I SA 3059/02

WyrokWSA w Warszawie2004-07-13

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Anna Łukaszewska - Macioch, Anna Lech

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej może zostać wydana bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez kompletu dokumentów, w szczególności decyzji o wznowieniu postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu II instancji, stwierdzając, że postępowanie nadzorcze nie zostało właściwie przeprowadzone, a stan faktyczny nie został należycie wyjaśniony z powodu braku kluczowych dokumentów, co stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa) i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z 1976 r. Organy administracji (Wojewoda, Prezes Urzędu) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że decyzja nie jest dotknięta wadami powodującymi jej nieważność. Skarżący podnosił, że był faktycznym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, a postępowanie toczyło się z udziałem jego rodziców, którym przyznano odszkodowanie. Akta sprawy wywłaszczeniowej zostały zniszczone, co utrudniało ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Ponadto, sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu i zasądził koszty postępowania od Ministra Infrastruktury na rzecz J. L.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch NSA Anna Lech (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2004 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo - odszkodowawczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz J. L. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego. I SA 3059/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] października 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] kwietnia 1976 r. (bez sygnatury) orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa własności nieruchomości położonej w M., oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako pgr. [...] o pow. 2934 m2 obj. KW nr [...], oraz przyznającej odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że postępowanie odnośnie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] kwietnia 1976 r. (brak sygn.) zostało wszczęte na wniosek J. L. (dawniej S.) z dnia 28 października 2001 r. We wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji podniesiono, że nieruchomość ta stanowiła własność J. S., a decyzją z dnia [...] kwietnia 1976 r. wywłaszczono i przyznano odszkodowanie W. i S. S.. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] kwietnia 1976 r. W uzasadnieniu wskazał, że kwestionowana decyzja nie jest dotknięta żadnymi wadami wymienionymi w art. 156 §1 kpa i że została skierowana do odpowiednich osób. Od decyzji Wojewody [...] J. L. złożył odwołanie podtrzymując argumenty, że nie był uznany za stronę postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego i nie był o niczym poinformowany. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nadto podał w uzasadnieniu, że zgromadzone akta są niepełne, jednak próba ich uzyskania przez organ wojewódzki (przeprowadzono rozprawę administracyjną w dniu 13.09.2001 r.) nie odniosła skutku. Akta tej sprawy zostały zniszczone w 1996 r. na podstawie I SA 3059/02 zezwolenia nr [...] Archiwum Państwowego u P.. Postępowanie nadzorcze zostało więc oparte o istniejące fotokopie decyzji wywłaszczeniowych. Ze zgromadzonych akt sprawy wynika jednak, że w 1965 r. ojciec J. L. vel S. - W. S. podarował synowi J. S. połowę nieruchomości ozn. nr [...] o pow. 5734 m2 ujawnionej w KW [...]. Faktycznym właścicielem nieruchomości ozn. nr [...] o pow. 0,29 ha J. S. stał się jednak dopiero w dniu [...] kwietnia 1973 r. na podstawie prawomocnego Aktu własności ziemi nr [...] sygn. [...] wydanego w P. przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej. Zmiany własnościowe nie zostały jednak ujawnione w dziale II Księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla tej nieruchomości, nastąpiło jedynie w 1974 r. w dziale I rozdzielenie nieruchomości nr [...] na działki o nr [...] i [...]. Właściciel nie zadbał o ujawnienie swojego prawa własności nieruchomości w Księdze Wieczystej KW [...]. Decyzją Naczelnika Gminy w M. z dnia [...].04.1976 r. wywłaszczono nieruchomość ozn. jako pgr. Ikat. [...] o pow. 2934 m2 powstałą z podziału pgr. Ikat. [...] o pow. 5734 m2 . W decyzji wskazano jako właścicieli W. i S. S., (ujawnionych w KW [...] jako właścicieli), im też przyznano ustalone przez biegłego odszkodowanie za tę nieruchomość. W konkluzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że organ wojewódzki w sposób szczegółowy, w oparciu o dokumenty uzyskane z Sądu Rejonowego w P. z Wydziału Ksiąg Wieczystych, ze szczątkowych akt sprawy i na podstawie rozprawy administracyjnej, wobec braku akt dotyczących przedmiotowego wywłaszczenia, zasadnie ocenił brak podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Naczelnika Gminy w M. z dnia [...].04.1976 r. Również zasadnie organ wojewódzki wskazał, że fakt, iż J. L. nie uczestniczył bez swojej winy w postępowaniu wywłaszczeniowym, stanowi wyłącznie przesłankę do wznowienia postępowania, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożył skargę J. L. i podniósł, że decyzja Naczelnika Gminy w M. z dnia [...] kwietnia 1976 r. powinna być wyeliminowana z obiegu prawnego, gdyż jest nieważna. W dacie jej wydania właścicielem wywłaszczonej nieruchomości był skarżący, a postępowanie toczyło się z udziałem jego rodziców W. i S. I SA 3059/02 S., którym przyznano odszkodowanie za nieruchomość. Działka nr [...] stanowiąca uprzednio własność jego rodziców W. i S. małż. S. została podzielona i powstała działka nr [...] stanowiąca własność skarżącego J. L. i nr [...] stanowiącą własność brata skarżącego M. S.. Brat M. S. otrzymał za swoją działkę nieruchomość zamienną. Skarżący uważa, że nadal jest właścicielem działki nr [...], gdyż nikt go z niej nie wywłaszczył. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Sąd stwierdził, ze postępowanie nadzorcze nie zostało właściwie przeprowadzone, a stan faktyczny nie został należycie wyjaśniony. W aktach sprawy znajduje się mało czytelna kopia decyzji z dnia [...] lutego 1975 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu, z której wynika (pkt 26), że wywłaszcza się pgr. lkat [...] o powierzchni 5734 m2, KW [...] stanowiącą własność W. S. , "obecnie po - są właścicielami synowie J. i M.. Za wymieniony grunt nie przyznaje się odszkodowania, ponieważ J. i M. żądają działek zamiennych zgodnie z przedstawionymi propozycjami DOKP w K.. Należy uznać żądania J. i M. S. i wydać tymże działki zamienne zgodnie z obowiązującymi przepisami". Nie zostało wyjaśnione czy decyzja ta stała się ostateczna i została wykonana. Z treści skargi wynika, ze M. S. otrzymał nieruchomość zamienną. I SA 3059/02 Natomiast nie ma ustaleń, co do tego czy decyzja ta została wykonana w stosunku do J. L.. W aktach sprawy znajduje się też mało czytelna kopia decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. Naczelnika Gminy w M. - trudno stwierdzić czy jest ona ostateczna, gdyż pieczęć o jej prawomocności zdaje się nie być wypełniona. Z decyzji tej wynika, że " w oparciu o decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. w sprawie wznowienia postępowania wywłaszczeniowego w zakresie nieruchomości położonej w M.", co wskazuje, że zostało wznowione postępowanie wywłaszczeniowe. Decyzji o wznowieniu postępowania z dnia [...] grudnia 1975 r. nie ma w aktach sprawy, a więc nie wiadomo na czyj wniosek i w jakim zakresie zostało wznowione postępowanie. Wprawdzie z notatki z dnia 14 stycznia 2002 r. wynika, że akta sprawy, w których znajdowała się decyzja z dnia [...] grudnia 1975 r. Wojewody [...] zostały zniszczone w 1996 r. na podstawie zezwolenia nr [...] Archiwum Państwowego w P., jednak nie oznacza to, że część dokumentów nie znajduje się w Archiwum Państwowym, gdyż dotyczą spraw właścicielskich nieruchomości, a nadto stanowią podstawę własności P., a zatem mogą się znajdować w ich posiadaniu. Brak tych dokumentów powoduje, że nie można określić stanu faktycznego sprawy, a zatem również dokonać oceny prawidłowości decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 r. Stanowi to naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa. Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów I SA 3059/02 administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło