I SA 3106/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Tarno Sędziowie NSA Anna Lech NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] października 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o przydziale kwatery stałej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], 1) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego K. C. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 3106/02 UZASADNIENIE Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zwanej dalej "WAM", decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania K. C., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...] czerwca 2002 r. o odmowie uchylenia decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...] kwietnia 1998 r. utrzymującej w mocy decyzję nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. z dnia [...] listopada 1997 r. w sprawie przydziału kwatery przy ul. [...] w L. W uzasadnieniu decyzji Prezes WAM podał, że w 1991 roku K. C. złożył wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie L. W dniu [...] lipca 1997 r. K. C. wystąpił do Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. o przydział kwatery zgodnie z § 11 ust. 2 oraz ust. 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 1996 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 65, poz. 320), tzn. kwatery pochodzącej z budownictwa i zakupów, przydzielanej na wniosek właściwego dowódcy, bez względu na listę kolejności przydziału kwater. Prośba K. C., zaopiniowana pozytywnie przez Dowódcę Garnizonu L., stanowiła wniosek dowódcy o przydział K. C. osobnej kwatery stałej, o którym mowa w w/w rozporządzeniu. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1997 r. Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w L. przydzielił K. C. osobną kwaterę stałą przy ul. [...] w L. Wobec niemożności przydziału kwatery w nowym budownictwie przydział nastąpił w ramach zasobu mieszkaniowego posiadanego przez WAM na terenie L. Przydziału dokonano na podstawie § 17 ust. 1 cyt. rozporządzenia stanowiącego, że na wniosek dowódcy garnizonu dyrektor oddziału terenowego WAM przydziela kwaterę dowódcom jednostek i ich zastępcom poza listami kolejności. Pismem z dnia [...] grudnia 1997 r. K. C. poinformował Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L., że przydzielona kwatera nie spełnia jego oczekiwań. Pisma tego pierwotnie nie zakwalifikowano jako odwołania od decyzji o przydziale kwatery, jednak w dalszym toku rozpoznawania sprawy K. C. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. utrzymał w mocy decyzję nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. z dnia [...] listopada 1997 r. o przydziale kwatery. W dniu [...] października 2001 r. K. C. wystąpił do Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. o wznowienie postępowania w sprawie przydziału kwatery przy ul. [...] w L. zakończonego ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa twierdząc, iż dowody, na podstawie których organy I i II instancji ustalały istotne okoliczności w sprawie, okazały się fałszywe, a także wyszły na jaw nowe, nieznane organom okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2001 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przydziału kwatery. Od tej decyzji K. C. złożył odwołanie do Prezesa WAM podnosząc, iż decyzja o przydziale kwatery została wydana przy istnieniu fałszywego dowodu, czyli sfałszowaniu uzasadnień w decyzjach dyrektorów Oddziału Terenowego i Oddziału Rejonowego, a także przy zatajeniu okoliczności faktycznych, dotyczących kolejności wynikającej z listy przydziału (przydział kwatery nastąpił poza kolejnością). Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Prezes WAM uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji z uwagi na to, że decyzja Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. o odmowie wznowienia postępowania nie została poprzedzona wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Uwzględniając powyższe Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o przydziale K. C. osobnej kwatery stałej, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...] kwietnia 1998 r. oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w L. z dnia [...] listopada 1997 r. o przydziale kwatery. W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż zarzut oparcia decyzji na sfałszowanych uzasadnieniach jest bezzasadny, natomiast wzmianka w uzasadnieniu decyzji o tym, że przydział następuje na podstawie listy kolejności przydziału kwater, nie ma w sprawie znaczenia. Kwestia ta zresztą – na skutek zawiadomienia przez K. C. - była przedmiotem dochodzenia Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w B., które postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. zostało umorzone w związku z niestwierdzeniem znamion czynów zarzucanych osobom funkcyjnym w tej sprawie. Na skutek odwołania K. C. Prezes WAM decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, iż Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B., działając w trybie wznowienia postępowania nie mógł objąć odmową uchylenia także decyzji organu I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...] kwietnia 1998 r. w sprawie przydziału kwatery przy ul. [...] w L. Uzasadnienie tej decyzji oparto na takich samych argumentach jak uzasadnienie uprzednio wydanej decyzji z dnia [...] marca 2002 r. Od tej decyzji, która - jak oświadczył skarżący - została mu doręczona w dniu 12 marca 2002 r., K. C. złożył odwołanie datowane [...] lipca 2002 r. Odwołanie wpłynęło do Oddziału Rejonowego WAM w B. w dniu 30 lipca 2002 r. Skarżący zakwestionował stanowisko organu, iż nie zachodzą wskazane przez niego podstawy wznowienia i podniósł, że nigdy nie składał wniosku o przydział kwatery poza kolejnością. Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002 r. Prezes WAM utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ podał, że wniosek Dowódcy Garnizonu L. o rozwiązanie sytuacji mieszkaniowej K. C. w oparciu o § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 maja 1996 r. należało odczytywać z uwzględnieniem przepisu ust 3, który stanowił, że decyzje w trybie określonym w ust. 2 wydaje się bez względu na listę kolejności przydziału kwater. Zatem wniosek ten był automatycznie wnioskiem o przydział kwatery poza kolejnością. Z uwagi na fakt, iż w Garnizonie L. nie było realizowane nowe budownictwo ani nie było środków na zakup pojedynczej kwatery, przydział zainteresowanemu kwatery nie mógł nastąpić na podstawie przepisu § 11 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia. W tych warunkach wskazano więc - do przydziału poza kolejnością wynikającą z listy oczekujących na przydział - kwaterę przy ul. [...] będącą w zasobach WAM. Ponadto w niniejszej sprawie ma znaczenie fakt, że Wojskowa Prokuratura Garnizonowa w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. znak akt: [...] umorzyła dochodzenie z wniosku K. C. w sprawie przekroczenia uprawnień i poświadczenia nieprawdy przez dyrektorów Oddziału Terenowego WAM w L. oraz Oddziału Rejonowego WAM w B. w sprawie dotyczącej przedmiotowego przydziału. K. C. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa WAM zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 i 5 kpa przez odmowę uchylenia decyzji w sprawie przydziału kwatery stałej, mimo iż wydano ją w oparciu o nieprawdziwe informacje z Oddziału Terenowego WAM w L. Skarżący twierdzi, że wniosek dowódcy garnizonu w sprawie przydziału kwatery stałej dotyczył wyłącznie kwatery spełniającej warunki z § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, tymczasem przydzielona kwatera tych warunków nie spełniała. Nigdy w sprawie skarżącego nie był złożony wniosek o przydział kwatery w oparciu o przepis § 17 powołanego rozporządzenia. Organ samowolnie dokonał zmiany kwalifikacji wniosku dowódcy garnizonu i dokonał przydziału kwatery bez uzyskania zgody skarżącego na przydział w trybie przewidzianym w § 17 rozporządzenia. W istocie organom chodziło o uzyskanie zrzeczenia się przez skarżącego prawa do ekwiwalentu pieniężnego będącego rozwiązaniem alternatywnym w stosunku do przydziału kwatery. Poza tym w zaskarżonej decyzji Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w żaden sposób nie zakwestionował wskazanych przez skarżącego podstaw wznowienia. W odpowiedzi na skargę Prezes WAM podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli sąd administracyjny dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym, stosownie do art. 134 § 1 cyt. ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargę należy uwzględnić, jednak z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją toczyło się w trybie wznowieniowym. Zgodnie z art. 145 § 1 kpa w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną wznawia się postępowanie, gdy jest ono obarczone którąkolwiek z kwalifikowanych wad wyczerpująco wymienionych w tym przepisie. Stosownie do art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy któraś z wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 kpa nie wpłynęła na treść decyzji. Zanim jednak dojdzie do ponownego rozpatrzenia sprawy muszą zostać spełnione warunki formalne, od których uzależniona jest dopuszczalność wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania może być niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, gdy podanie złożyła osoba nie będąca stroną postępowania lub przedmiotowych, gdy w podaniu nie powołano żadnej z podstaw wznowienia, a także gdy podanie o wznowienie zostało złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa. Stosownie do art. 148 § 1 podanie o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz 5-8 kpa jest skuteczne, jeżeli zostało złożone w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu organ obowiązany jest zbadać z urzędu, bowiem od tego zależy przeprowadzenie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa). W niniejszej sprawie, na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2001 r. wskazujący na przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 5, Dyrektor Oddziału Rejonowego WAM w B. postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...] kwietnia 1998 r. dotyczącą przydziału kwatery. Z uzasadnienia postanowienia nie wynika, czy jego wydanie zostało poprzedzone sprawdzeniem zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Z treści postanowienia nie wynika też, która z podstaw wznowienia wymienionych w art. 145 § 1 kpa miała w tym przypadku zastosowanie. Również w decyzji odmawiającej uchylenia decyzji o przydziale kwatery, wydanej we wznowionym postępowaniu, jak również w zaskarżonej decyzji organy nie wskazały przesłanki wznowieniowej, która dała podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W tej sytuacji należało uznać, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 148 § 2 i art. 149 § 2 kpa, przy czym naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy. Na marginesie sprawy należy zwrócić uwagę, że akta postępowania administracyjnego zostały przesłane Sądowi w stanie nieopisanego bałaganu - dokumenty nie ułożone chronologicznie, niezszyte i nieponumerowane, co nie daje pewności, czy są kompletne. Brak dowodów doręczeń decyzji stronie nie pozwala na stwierdzenie, czy nie doszło do rozpoznania odwołania wniesionego z uchybieniem terminu. Większość dokumentów została przesłana Sądowi w postaci nieuwierzytelnionych kserokopii, przy czym na kserokopii dowodu doręczenia decyzji nr [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w B. z dnia [...] czerwca 2002 r. są ślady przerabiania.