I SA 3095/02
WyrokWSA w Warszawie2004-09-24
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Cezary Pryca, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niezłożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w terminie określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, skutkuje wygaśnięciem tego uprawnienia?Ratio decidendi
Niezłożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu w terminie 6 miesięcy od dnia objęcia gruntu w posiadanie przez gminę, określonym w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r., powoduje wygaśnięcie tego uprawnienia. Brak takiego wniosku uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji odmawiającej przyznania prawa własności czasowej.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1955 r. Decyzja z 1955 r. nie przyznała dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu położonego przy ul. [...] w Warszawie, stwierdzając jednocześnie przejście budynków na własność Skarbu Państwa. Skarżąca zarzuciła, że złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej było fakultatywne, a organ nie udowodnił braku takiego wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca A WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2002r. [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2002 r. [...], w której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].03.1955 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...].01.1955 r. nie przyznające dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] i jednocześnie stwierdzające, że wszystkie budynki - fragmenty murów - położone na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nieruchomość przy ul. [...] w W. była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy / Dz. U. Nr 50 poz. 279/. W postępowaniu przeprowadzonym w trybie nadzoru ustalono, iż przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie Gminy [...] w dniu [...].04.1949 r., tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego Nr [...] z 1949 r., zatem zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej upłynął w dniu 11.10.1949 r. Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie prawa własności czasowej nie został złożony przez byłą właścicielkę. Niezłożenie zaś omawianego wniosku w określonym terminie spowodowało, że uprawnienie określone w art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy wygasło.
Na powyższą decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. K. W skardze zarzuca, że złożenie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej było jedynie czynnością fakultatywną, bowiem z treści art. 7 ust.1 dekretu nie wynikał obowiązek złożenia takiego wniosku za czym przemawia redakcja tego przepisu, a zwłaszcza użyte w nim słowo "mogą". Wywodzi, że teren przedmiotowej nieruchomości był wyłączony spod wywłaszczenia z uwagi na brzmienie art. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Przepis ten wyraźnie
precyzował cel wywłaszczenia i określał jakie tereny mają być wywłaszczone. Nieruchomość przy ul. [...] nie była potrzebna do racjonalnej odbudowy [...] ani tym bardziej do jej rozbudowy. Ponadto skarżąca wskazała, że organ nie udowodnił, ze wniosek o przyznanie prawa własności nie został złożony przez byłą właścicielkę.
W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Skarga jest nieuzasadniona.
Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca została wydana w postępowaniu nadzorczym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy badana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i w razie stwierdzenia wystąpienia jednej z nich wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego.
Decyzja z dnia [...] stycznia 1955 r. odmawiająca przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu dotychczasowym właścicielom, została wydana w oparciu o przepis art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy / Dz. U. Nr 50 poz. 279/. Stosownie do treści tego przepisu "dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną".
Analiza cytowanego powyżej przepisu pozwala stwierdzić, że reguluje on dwie różne sprawy. Po pierwsze, stanowi o uprawnieniu dotychczasowego właściciela gruntu do żądania przyznania mu na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy. Uprawnienia to jest konsekwencją wejścia w życie dekretu i przejściu gruntu na własność gminy W. na podstawie art. 1 tego aktu. Po drugie, określa termin realizacji tego uprawnienia przez dotychczasowego właściciela, przy czym jest to termin prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśniecie uprawnienia.
Nie ulega zatem wątpliwości, że w myśl art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. jedną z przesłanek warunkujących przyznanie dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy do gruntu było złożenie stosownego wniosku w przepisanym ustawą terminie przez: 1) dotychczasowego właściciela gruntu lub 2) jego prawnych następców, będących w posiadaniu gruntu lub 3) osobę reprezentującą prawa właściciela.
Organ administracji po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego wykazał brak takiego wniosku. Wniosku takiego nie ma zarówno w aktach własnościowych nieruchomości jak również w rejestrze wpływu wniosków dekretowych. Strona zaś nie przedstawiła żadnych dowodów, iż wniosek o przyznanie własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] został złożony przez byłą właścicielkę .
W tym stanie faktycznym i prawnym należało uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...].03.1955 r. utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. nr [...] z dnia [...].01.1955 r. o odmowie przyznania dotychczasowej właścicielce prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] w W. Konsekwentnie zatem należało uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem zgodności z prawem na podstawie akt sprawy. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga E. K. nie mogła zostać uwzględniona.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło