I SA 3036/02

WyrokWSA w Warszawie2004-07-21

Skład orzekający: Sędzia NSA Anna Lech (spr.), Sędzia WSA Monika Nowicka, Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, odmawiając ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, działała na podstawie prawa, czy też wydała decyzję bez podstawy prawnej?
Ratio decidendi
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie jest organem właściwym do ponownego rozpatrywania spraw zakończonych ostatecznymi decyzjami, gdyż nie jest organem nadzoru ani organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Wydanie decyzji odmawiającej ponownego rozpatrzenia sprawy bez podstawy prawnej stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkuje jej uchyleniem przez sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi C. P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z listopada 2002 r., którą odmówiono ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją z czerwca 2002 r. w przedmiocie komunalizacji nieruchomości. Skarżący domagał się sprostowania decyzji, wskazując, że nie jest zainteresowany całą działką, lecz jej mniejszą częścią. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa odmówiła ponownego rozpatrzenia sprawy, argumentując, że nie jest organem właściwym do takiej procedury.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz C. P. kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędzia WSA Monika Nowicka Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2004 r. sprawy ze skargi C. P. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3) zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz C. P. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 3036/02 UZASADNIENIE Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) w związku z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu podania C. P. z dnia 6 października 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] o uchyleniu w całości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...] oraz o stwierdzeniu nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską W. własności nieruchomości położonej we W. przy ul. [...] w obrębie O., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni 13094 m2, postanowiła odmówić ponownego rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że działka nr [...] o powierzchni 13094 m2 stanowiła w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa, w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była na cele zabudowy zagrodowej i pod uprawy polowe, a także pod zabudowę jednorodzinną, usługi, nieuciążliwe zakłady pracy, zieleń, parking i użytki zielone – jako funkcję uzupełniające, a także była wówczas obciążona prawem dożywotniego użytkowania przez właściciela zabudowań mieszkalnych i gospodarczych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym i innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz.U. Nr 32, poz. 140). Z tej ostatniej przyczyny działka ta nie należała do Państwowego Funduszu Ziemia, w konsekwencji nie była wyłączona z komunalizacji następującej z mocy prawa (art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.). W związku z tym jako należąca jednocześnie do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego stała się z dniem 27 maja 1990 r. własnością Gminy Miejskiej W. na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 wspomnianej wcześniej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Natomiast z treści art. 9 tej ustawy wynika, że nowy właściciel tej I SA 3036/02 nieruchomości (Gmina Miejska W.) przejęła zarówno prawa jak i obowiązki poprzedniego właściciela (Skarbu Państwa) związane z tą nieruchomością. Decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. dotyczy przeniesienia na Gminę prawa własności całego obszaru działki nr [...] o pow. 13094 m2 w stanie istniejącym w dniu 27 maja 1990 r. W rezultacie tego decyzja ta nie może uwzględniać jakichkolwiek zmian dotyczących działki nr [...] dokonanych po tej dacie, na przykład skutków wydzielenia z niej w późniejszym okresie innych działek np. działki nr [...] czy działek nr [...]. Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] przysługiwała stronom skarga, którą można było wnieść bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie trzydziestu dni od daty jej otrzymania. Pouczenie w tej kwestii znajdowało się w końcowej części uzasadnienia decyzji. Żadna ze stron jej nie zakwestionowała i stała się ona ostateczna. Równocześnie ponieważ Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie jest żadnym z organów wymienionych w art. 127 § 3 k.p.a., jej decyzje nie podlegają trybowi ponownego rozpatrywania spraw zakończonych decyzjami tego organu. Z tej przyczyny orzeczono odmowę ponownego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożył skargę C. P. i wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy i sprostowanie decyzji z dnia [...] czerwca 2002 r., gdyż nie jest zainteresowany działką o powierzchni 13094 m2 , której dotyczy ta decyzja, a tylko działką o powierzchni 3000 m2, która została przyznana jego ojcu, a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r. została przyznana jemu oraz jego bratu Z. po ½ części. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i wskazała, że zaskarżoną decyzją odmówiła rozpatrzenia sprawy zakończonej ostateczną decyzją, z dnia [...] czerwca 2002r., gdyż Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie jest żadnym z organów wymienionych w art. 127 § 3 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi I SA 3036/02 (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. wydała jako organ drugiej instancji decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...]. Z decyzją tą nie zgodził się C. P. i złożył prośbę o ponowne rozpoznanie sprawy. Ostateczną decyzję można wzruszyć jedynie w trybie nadzwyczajnych środków weryfikacji decyzji. Zasadnie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przyjęła, że nie jest organem nadzoru, a zatem należało przekazać prośbę C. P. do rozpoznania organowi nadzoru, to jest Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Natomiast Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie miała podstaw prawnych do wydania decyzji z dnia [...] listopada 2002 r., gdyż nie działała ani jako organ odwoławczy, ani jako organ wyższego stopnia. Działania organu administracji w formach władczych nie można domniemywać, lecz musi wynikać z konkretnego przepisu prawa. Decyzja wydana bez podstawy prawnej wyczerpuje przesłankę z art.156 § 1 pkt 2 kpa, a zatem sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153.poz 1271 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło