno mu zająć odmiennego stanowiska. Mówiąc innymi słowy oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z 25.2.1998 r., III RN 130/97, OSNAP 1999/1/2 glosa aprobująca: Adamiak B. OSP 1999/5/101). Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu przytoczonego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku w razie stwierdzenia braku zastosowania do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Co więcej, niezastosowanie się przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Katowicach byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie ma tu przy tym najmniejszego znaczenia fakt, że w cyt. uchwale z 13 października 2003 r., OPS 6/03 NSA stwierdził, iż najemca, który na podstawie umowy najmu zawartej ze Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, używa lokal znajdujący się na tej nieruchomości, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, albowiem uchwała ta – w przeciwieństwie do wyroku NSA OZ w K. – nie wiąże Sądu w niniejszej sprawie (zob. art. 100 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Podjęcie tej uchwały nie jest również równoznaczne ze zmianą stanu prawnego w sprawie, ponieważ Sąd nie jest władny do zmiany obowiązujących przepisów prawa. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ Sąd nie stwierdził, ażeby zaskarżona decyzja była dotknięta jakąkolwiek z wad wymienionych w art. 145 tejże ustawy. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji.